Publiekstrekker Honderden kijkers volgden ook dit weekeinde het transport van mega-transformators die het elektriciteitsnet in Noordoost-Nederland moeten versterken.
Het megatransport van transformatoren trok dit weekend veel bekijks, hier in Ter Apelkanaal.
Een handjevol mensen staat op zondagochtend in het donker bij de losplaats in Veendam te kijken naar het megatransport dat hier rond zeven uur zal vertrekken. Op deze kade aan het A.G. Wildervanckkanaal staat de zeventig meter lange transportcombinatie klaar die een reusachtige transformator moet vervoeren naar Ter Apelkanaal. Daar wordt een nieuw hoogspanningsstation gebouwd, als onderdeel van de versterking van het elektriciteitsnet in Noordoost-Nederland.
Paul Lanting (50) uit Roden is om vijf uur opgestaan om er op tijd te zijn. Hij is „gek van vrachtwagens”, staat regelmatig langs de snelweg om bijzondere exemplaren te spotten en gaat ook elk jaar naar het Truckstarfestival in Assen. Maar zo’n grote combinatie, met zeker honderd wielen eronder, heeft hij nog niet eerder gezien. De transformator wordt vervoerd op twee diepladers, waar zowel voor als achter een cabine aan is bevestigd, zodat ze tegelijk kunnen worden getrokken en geduwd.
Lanting is van plan achter het transport aan te rijden en mooie foto’s te maken. Om zijn nek hangt een Nikon-camera met een 135 mm telelens. Even verderop staat een tweede man met een camera paraat, Paul Gruben (76) uit Eerbeek, op de Veluwe. Hij heeft twee uur gereden om erbij te zijn. Hij wil juist vóór het transport uit gaan. „Anders mis je alle mooie momenten.” Ook hij is dol op vrachtwagens. „Als het moet, rijd ik ervoor naar Frankrijk.”
Voor het nieuwe hoogspanningsstation in Ter Apelkanaal, dat moet helpen te voorkomen dat er ‘netcongestie’ ontstaat – file op het elektriciteitsnet – zijn zes transformatoren gebouwd bij Royal Smit in Nijmegen. Ze zijn elk twaalf meter lang, zes meter hoog en drieënhalve meter breed en wegen 312.000 kilo per stuk. Marco Bos, woordvoerder van stroomnetbeheerder Tennet, maakt de vergelijking met een „volgeladen Boeing 747”. Deze gevaartes moeten alle zes van Veendam naar Ter Apelkanaal vervoerd worden. Zes weekenden achter elkaar, telkens op zondag, zodat de omgeving er zo min mogelijk last van heeft. Vorige week werd de eerste transformator vervoerd, dit is nummer twee.
In lokale, regionale maar ook landelijke media is de afgelopen tijd veel aandacht geweest voor het megatransport. Daardoor kwamen er vorige week veel toeschouwers op af. Schattingen lopen uiteen van tien- tot vijftienduizend mensen. „Al die aandacht is op zich mooi, want we zijn met belangrijke dingen bezig”, zegt Bos, „Mensen stonden soms rijen dik langs de route.”
Om het veilig te houden zijn dit keer meer verkeersregelaars ingezet, zijn meer handhavers van de gemeenten aanwezig en is de route op een aantal plekken afgezet met linten waar het publiek achter moet blijven. Ook rijden er auto’s vooruit met matrixborden waarop staat dat het publiek tien meter afstand moet houden. Voor de medewerkers die betrokken zijn bij het transport is de massale belangstelling een bijzondere ervaring, zegt Bos. „We zijn gewoon ons werk aan het doen, maar de laatste tijd lijkt het alsof we een evenementenbureau zijn.”
De transformatoren zijn vorige week met binnenvaartschepen naar Veendam gevaren. Dat was nog het makkelijkste deel van het traject. Lastiger is het vervoer over de weg in Groningen. Het bedrijf Wagenborg, ook bekend van de veerdiensten naar Ameland en Schiermonnikoog, is gespecialiseerd in dit soort zware transporten. De voorbereidingen van het project begonnen vier jaar geleden al. De provinciale weg N366 zou de meest voor de hand liggende route zijn, maar dat was geen optie, omdat het transport inclusief voertuigen zo’n 500.000 kilo weegt. „De bruggen zijn niet berekend op dat gewicht en de viaducten zijn te laag”, legt Bos uit. „Dat betekent dus dat je een beetje moeten kronkelen door Groningen.”
Het megatransport rijdt nu via de Zuidwending, een lokale weg, Veendam uit, en daarna dwars door Nieuwe Pekela, Alteveer, Onstwedde en Mussel naar het hoogspanningsstation in aanbouw in Ter Apelkanaal. Het had heel wat voeten in aarde om die omweg mogelijk te maken. Onder een viaduct in Veendam werd veertig centimeter asfalt verwijderd, zodat het transport iets meer ruimte overhoudt aan de bovenkant. In Nieuwe Pekela is een tijdelijke hulpbrug aangelegd over de Onstwedder Klap heen. In Onstwedde is het kunstwerk De Diamant, dat op een rotonde stond, weggehaald. Bij Mussel werden damwanden geplaatst langs het Mussel-Aa-kanaal om doorzakken te voorkomen. Verder werden vangrails, verkeersborden en lantaarnpalen verwijderd, vluchtheuvels kaal gemaakt en bedekt met rijplaten. Ook zijn waar nodig takken van bomen gesnoeid.
Ook deze tweede zondag zijn er veel belangstellenden, maar wel minder dan de vorige keer. Stephanie en Martin Berends (beiden 38) zijn vanuit Winschoten met hun vier kinderen naar Nieuwe Pekela gekomen. „We hadden filmpjes op TikTok gezien”, zegt Stephanie. Ze hebben dikke jassen aan, want het is een koude ochtend. Het valt hen een beetje tegen dat er nergens een café open is waar je warme chocolademelk of koffie kunt drinken. En het wachten duurt best lang. Gelukkig is er wel wat te zien. De tijdelijke brug wordt aangelegd terwijl het transport nog onderweg is uit Veendam. Een grote hijskraan tilt de onderdelen van de brug op hun plek, medewerkers van Wagenborg passen ze als een grote puzzel in elkaar.
Harder dan vijf tot twaalf kilometer per uur kan de combinatie niet rijden. Daardoor duurt het lang om de afstand van zo’n 35 kilometer te overbruggen. Het eerste transport kostte twaalf uur, vijf uur langer dan gepland, vanwege obstakels op de weg die opgeruimd moesten worden. Maar nu de chauffeurs de route al een keer hebben gereden en wat beter weten hoe ze moeten manoeuvreren, gaat het sneller. In Onstwedde, waar het transport rond half twee aankomt, nemen de chauffeurs even schaftpauze. Het publiek, dat soms al uren staat te wachten, heeft er begrip voor.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC