Staakt-het-vuren Na aanvallen tijdens het weekend zeggen Hamas en Israël het bestand in Gaza te handhaven. Experts vrezen dat Israël net zoals in Libanon onder het mom van dreiging zal blijven bombarderen.
Rook stijgt zondag op na een Israëlische luchtaanval op een gebouw in het Palestijnse vluchtelingenkamp Bureij, in het midden van de Gazastrook.
Het staakt-het-vuren in Gaza houdt vooralsnog stand. Na een weekend waarin nieuwe Israëlische bombardementen in de strook tientallen Palestijnen het leven kostten, zeggen zowel Israël als Hamas het bestand te handhaven. Net op tijd voor het bezoek van het Amerikaanse diplomatieke duo Steve Witkoff en Jared Kushner op maandag – die komen om te praten over een tweede fase van het door de Verenigde Staten bemiddelde akkoord. Mogelijk reist later deze week ook vicepresident JD Vance naar de regio af.
Israël voerde de luchtaanvallen uit nadat twee Israëlische militairen zondag door een aanval in het zuiden van de kuststrook om het leven kwamen. Volgens Hamas zat een andere Palestijnse groep achter de aanval. Dat leek niet te worden geloofd door Israël, dat vervolgens onder meer een tunnelcomplex van Hamas zou hebben bestookt waar pas vrijgelaten Israëlische gijzelaars werden vastgehouden. Als het aan de extreemrechtse coalitiegenoten van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu had gelegen, had Israël het daar niet bij gelaten. Zowel Bezalel Smotrich (Financiën) als Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) pleitte voor het volledig hervatten van de oorlog.
Wat deed het staakt-het-vuren dan toch standhouden? Het aanstaande bezoek van de Amerikanen? Het feit dat er nog zestien lichamen van dode gijzelaars naar Israël moeten terugkeren? Of was het geweld een laatste stuiptrekking van een oorlog die nu toch ten einde is?
Mogelijk laait het geweld vaker op. Ook in de dagen vóór de grootschalige bombardementen van zondag, werden ondanks het staakt-het-vuren dagelijks Palestijnen gedood door het Israëlische leger. Israël stelt dat het schiet op mensen die te dicht bij de zogenoemde gele lijn komen, waarachter het leger zich heeft teruggetrokken. Volgens de autoriteiten in Gaza kwamen zaterdag elf leden van één Palestijnse familie om het leven, nadat Israël het vuur opende op de bus waarin zij zaten.
Palestijnen rouwen zondag om familieleden die omkwamen bij een Israëlische aanval in Deir al-Balah.
Analisten spreken al van het ‘Libanonmodel’ – dat nu in Gaza zou worden toegepast, naar het staakt-het-vuren tussen Israël en de Libanese militie Hezbollah. Hoewel dat bestand in november vorig jaar een einde maakte aan maanden aan grootschalige oorlogvoering tussen de twee partijen, voert Israël nog vrijwel wekelijks bombardementen uit op naar verluidt Hezbollah-posities in Libanon. Daarbij kwamen al zeker 104 burgers om het leven, aldus de mensenrechtenorganisatie van de Verenigde Naties.
Maar in tegenstelling tot Gaza zit er in Libanon een internationaal erkende regering, waarvan Israël en de Verenigde Staten in ieder geval hopen dat het werk maakt van de beloofde ontwapening van Hezbollah. Voor Gaza is er daarentegen nog weinig zicht op het door de Amerikaanse president Donald Trump aangekondigde internationaal bestuursorgaan, dat met behulp van een multinationale troepenmacht de plek van Hamas moet innemen en de kuststrook moet opbouwen.
Dat is ook de reden waarom Witkoff en Kushner weer naar Israël zijn afgereisd. „Het succes of falen [van de deal] zal afhangen van de vraag of Israël en dit internationale mechanisme in staat zijn om een levensvatbaar alternatief voor Hamas te creëren”, zei Kushner zondag tijdens een interview samen met Witkoff bij het Amerikaanse televisieprogramma 60 minutes. De Amerikanen hopen tijdens hun bezoek het tweede deel van hun plan verder uit te werken. „De belangrijkste boodschap die we nu aan de Israëlische leiders hebben willen overbrengen”, aldus Kushner, „is dat als je Israël wilt integreren in het bredere Midden-Oosten, je een manier moet vinden om het Palestijnse volk te helpen bloeien.”
Vooralsnog lijkt dit nog niet te lukken. Israël legde afgelopen weekend tijdens het oplaaien van het geweld tijdelijk de toevoer van humanitaire hulp stil, ondanks de enorme tekorten in Gaza. Hoewel sommige grensovergangen maandag weer opengingen, zei de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen tegen de BBC dat de hoeveelheid toegelaten hulp in Gaza nog altijd „veel te weinig” is.
Hamas doet op zijn beurt zijn best om te laten zien dat het nog altijd de dienst uitmaken in de delen van Gaza waar het Israëlisch leger zich heeft teruggetrokken, onder meer door het uitvoeren van openbare executies in Gaza-Stad.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC