Onlangs was ik weer eens op pad voor De bagage van onze voorouders, de podcast die ik voor de jongste gelederen van mijn familie maak en waarin ik de hoogbejaarden van onze clan interview. Dit keer schoof ik aan bij achternicht C. (96) die een halve legende is omdat ze als tiener verzetskrantjes smokkelde.
„De bezetting was vreselijk, maar voor een bakvis als ik ook wel echt een avontuur hoor”, glunderde ze, „Voor mij begon met de vrede pas de echte ellende. Waarmee ik natuurlijk mijn echtgenoot bedoel.”
Ook hij was in onze familie een soort legende. Een knappe, charmante man die zich na het tekenen van de huwelijksakte ontpopte als tiran.
„Hij had nogal vastomlijnde ideeën over hoe een echtgenote zich diende te gedragen”, humde C., „dienstbaar, zichzelf wegcijferend, zwijgzaam. Hij stak er de nodige moeite in om ervoor te zorgen dat ik dat soort gedrag ging vertonen.”
„Moeite” was een eufemisme voor grof geweld. Haar familie heeft haar uiteindelijk bij hem weggehaald. Er gaat het verhaal dat haar oudste broer op zijn beurt weer de nodige moeite in die echtgenoot heeft gestoken om hem ervan te overtuigen bij zijn zus uit de buurt te blijven. Wat daar precies van waar is weet niemand (de broer begon als we ernaar vroegen altijd iets van de Beegees te fluiten), maar C. is daarna nooit meer lastig gevallen door haar ex.
„Het opmerkelijke is dat ik pas brak toen ik bij hem weg was”, mompelde ze, „ik trok weer bij mijn ouders in en durfde een jaar lang mijn kamer niet uit. Ik was zo bang geworden, ik schaamde zo me voor was me was overkomen, ik vertrouwde niemand meer.”
„Hoe kwam je die kamer weer uit?”
„Stapje voor stapje, dankzij mijn familie en een paar lieve mensen van de gemeente. Zo ben ik ook aan die baan gekomen bij de GGZ, waar ik op mijn beurt anderen hielp om hún isolement te verbreken.”
Ze schonk me nog wat ranja bij.
„Over kluizenaars bestaat het vooroordeel dat ze niet sociaal zijn”, peinsde ze, „Maar ik ontdekte dat sommigen zich juist terugtrokken doordat ze anderen in hun leven hadden toégelaten. We kennen allemaal wel de dame die alleen met haar kat leeft. Sommigen maken hen belachelijk, noemen hen oude vrijsters, denken dat ze eenzaam zijn doordat geen man hen wou. Maar ik ben zoveel vrouwen tegengekomen die geïsoleerd raakten doordát een man hen wou.”
Ze humde.
„Eenzaamheid ontstaat soms ook doordat sommigen doodsbang zijn geworden voor hun medemens. Maar daar hoor je dan weer niemand over.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC