Europese socialisten Het driedaagse congres van de Party of European Socialists – ditmaal in Amsterdam gehouden – ging vaak over het gevaar van rechts en minder over migratie. Voor Frans Timmermans is het een warm bad: hij krijgt de ene na de andere steunbetuiging.
Frans Timmermans op het congres van de Party of European Socialists in de Beurs van Berlage in Amsterdam.
Hij lijkt de hele tekst te kennen. Met een groep van zeker twintig mensen – de top van de Europese sociaal-democraten – staat Frans Timmermans zaterdagmiddag op het podium in de Beurs van Berlage, aan het Damrak in Amsterdam. Ze zingen het antifascistische strijdlied Bella Ciao, ter afsluiting van het driedaagse congres van de Party of European Socialists. Rechts achter Timmermans staat Pedro Sánchez, de premier van Spanje, links van hem David Lammy, vicepremier van het Verenigd Koninkrijk. Ze lachen, klappen mee op de maat, maar zingen? Nauwelijks. Timmermans, daarentegen, zingt elk van de Italiaanse woorden, stampt met één been mee. De zaal volgt.
Dat hij in Amsterdam zijn Europese verwanten zou verwelkomen stond allang gepland, zegt de lijsttrekker van GroenLinks-PvdA als de zaal leeg is, het congres gesloten, en aan de Europeanen die niet direct terugreizen naar eigen land nog lunch wordt opgediend (onder meer een gerecht dat bestaat uit linzen in een glas, met daarop een groene spriet, waardoor het sterk doet denken aan een tuin).
En ja, het congres valt samen met de verkiezingscampagne. Zo liep het overigens ook bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen. Toen was dat juist onhandig: het besluit van Timmermans om zich in het een-na-laatste campagneweekend bij de linkse politici in Málaga te voegen leidde tot onbegrip en discussie.
Nu is het omgekeerd: de optredens zijn een reeks van steunbetuigingen aan de linkse leider. Timmermans, Eurocommissaris van 2014 tot 2023, is nog steeds een grote naam in de Europese politiek. „Wij moeten weer aan de macht komen!”, schreeuwt de Hongaarse oud-Europarlementariër Zita Gurmai vrijdagmiddag door de grote beurshal. „Ook in Nederland! Laat Frans Timmermans dit land leiden!”
Timmermans reageert zaterdag in de Beurs van Berlage ook op de laatste ontwikkelingen in de campagne. Een nepbrief die VVD-leider Dilan Yesilgoz zaterdagochtend presenteert aan „iedereen die werkt, spaart of onderneemt”, waarin ze namens onder meer GroenLinks-PvdA extra belastingen en lasten belooft, komt op hem wat „wanhopig” over. En over het uitsluiten van een coalitie met zijn partij door minister Ruben Brekelmans (VVD): „Dat weten we nu onderhand wel, de positie is duidelijk.”
Wij sluiten niemand uit, zegt hij, op de vraag of hij wél met de VVD zou willen. „Het ligt eraan hoe de kiezer de kaarten zal schudden.” Hij wil GroenLinks-PvdA „zo groot maken dat ze niet om ons heen kunnen”. Hij vindt het spannend, zegt hij, want „als ze [de VVD] éven de kans krijgen, zoeken ze een meerderheid op rechts”.
De linkse Europese politici zijn het er in de Beurs van Berlage over eens: rechts, extreem-rechts, is een gevaar. Conner Rousseau, leider van de Vlaamse socialisten, bepleit op vrijdag harder optreden tegen dat gevaar: „Europa is verdeeld, en wij zijn een mes in een schietgevecht.” Dat moet anders, vindt hij: ,,We moeten de bazooka in het schietgevecht worden.” Als hij vervolgens begint met ,,Either you’re with Europe, or you’re against Europe”, krijgt hij de zaal daar niet helemaal in mee.
Het gaat niet zo veel over migratie op het Europese congres. GroenLinks-PvdA neemt voor het eerst in het verkiezingsprogramma een streefcijfer op voor hoeveel migranten Nederland binnen mogen komen. Het is geen makkelijk onderwerp voor de linkse Europese partijen. De moties die op het congres zijn aangenomen om onder de partijen een gedeelde lijn uit te stippelen gaan over huisvesting, salarissen, klimaat, feminisme. Migratie is hier en daar een onderdeel, maar geen hoofdonderwerp.
De Deense premier Mette Frederiksen, een van de drie sociaal-democratische leiders van de 27 EU-landen, is er niet. Dat is, zegt Timmermans, omdat ze verplichtingen in eigen land had. Ze heeft vanwege haar harde positie op migratie een reputatie ontwikkeld die de EU-nieuwssite Politico omschrijft als het „zwarte schaap van de sociaal-democraten”.
De leider die wel kwam opdagen: Pedro Sánchez, premier van Spanje. Als hij, tegen het einde van het congres, het podium op stapt in zijn bruine suède jack, is duidelijk dat hij de rockster van de bijeenkomst is. Hij noemt Timmermans een vriend, een vriend van wie hij hoopt dat-ie hem snel als collega kan verwelkomen in de Europese raad met regeringsleiders. „Ik weet niet”, zegt Timmermans later, of héél veel Nederlandse kiezers zich laten leiden door de politieke wens van Sánchez, „maar het is fijn om te horen.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC