Noord-Cyprus Oppositieleider Tufan Erhürman heeft zondag een klinkende overwinning behaald bij de verkiezingen op Noord-Cyprus. Daarmee gloort er hoop voor inwoners die voor herenigingsbesprekingen zijn op het verdeelde eiland.
Oppositieleider Tufan Erhürman spreekt een menigte toe in het Turkse deel van de Cypriotische hoofdstad Nicosia na zijn verkiezingswinst op 19 oktober 2025.
De peilingen voorspelden een nek-aan-nek race, maar zondag bleek de uitslag overtuigend. Met een ruime meerderheid van 63 procent van de stemmen heeft oppositieleider Tufan Erhürman de presidentsverkiezingen op de Turkse Republiek Noord-Cyprus gewonnen.
Op het noordelijke deel van het eiland, dat alleen door Turkije erkend wordt, gloort bij voorstanders van hereniging met het overwegend Griekse deel van het eiland nu weer hoop: Erhürman voerde namelijk campagne met de belofte de herenigingsgesprekken nieuw leven in te blazen en toenadering te zoeken tot de EU. Wie is hij en hoe staat het met de onderhandelingen over de hereniging van Cyprus?
De 55-jarige Tufan Erhürman is geboren in de Cypriotische hoofdstad Nicosia en vertrok op achttienjarige leeftijd naar de Turkse hoofdstad Ankara om rechten te studeren. Daarna doceerde hij publiek recht aan verschillende Turkse universiteiten, tot hij in 2001 terugkeerde om zich aan een Cypriotische universiteit te verbinden.
Zijn deelname aan de onderhandelingen over een oplossing voor het Cypriotische conflict tussen 2008 en 2010 vormde het begin van zijn politieke carrière. In 2016 werd hij verkozen tot leider van de centrumlinkse Republikeinse Turkse Partij, de grootste oppositiepartij op het eiland. Namens die partij was Erhürman tussen 2018 en 2019 premier van Noord-Cyprus, maar bij de vorige presidentsverkiezingen, in 2020, bleef hij steken op de derde plaats.
De peilingen voorspelden ook nu dat de presidentsverkiezing een spannende strijd zouden worden: Erhürman en de zittende president Ersin Tatar gingen gelijk op. Toch wist Erhürman zijn tegenstander, die wordt beschouwd als hardliner in het doorlopende debat over eenwording op het Turks-Griekse eiland, met een verschil van 27 procent achter zich te laten.
Uitdager Erhürman had de afgelopen jaren stevige kritiek op de zittende president Tatar, die pleitte voor een tweestatenoplossing op het eiland. De leider van de Nationale Eenheidspartij kon daarbij rekenen op de openlijke steun van de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan en zijn regering in Ankara.
Erhürman noemde de termijn van president Tatar „vijf verloren jaren” en voerde campagne met een heel ander geluid. Hij ziet de oplossing voor de Cypriotische kwestie die het eiland al decennia verdeelt in een federale constructie waarbij beide delen van het eiland samenkomen.
Na een periode van Brits bestuur waarin Cyprus werd gezien als een kroonkolonie, werd het eiland in 1960 onafhankelijk. De jaren daarna worden gekenmerkt door politieke instabiliteit en etnische spanningen. Sinds de militaire leiding van Griekenland in 1974 een coup pleegde op het eiland – na decennialang Brits bestuur – en Turkije daarop reageerde door troepen te sturen naar het noordelijke deel, is het eiland verdeeld. In 1983 riepen de Turks-Cyprioten hun onafhankelijkheid uit, maar die wordt internationaal niet erkend. Noord-Cyprus geniet ook niet de voordelen van het EU-lidmaatschap van Cyprus (2004).
De centrale boodschap van de campagne van Erhürman was het hervatten van de herenigingsbesprekingen tussen beide delen van het eiland onder begeleiding van de Verenigde Naties. Dat vooruitzicht klonk veel Turks-Cyprioten als muziek in de oren. Deze veelal seculiere groep zucht onder het isolement van Noord-Cyprus, en lang niet iedereen was voorstander van de steeds nauwere banden met de AKP-partij in Ankara. De verkiezingsuitslag toont dat een overtuigende meerderheid van de Turks-Cyprioten meer heil ziet in een beweging weg van Turkije en richting de EU, zoals Erhürman voorstelt.
„Aanhangers van Erhürman zien zichzelf als een autonome etnisch-politieke gemeenschap, niet als Turken van Cyprus, en ze willen dat zo houden”, zegt Niyazi Kızılyürek, voormalig Europarlementariër namens Cyprus, tegen The Guardian. „Ze hebben massaal op Erhürman gestemd omdat ze hun toekomst in de Europese Unie zien. Voorstanders zeggen dat ze echte veranderingen in het dagelijks leven verwachten (…) en iedereen verwacht dat hij binnenkort de onderhandelingen op basis van VN-resoluties wil hervatten.” Na zijn verkiezingsoverwinning liet Erhürman weten zijn verantwoordelijkheid te nemen, „met name op het gebied van buitenlands beleid”.
Aanhangers van Erhürman vieren zijn overwinning bij de presidentsverkiezingen in de verdeelde hoofdstad Nicosia.
Na jarenlange onderhandelingen, onder leiding van de Verenigde Naties, leek een doorbraak begin 2017 nabij. Maar begin juli van dat jaar klapten de onderhandelingen tussen de partijen in de Zwitserse bergplaats Crans-Montana toch. De Grieks- en Turks-Cypriotische delegaties konden het niet eens worden over de uitruil van grondgebied. Ook het vasthouden aan het recht op militaire interventie door de Turks-Cypriotische delegatie brak de onderhandelingen op.
Sindsdien zijn de herenigingsbesprekingen nooit hervat, de langste periode zonder onderhandelingen sinds de opdeling van het eiland. Daar komt wat Erhürman betreft nu een einde aan. Maar hoe het verdergaat, hangt niet alleen van de Turkse-Cyprioten af, benadrukt Kızılyürek tegenover The Guardian. „Het is makkelijk als de tegenpartij niet wil praten, zoals het geval was met Tatar. Nu zullen ze [de Griekse regering] gedwongen worden om te reageren op een charismatische Turks-Cypriotische leider die wil onderhandelen.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC