is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
Door het geklungel van Dilan Yesilgöz vergeet men nog weleens dat een van haar meest genoemde opvolgers, demissionair defensieminister Ruben Brekelmans, zich deze campagne óók volstrekt ongeloofwaardig blijft maken. Vrijdag vertelde hij bij Café Kockelmann dat de VVD niet in een ‘links’ kabinet met CDA en GroenLinks-PvdA gaat zitten. Dus ook niet als het CDA of D66 die coalitie als grootste zou leiden. In september, bij Buitenhof, liet Brekelmans de deur naar GL-PvdA juist nog open, om daar een dag later via X half op terug te komen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Partijleider Yesilgöz liet vorige week al weten een ‘kabinet-Timmermans’, een coalitie met GL-PvdA als grootste partij dus, niet te willen, maar vrijdag deed Brekelmans de deur naar de sociaaldemocraten dus helemaal dicht. Dat terwijl de ‘RTL-coalitie’ (VVD, CDA, GL-PvdA en D66) in de peilingen op een solide meerderheid staat. De VVD-top baseert zijn koers op peilingen die aangeven dat een meerderheid van de VVD-stemmers (58 procent) de oppositie verkiest boven een coalitie met GL-PvdA. De vraag is echter hoeveel waarde daaraan moet worden gehecht; de VVD is immers de helft van haar kiezers kwijt.
De rechtse variant die de VVD voor ogen heeft (VVD, D66, CDA en JA21) heeft bovendien geen meerderheid, ook niet met de BBB erbij, en kan niet zonder een groot JA21, een partij die vooral kiezers van de VVD afsnoept. Los van de zoveelste strategische misrekening is er een fundamenteler probleem met het uitsluitingsspelletje van de VVD: het ontkent namelijk de essentie van de Nederlandse politiek.
De VVD doet al de hele campagne alsof Nederland een tweepartijenland is dat ‘linksaf’ of ‘rechtsaf’ kan afslaan, maar dat is helemaal niet zo. Nederland is een coalitieland, waar we traditioneel meewarig kijken naar landen als de VS met hun tweepartijenstelsels en ons (terecht) gelukkig prijzen met meer smaakjes (al mag het wel wat minder). Tegenover die grotere keuze staat alleen wel de noodzaak tot een compromis. Maar wanneer centrumrechts geen compromissen wil sluiten met centrumlinks, worden we vanzelf dat tweestromingenland dat we ooit verafschuwden.
De laatste twee kabinetten die de volle vier jaar hebben volgemaakt, zijn Kok I en Rutte II, met, u raadt het al, VVD en PvdA samen in een coalitie. Dat is niet onlogisch: juist als de verschillen groot zijn, word je gedwongen goede afspraken te maken. Je zou zelfs kunnen zeggen dat opposites attract, maar Ruben Brekelmans, een Brabander die met zijn Brabantse vriendin woonachtig is in Brabant, is duidelijk niet iemand die daar de lol van inziet. Bij de VVD (en overigens ook bij D66) klinkt het vaak dat ze bij GL-PvdA zo ‘ongezellig’ zijn. Dat zal best, maar er is meer in het leven dan gezelligheid.
Klaas Dijkhoff trok eerder dit jaar de lijn tussen democratische en ondemocratische partijen, in de steeds ijdeler hoop dat zijn eigen VVD aan de goede kant van die lijn zou blijven. Op basis van het infantiele uitsluitingsspelletje dat de VVD momenteel speelt, kun je daar een scheidslijn aan toevoegen: de lijn tussen verantwoordelijke partijen die concessies willen doen en partijen die dat niet willen.
Begin jaren tachtig, toen Brekelmans nog geboren moest worden, pleitte een voormalig Telegraaf-columnist en VVD-leider voor een ‘nationaal kabinet’ van CDA, PvdA, VVD en D66. Zijn naam? Hans Wiegel. Dat de jongste generatie VVD’ers samenwerken met sociaaldemocraten onoverkomelijk vindt is volstrekt onverantwoordelijk én een historische vergissing. De Nederlandse traditie van het compromis is namelijk precies wat nodig is om extreemrechts buiten de deur te houden. Daar heeft óók de VVD bij te winnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant