Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Je kunt van alles zeggen van de Franse president Macron – bijvoorbeeld: die laat zich door zijn vrouw petsen alsof ze zijn juf is – maar verwijt hem niet dat hij een populist is. Politieke moed is zijn handelsmerk. Hij weet heel goed dat de gemiddelde Fransman een hekel aan werken heeft; op zijn 62ste is die het zat. Toch probeert Macron sinds zijn aantreden de pensioenleeftijd te verhogen.
Noodgedwongen, want de Franse economie is een misère. De bevolking vergrijst, en de pensioenen worden door werkenden in plaats van uit een spaarpot betaald. Dat vreet 14 procent van het bbp. De staatsschuld (114 procent van het bbp) en het begrotingstekort (5,8 procent van het bbp) zijn opgelopen tot bijna het dubbele van wat mag binnen de EU. Frankrijk leeft op te grote voet, en zijn problemen worden in rap tempo groter.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Want geld is niet meer gratis. Bovendien vinden kredietbeoordelaars een lening aan de Franse staat even risicovol als aan Chili of Litouwen. Dus stijgt de rente op staatsobligaties. En begint in het hart van de eurozone een schuldenspiraal: steeds meer lenen om steeds hogere rentes en aflossingen te betalen.
Duur geld dat niet naar innovatie gaat. Niet naar defensie ook – Frankrijk moet voldoen aan de Navo-norm van 3,5 procent. Geld dat evenmin wordt gebruikt om de pijn van herstructurering te verzachten. Want elke poging tot saneren en herstructureren knalt op een muur van boze burgers. Bloquons tout! Het inleveren van twee nationale feestdagen: Bloquons tout! 44 miljard euro bezuinigen? Bloquons! Met 64 met pensioen? Bloquons, bloquons, bloquons…!
De blokkade die Macron verlamt, is ook de klem van Nederlandse politiek leiders. Wie het land inricht voor vrede en welvaart over tien of twintig jaar, moet nu herstructureren. Moet mensen vragen om een offer voor een beter leven straks, zo is het altijd gegaan. Maar niemand wil meer wat offeren. Het offer dat zo centraal staat in het christendom – Christus aan het kruis, de dagelijkse protestantse praktijk of de katholieke offerande – is uit de cultuur verdwenen. De extreemrechtse populist die dweept met ‘de christelijke cultuur’, verloochent die als Petrus Jezus.
Het is hebben en houden. En de populist roept dat alles de schuld is van asielzoekers en moslims. Gevolg: problemen die onoplosbaar worden. Het gevolg daarvan: 60 procent van de Nederlanders is ‘machteloos en gefrustreerd’ omdat de politiek niet met oplossingen komt, zo bleek gisteren uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau.
Als er straks een nieuwe Nederlandse premier is, deelt hij nog meer met Macron. Namelijk diens zorgen om een onhoudbare Franse staatsschuld. Financieel analisten waarschuwen: als de tweede economie van Europa omvalt, is dat een nieuwe eurocrisis.
Dat laat de rest van de EU – inclusief knarsetandend Nederland – geen keus. De muntunie dwingt tot gezamenlijk financieren van de onmisbare grootste investeringen. Draghi-investeringen in Europese economieën via de Europese Investeringsbank. Investeringen in defensie via een Europese Defensiebank. Door de uitgave van eurobonds wordt met gezamenlijk geld gezamenlijk materieel aangeschaft. Italië, Frankrijk en Spanje, die nog nauwelijks hebben bijgedragen aan materieel voor Oekraïne, betalen zo ook een eerlijk deel.
In ruil voor financiële risicodeling committeren schuldenstapelaars als Frankrijk en Italië zich aan een harde agenda van, ja toch echt, structurele hervormingen. Gevraagd: staatsmannen en staatsvrouwen die navigeren tussen bankroet en slooppopulisme, tussen Scylla en Charybdis.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant