Musical De musicalvernieuwers van Nanoek maken een musical over de dood. Maar de dappere poging om met ‘Grond’ een delicaat onderwerp aan te snijden blijft hangen in oppervlakkigheden.
Sara Afiba, als de dochter die haar moeder verliest, in de musical Grond van musicalgezelschap Nanoek.
Grond van Nanoek. Regie: Anouk Beugels, Suzanne Heijdra. Gezien 17 oktober, Meervaart, Amsterdam. Tournee t/m 17 december. Info: nanoek.nl
Een musical over rouw: kan dat? Als het ligt aan musicalgezelschap Nanoek zeker wel, en dat past bij een club die naam heeft gemaakt door voortdurend te proberen de grenzen van de traditionele musical op te rekken. Hun Grond, met als woordspelige subtitel ‘een rouwe musical’ doet een dappere poging weer iets nieuws te brengen.
De eerste scènes zetten treffend de precaire relatie neer tussen een eigenzinnige, dominante moeder en een haar vrijheid opeisende, volwassen dochter. De dochter ambieert een zangcarrière, terwijl de moeder zanglerares is. De moeder wil niets dan vertrouwen en liefde uitstralen naar haar dochter, maar luistert ondertussen slecht naar wat haar kind echt wil én zegt.
Saskia Mees Christeller als de moeder en Sara Afiba (als dochter Ally) hebben voldoende karakter om in deze snelle schets ook kleur aan hun personages te geven. Dan volgt het fatale ongeluk, die alles op zijn kop zet, in een mooi opgerekte sequentie, waarbij de wanhoop en het geloof van dochter Ally al voelbaar worden.
Gek genoeg zijn dat niet de eerste stappen van een rouwproces. Grond raakt langdurig verdwaald in koddig gedoe over de uitvaart van de moeder. De drie medewerkers van Koning Uitvaarten dragen konijnenoren, en met hun drammerige, commerciële aanpak helpen ze elke subtiliteit om zeep. Uitvaartleider mevrouw Konijn introduceert zichzelf door te zingen: “Zoek je een kickstart voor je rouwproces. Een unieke uitvaart zonder stress. Stap dan in de rouw-express.” Melissa Lodder speelt dit typetje haarscherp, maar de humor is zo belegen dat je je alleen maar kan verbazen over de makers en hun bedoelingen.
Als de uitvaart achter de rug is, en Ally alleen achterblijft, blijkt zij een persoon die niet kan omgaan met haar verdriet en zichzelf afsluit voor anderen. Ally ruziet met haar beste vriendin en als het ouderlijk huis leeg moet, heeft ze de onnavolgbare impuls om alles van haar moeder weg te gooien. Het zijn acties die haar donkere gemoed verraden. Maar in de tekst van de drie auteurs, Amanda Payne, Teuntje Post en Marjolein Beumer, blijft het bij die buitenkant. Aan introspectie, aan wat Ally voelt, komt het script niet toe. Terwijl dat toch de kern van rouw is.
Sara Afiba, die zichzelf deze zomer lanceerde als nieuwe musicalster door haar glansrol in Hadestown, blijft ook in deze setting moeiteloos overeind. Haar stem is glashelder en haar timbre warm en gevoelvol, en ze zingzegt zich moeiteloos door de fases van verbetenheid en radeloosheid van Ally. Maar het ontbreekt Grond aan liedjes waarin ze voluit kan gaan of teksten waarin ze diepere lagen kan aanboren.
Pas als een postbode op zijn beurt tot in detail vertelt over het verlies dat hij heeft geleden, komt er wat ruimte voor emoties. Dat is laat en al met al weinig voor een musical over rouw. Dat onderwerp is een barrière die met deze musical niet is genomen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC