Na alle verkiezingsbeloftes tijdens de campagne van 2023 dachten inwoners van Heerlen dat ‘hun’ ziekenhuis gered was. Politici zegden meermaals toe dat het Zuyderland open zou blijven, maar nee. ‘Ze maakten ons blij met een dooie mus.’
is verslaggever binnenland van de Volkskrant.
Zeker drie generaties zagen hier het levenslicht. Zoon Daniel (42) kwam met een keizersnede, en lag daarna drie maanden in een couveuse. Kleinkinderen Dylano (16), Haylee (12) en Larissa (11) werden er geboren. ‘En mijn eerste zes weken bracht ik hier ook door’, zegt Citty Grenda (63), die net met haar moeder Corrie (85) bij de oogarts is geweest in het Zuyderland ziekenhuis.
Ze is woest dat Heerlen het vanaf 2030 zonder geboortecentrum, intensive care en spoedeisende hulp zal moeten doen. De ziekenhuisdirectie verplaatst de ‘complexe zorg’ naar een moderner filiaal in Sittard, ruim twintig kilometer verderop. ‘Als vrouwen hier niet meer kunnen bevallen, komen baby’s veel vaker in de auto ter wereld’, voorspelt Grenda.
De voorgenomen verhuizing zorgde twee jaar geleden voor veel protest en werd zelfs onderdeel van de landelijke verkiezingen. Geert Wilders en Frans Timmermans beloven hun kiezers tijdens de campagne dat Heerlen een volwaardig ziekenhuis verdient vanwege de ‘ereschuld’ aan de mijnstreek. Wanneer kopstukken van de VVD en NSC tijdens het debat van SBS diezelfde belofte doen, krijgt Grenda weer hoop.
Maar als het nieuwe kabinet aantreedt, moet zorgminister Fleur Agema (van Wilders’ PVV) al snel erkennen dat de politiek ‘helemaal niet gaat over het aanbod van de ziekenhuizen’.
‘Ze maakten ons blij met een dooie mus’, zegt Citty Grenda. Haar vertrouwen in de politiek was al niet groot, maar bereikte hierna een dieptepunt. Het liefst zou ze helemaal niet meer stemmen. ‘Maar dan mag je ook niet klagen.’
Over twee weken kiest ze voor Forum voor Democratie, Wilders heeft afgedaan. En moeder Corrie (83), met wie Citty jarenlang een frituur runde in Hoensbroek? Die maakt het allemaal niets uit. ‘Politiek interesseert me geen zak. Ik stem wat mijn man zegt.’
Hij gaat – net als de meesten in deze regio – wel weer voor Wilders. Corrie ziet de Haagse kopstukken regelmatig voorbijkomen in de huiskamer, haar man volgt elk debat. ‘Gelukkig kan hij liplezen, dan hoef ik er niet naar te luisteren.’
Deze campagne ging het tot blijdschap van Zuyderland-bestuursvoorzitter David Jongen (nog) niet over het Zuyderland. De onrust was groot na alle vorige beloftes. ‘Het was loze verkiezingsretoriek, maar bracht hier ontzettend veel teweeg.’
Keer op keer moest hij uitleggen dat de directie niet over één nacht ijs is gegaan. Een gebrek aan personeel en geld maakt de verhuizing noodzakelijk, zegt hij. ‘Juist om de zorg in de voormalige mijnstreek overeind te houden.’
Onlangs kreeg Jongen weer een aantal Kamerleden over de vloer. ‘Die begrijpen daarna ook beter waarom dit allemaal nodig is. Maar dat hardop uitspreken zou hen zetels kosten, geven ze eerlijk toe.’
Jongen noemt het onnodig, maar rekent desgevraagd het bedrag voor dat nodig is om de complexe zorg te behouden in Heerlen. Alleen 230 miljoen kan het ziekenhuis nog redden. De kans dat een nieuw kabinet hiervoor kiest lijkt nihil, nu de meeste partijen juist op de zorg willen bezuinigen om extra geld voor defensie bij elkaar te sprokkelen.
Heerlen is een van de ongezondste gemeenten van het land. In Parkstad Limburg (de regio met onder meer Heerlen, Brunssum en Kerkrade) leven inwoners gemiddeld jaren korter dan elders. Mensen zijn vaker chronisch ziek, kampen met overgewicht en er zijn meer vroeggeboortes. Ook wordt er een stuk meer gerookt.
Zelfs op de stoep van het ziekenhuis, waar dat niet mag. Een verbod dat Johnnie Coenjaerds (66) straal negeert. Net als de meeste bezoekers komt hij hier al zijn hele leven. Tegenwoordig vaker dan hem lief is, nu het sjouwen met achterbouten van meer dan honderd kilo zijn tol begint te eisen. Neuropathie, tia’s, een hartinfarct. Werken in het slachthuis gaat sinds twee jaar niet meer. ‘Maar het liefst zou ik morgen weer beginnen.’
Dat alles in het ziekenhuis waar zijn ouders hun laatste adem uitbliezen bij het oude moet blijven, staat voor Coenjaerds vast. Want hoe moeten ouderen zonder auto in Sittard komen? Op sommige plekken rijdt de bus immers nog maar eens per uur.
Wie nu nog voor hen opkomt, weet hij eigenlijk niet. De politiek vindt hij lastig te volgen, in de tijd van Kok en Den Uyl was het een stuk overzichtelijker. Nu kijkt Coenjaerds vaak naar het NOS Journaal in Makkelijke Taal. ‘Dat begrijp ik tenminste.’
Zoon Ivo Hage (38) staat binnen met een rolstoel op vader Johnnie te wachten. Zijn vrouw en hij staan op het punt een gezin te beginnen. ‘Dan is het wel prettig als je om de hoek kan bevallen.’ Toch liet hij zijn stem niet van de toekomst van het ziekenhuis afhangen. Die ging naar Pieter Omtzigt. ‘Het besturen van een land gaat om meer dan lokale zorg’, zegt hij.
De ingenieur denkt dat politici kwesties vaak bewust te simpel maken. Terwijl de praktijk duizendmaal ingewikkelder is. Al laten de eerste debatten deze week een kentering zien: voor de verandering beloven lijsttrekkers steeds vaker dat ze geen loze beloftes willen doen.
Dat zijn vader voor Wilders koos, kan Hage wel begrijpen. ‘Die stemt met een heel ander gevoel dan ik. En dat is maar goed ook. Uiteindelijk moet de Tweede Kamer een afspiegeling zijn van de maatschappij. En Wilders is hier erg populair.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant