Japan krijgt voor het eerst een vrouwelijke premier, de ultraconservatieve nationalist Sanae Takaichi. Ze won dinsdag de stemming in het Lagerhuis. Haar overwinning betekent niet per se een doorbraak voor de vrouwenemancipatie in het traditioneel patriarchale Japan.
De 64-jarige leider van de conservatieve Liberal Democratic Party (LDP) behaalde een meerderheid in het Lagerhuis dankzij steun van de rechtse oppositiepartij Japan Innovation Party (Ishin). Daarmee zal de LDP een coalitie vormen.
Takaichi is de eerste vrouw die het hoogste ambt van het land bekleedt, een historische mijlpaal in een samenleving met weinig vrouwelijke vertegenwoordiging in de politiek en het bedrijfsleven. De enige keer dat een vrouw zich opwierp als kandidaat-premier was in 2008.
De nieuwe premier geldt niet als feminist. Zo is ze tegen een verplicht quotum voor vrouwen in het kabinet of parlement. Ze stelde eerder ‘vrouwen moeten gekozen worden vanwege hun kwaliteiten, niet alleen omdat ze vrouw zijn’. Haar nieuwe kabinet telt slechts twee vrouwelijke ministers, terwijl ze eerder een gelijke man-vrouwverhouding had beloofd, ‘op z’n Scandinavisch’.
Takaichi verdedigt traditionele rolpatronen en het gezin als hoeksteen van de samenleving. Ze is tegen vrouwelijke troonopvolgers, het toestaan van gescheiden achternamen voor echtparen en het huwelijk tussen mensen van hetzelfde geslacht.
Als fan van Margaret Thatcher draagt Takaichi vaak blauwe mantelpakken, net zoals de Britse premier deed in haar tijd. Ze heeft als bijnaam ook al de ‘Japanse Iron Lady’ gekregen. Dat is een radicale breuk met haar verleden waarin ze motor reed en drumde – Takaichi gold in die tijd als een fan van heavymetalbands als Iron Maiden.
Ze besloot de motor aan de kant te zetten omdat ze bang was dat een ongeluk haar politieke carrière negatief zou beïnvloeden. Inmiddels draagt ze met verve conservatieve en nationalistische waarden uit.
Zo pleit Takaichi voor een herziening van de pacifistische grondwet die sinds de Tweede Wereldoorlog het gebruik van militaire macht verbiedt. Volgens haar moet Japan zich kunnen verdedigen tegen bedreigingen uit China en Noord-Korea.
Ze is lid van Nippon Kaigi, een genootschap van monarchisten dat ijvert voor herstel van de oude machtspositie van de Japanse keizer en de gruwelen van het Japanse oorlogsverleden ontkent. Regelmatig bezoekt ze de Yasukuni-schrijn, een omstreden oorlogsmonument dat onder andere veroordeelde oorlogsmisdadigers herdenkt – wat internationaal vaak op kritiek stuit.
Takaichi geldt als protegé van de in 2022 vermoorde Shinzo Abe, de langstzittende premier van Japan, onder wie ze diende als de minister van Binnenlandse Zaken. Abes economische beleid is Abeconomics gaan heten. Takaichi stelt op haar beurt nu Sanaeconomics voor, en stippelt daarmee in Abe’s geest een soepel monetair beleid uit, gecombineerd met fiscale stimuleringsmaatregelen en staatsinvesteringen.
Zo wil ze de economische uitdagingen te lijf. Japan kampt met aanhoudende inflatie, stijgende voedselprijzen, een krimpende beroepsbevolking door vergrijzing en een dalend geboortecijfer.
Op buitenlands terrrein heerst onzekerheid over de militaire en economische alliantie met de Verenigde Staten. De Amerikaanse president Donald Trump heeft Japan importtarieven van 15 procent opgelegd op de meeste producten zoals Japanse auto’s. Hij eist ook dat Tokio betaalt voor de militaire bijdragen van de VS. Takaichi krijgt naar verwachting volgende week bezoek van Trump.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant