Het staakt-het-vuren in Gaza heeft de plotselinge uitbarsting van geweld van zondag uiteindelijk doorstaan. Israël bombardeerde toen ‘tientallen doelen’ en zette alle hulptransporten stop. Maandag konden die worden hervat, en hielden Hamas en Israël zich allebei aan het bestand.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
De geweldsuitbarsting was een bewijs dat het staakt-het-vuren in Gaza nog uitermate broos is en het elk moment kan begeven. Aan de andere kant bewijst de gang van zaken dit weekeinde ook hoe groot de invloed van de Verenigde Staten op het vredesproces is. Terwijl de Israëlische premier Benjamin Netanyahu kookte van woede, en zijn minister Bezalel Smotrich op X een boodschap van één woord plaatste, ‘OORLOG!’, bezochten twee afgevaardigden van Trump – Steve Witkoff en Jared Kushner – Israël. Ze hadden maandag een gesprek met de premier.
Ze kwamen volgens The Guardian om het bestand te verstevigen, en dat werkte. Kort nadat de twee in Israël waren gearriveerd, maakte het Israëlische leger bekend dat het doorging met het afdwingen van het staakt-het-vuren. Maandag mochten ook hulpgoederen Gaza weer in.
De Amerikaanse president Trump zei zondag al tegen journalisten dat het bestand nog steeds van kracht was. Hij erkende dat Hamas ‘een beetje aan het schieten was geweest’, maar dat de leiding van de organisatie daar misschien niet eens bij betrokken was.
Trump doelde op de aanleiding tot de Israëlische wraakactie van zondag: Israël meldde dat ‘Hamas-terroristen’ bij de stad Rafah een antitankgranaat hadden afgevuurd en met geweren hadden geschoten op een Israëlisch voertuig. Daarbij werden twee Israëlische militairen gedood, en dat was iets wat volgens Netanyahu, ook als er een staakt-het-vuren gold, altijd vroeg om een keiharde vergelding.
Netanyahu zette daarmee zondag het bestand even op het spel. Hij negeerde dat de leiding van Hamas ontkende verantwoordelijk te zijn. Volgens Al Jazeera voerde Hamas aan dat er sinds maart geen enkel contact meer was geweest met de strijders in Rafah, en dat de leiding zelfs niet wist of ze leefden of dood waren. Trump leek geneigd Hamas te geloven, en opperde dat er misschien losgeslagen rebellen van binnen de organisatie actief waren geweest.
De Verenigde Staten toonden zich aanzienlijk milder over Hamas dan Netanyahu. Witkoff en Kushner bleken zelfs rechtstreeks met Hamas-leiders te hebben gesproken in het Egyptische Sharm el-Sheikh, waarmee zij alle diplomatieke protocollen opzij schoven. Ze wilden, zeiden ze in het programma 60 Minutes van CBS, ook van de kant van Hamas de garantie hebben dat de gevechten niet hervat zouden worden zodra de uitruil van gijzelaars en Palestijnen voltooid zou zijn.
Witkoff en Kushner zeiden dat ze geloofden dat Hamas zijn best deed om aan de voorwaarden van het bestand te voldoen. Van de afgesproken 28 omgekomen gijzelaars die het terug zou geven, zijn er tot en met zondag twaalf aan Israël overgedragen.
Hamas liet maandag weten dat een dertiende lichaam wachtte op de juiste omstandigheden om eveneens aan Israël te worden gegeven, en dat naar de resterende vijftien nog steeds werd gezocht. Israël beweert dat Hamas met opzet treuzelt met de uitruil van gijzelaars tegen Palestijnse gevangenen, en daarmee het staakt-het-vuren op het spel zet.
Het gesprek over het vervolg van het vredesplan voor Gaza wordt ondanks het geweld van zondag ook voortgezet. Witkoff en Kushner zullen naar verwachting dinsdag doorreizen naar Egypte om daar de voortgang van het twintigpuntenplan van Donald Trump te bespreken. Dat plan moet na het bestand de voorwaarden voor een blijvende vrede scheppen. Cruciaal daarbij is onder meer de snelle vorming van een internationale vredesmacht voor Gaza. De Veiligheidsraad van de VN heeft al een motie aangenomen die dit leger, dat onder leiding van Egypte zal staan, verregaande bevoegdheden geeft.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant