Jarenlang keek de Britse poppers neer op de romantische, soms wat zoete liedjes van Tom Odell. Maar met zijn nieuwe album slaat hij een nieuwe, avontuurlijke weg in, vol onverwachte invloeden. ‘Ik vaar op mijn instinct.’
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek en human interest.
‘De beste muzikanten zijn zij die een goede, opmerkzame relatie onderhouden met hun intuïtie. Ze luisteren ernaar en volgen die blindelings, wat altijd de beste resultaten oplevert’, vindt Tom Odell. Dat is precies wat de Britse zanger, die sinds 2013 platen maakt, probeerde te doen voor zijn zevende, net verschenen album A Wonderful Life. Het heeft commercieel altijd voor hem gewerkt.
Deze middag staan uitverkoren fans al in de rij te wachten voor een intiem concert dat Odell vanavond geeft in Amsterdam. Op zijn debuut Long Way Down was hij de artiest die een miljoenenpubliek deelgenoot maakte van zijn romantische, ietwat zoete zielenroerselen. Zijn grootste hit, pianoballad Another Love, beleefde drie jaar geleden een wedergeboorte op sociale media als anthem voor de steun aan Oekraïne. Totaal aantal streams op Spotify: ruim drie miljard.
Maar een deel van de critici moest er niets van hebben. Hoewel hij indertijd op een BBC-lijst van nieuwe talenten belandde, werd Long Way Down ook matig besproken. Met als uitschieter de recensie van de poortwachters/smaakmakers van indiepopmagazine New Musical Express. Het magazine gaf Odell 0 (nul) sterren. Dat leidde tot een klassieker voor in de doos ‘Legendarische Vertellingen uit de Moderne Popmuziek’. Want Odells vader deed wat iedere door liefde verblinde, niet door realisme gehinderde ouder zou doen: hij belde NME om verhaal te halen. En daarmee was het lot van de jonge blonde popster met zijn vriendelijk naïeve oogopslag bezegeld. Odell werd voortaan met dédain beschouwd door de poppers, zijn albums kregen tweesterrenrecensies. Buiten Engeland kalfde zijn populariteit af.
Maar er gloort eerherstel. De populariteit van de nieuwe Franse popster Zaho de Sagazan, met wie hij een duet opnam, straalt een beetje op hem af. En A Wonderful Life, dat zijn beste album werd genoemd, verschilt nogal van Odells eerdere werk.
Het kwijnende lijden aan de piano is teruggeschroefd voor meer midtempo popsongs die melodisch sterker en avontuurlijker zijn. Er zijn zelfs onverwachte invloeden te horen. Een nummer als Can We Just Go Home Now zou voor een vroege Radiohead-single kunnen doorgaan, inclusief de wanhopig weeklagende Thom Yorke-vocalen. En dan heeft Odell nog een fraaie, breekbare falset in huis die opstijgt, hoog in de stratosfeer, en daar oplost.
Waar die omslag vandaan komt? Hij kan het niet precies duiden, juist omdat hij zo op zijn instinct heeft gevaren bij het maken van zijn muziek.
‘Het is zoals Bob Dylan ooit zei: je bent niet meer dan een vehikel. De songs worden je aangedragen en jij moet daarbij niet te veel in de weg lopen.’
Hij weet wel hoe de teksten op A Wonderful Life tot stand zijn gekomen. Op Can We Just Go Home Now zingt hij: ‘Call the doctor up to my hotel room. You see I’ve lost my voice, I’m in a very bad mood. Give me drugs, give me a drip, give me a twenty minutes’ rest.’ Het is uit zijn eigen leven gegrepen. ‘Dat was een weekend in Wenen waar ik op tournee was, mijn stem was kwijtgeraakt en ik last had van slapeloosheid. Ik kreeg cortisol voor mijn stem, wat zo’n beetje het slechtste is voor iemand die lijdt aan slapeloosheid, omdat het je lichaam vol energie pompt. Dat was echt, echt verschrikkelijk. Maar die tekst was niet eens bedoeld als startpunt voor een song. Ik probeer gewoon heel gedisciplineerd elke dag iets voor mezelf te schrijven.’
Hij kan toch niet ontkennen dat dwars door die beschreven fysieke malaise een fundamentele onvrede klinkt met het leven van een artiest die eeuwig op dat podium moet presteren. ‘Dat is zeker waar. Maar ik wil geen klagende popster zijn. Ik kan er ook niet tegen om andere artiesten te horen klagen over hun bestaan, omdat ik zo’n geluk heb gehad dit te mogen doen en daar ongelooflijk veel waardering voor heb.’
‘Maar die drang om te presteren op het podium ging ooit gepaard met een euforische losgeslagenheid. Er was een punt in mijn carrière dat ik dat overweldigende gevoel wilde vasthouden, ook als ik van het podium was. Ik was voortdurend die euforie aan het najagen, constant aan het rennen, op zoek naar die high. Maar als je je daar helemaal aan overgeeft, kan je van alles kwijtraken.’
Er waren ooit paniekaanvallen en angsten. Ten tijde van zijn vierde album Monsters (2021) worstelde hij met zijn mentale gezondheid, maar hij heeft zich nooit uitgelaten over drugsgebruik.
‘Op een gegeven moment moet je stoppen met rennen om je af te vragen wat je precies aan het najagen bent. In dat opzicht gaat Can We Just Go Home Now? over de verlossing van die rol van een popster, verlossing van die abstracte plek waar een popster zich bevindt als hij het normale bestaan verzaakt. Ik leef nu als een monnik als ik op tournee ben. Het voelt als een plicht om mezelf elke avond de kans te geven de best denkbare performance op dat podium neer te zetten. Dat moet ook, want muziek is het belangrijkste voor me. Ik heb me als tiener altijd een buitenbeentje gevoeld. En muziek heeft me mijn plek gegeven, misschien zelfs mijn leven gered, ondanks alles. Ik zou het niet kunnen missen.’
‘Elton John is een buitengewoon getalenteerd en genereus mens die in zijn werk nooit genoegen neemt met halve maatregelen. Ik was 10 of 11 toen ik zijn Goodbye Yellow Brick Road voor het eerst hoorde. Ik kan nu nog elk nummer op die plaat meezingen. Hij is de reden dat ik in de muziek ben gegaan. Meer nog is hij als mens veel voor me gaan betekenen. Ik ken hem nu al twaalf jaar en in die periode heeft hij zich als een echte vriend doen gelden. In 2014, toen mijn grootmoeder overleed, was ik gebroken. Elton belde me een uur nadat ze heengegaan was. En hij wist nergens van. We hebben uren aan de telefoon gehangen. Zo zijn er meerdere keren geweest waar hij me door een emotionele breakdown heeft geholpen. We zitten niet elke dag bij elkaar op de thee hoor, maar ik weet dat ik hem altijd kan bellen.’
‘Cameron Winter is het schoolvoorbeeld van hoe vertrouwen op je intuïtie het beste resultaat oplevert, waar ik eerder over vertelde. Winter is de zanger van de New Yorkse band Geese die vorig jaar zij eerste solo-album Heavy Metal heeft uitgebracht. Die titel heeft niets met het genre te maken want de plaat is een prachtige verzameling singer-songwriter liedjes waarin Winter zingend kreunt of zucht al naar gelang het liedje daarom vraagt. Je hoort hoe hij zich meer door zij instinct heeft laten leiden dan hetgene wat zou werken. Dat maakt hem een echte muzikanten-muzikant. Ik heb iets van hem vanmorgen op mijn insta gegooid en al mijn vrienden die ook in de muziek zitten reageerden met, ‘dat is mijn favoriete album van het vorige jaar!’
‘Er schuilt veel warmte en liefde in zijn boeken, vooral in David Copperfield, mijn favoriet. Misschien omdat Copperfield wees was en dus per definitie een outsider. Dat herkende ik toen ik zelf opgroeide. Bovendien is David Copperfield semiautobiografisch. Dickens was weliswaar geen wees, maar moest wel als 12-jarige zelfstandig wonen en in de fabriek werken omdat zijn vader in de gevangenis zat en de rest van het gezin zich bij de vader moest voegen, zoals toen gebruikelijk was. Je kunt zeggen dat het schrijven Dickens uiteindelijk heeft gered. Inderdaad, zoals muziek dat heeft gedaan bij mij.’
‘Dagelijks twee keer twintig minuten. ’s Ochtends sta ik er eerder voor op en ’s avonds mediteer ik voor het naar bed gaan. Ik kan ook geen show doen zonder vooraf te mediteren. In 2016 leerde een ex mediteren bij de David Lynch Foundation in Londen. Ik ben toen gevolgd. Het vergt wat discipline, maar het is simpel om te doen en het heeft mijn leven drastisch veranderd. Het verlost je niet van je depressies, het lost je levensproblemen niet op, maar het heeft me wel doen beseffen dat ik niet mijn gedachten ben. Laten we zeggen dat jij nu een heel irritante vraag zou stellen. Dan voel je als mens gelijk ergernis en heb je de neiging daar direct op te reageren. Maar met meditatie leer je dat je die ergernis kunt laten oplossen. Door meditatie kun je er afstand van nemen en het laten gaan. Mijn album Best Day Of My Life was zeer geïnspireerd door transcendente meditatie.’
‘Ik had ooit zomaar een boek over Blake gekocht. Encounter with the Self. Ik raakte geïntrigeerd. Ik heb werk van hem gezien in het V&A in Londen. En vorig jaar, toen ik in Hamburg was, was er een enorme overzichtstentoonstelling over Blake in een museum naast mijn hotel. Ik heb er drie dagen doorgebracht. Ik vind zijn werk fascinerend. Alles is doordrenkt van zijn verwondering over het buitenwereldse. Er zit een geloof in, een eeuwig rotsvaste kern van waarheid, dwars door alle religies heen. Blake’s werk is geworteld in het christendom, maar hij gebruikt de christelijke doctrine om wildere ideeën te onderzoeken. Dat resoneert bij mij. Ik probeer met A Wonderful Life ook verwondering en nieuwsgierigheid hoog te houden als kernwaarden van ons menselijke wezens.’
‘Absoluut een van de beste singer-songwriters van haar generatie. Dat komt door de kwaliteit van haar liedjes, zowel muzikaal als tekstueel. Drie jaar geleden was ik met mijn vrouw bij een concert van Eilish in Londen. Ze zong toen dat nummer TV, ken je dat? Mijn favoriete Billie Eilish-nummer. Als een in de steek gelaten minnaar zingt ze eerst over haar persoonlijke verdriet, en dat ze op tv mensen wil zien die het zwaarder hebben dan zij. Dan trekt ze het breder, en zingt dat het internet losgaat over ‘movie stars on trial while they’re overturning Roe vs. Wade’. Ze concludeert dat mensen veel liever verlekkerd naar andermans nederlagen kijken dan zich te verweren tegen zaken die er echt toe doen, zoals het morrelen aan abortuswetgeving. Maar aan het eind van de song komt de beste regel: maybe I’m the problem. Je denkt dan, fuck, wat goed! Zij alleen is niet het probleem, maar wij met z’n allen. Het is de ultieme compassie om, na die boosheid over anderen, jezelf te scharen onder dat onvolmaakte zootje ongeregeld dat mensheid heet en verantwoordelijkheid te dragen.’
‘Zijn zesde symfonie, de Pathétique, is het mooiste muziekstuk dat ik ooit heb gehoord. En nadat hij het geschreven had is hij volgens mij door zelfdoding om het leven gekomen. Hij was homo en het gevaar bestond dat dat ontdekt zou worden. Als je er nu naar luistert, met dat gegeven in je achterhoofd, dan hoor je de smart en de wanhoop. Ik krijg er kippenvel van. Maar het is niet alleen maar angst en verdriet. Voor mij voelt het ook als een reflectie op het ervaren van het leven. Je hoort er vreugde en verwondering in doorklinken. Tsjaikovski’s muziek heeft altijd een uitzonderlijk grote verbeeldingskracht.’
‘In 2011 of 2012 had ik het geluk uitgenodigd te worden voor een door de platenmaatschappij georganiseerd besloten interview met Leonard Cohen, door Jarvis Cocker (zanger van de Britse band Pulp). Cohen had net zijn album Old Ideas uitgebracht. Het was een ervaring op zich om met hem in een kamer te zijn en hem te horen praten. Hij was een dwaler en een dromer en hij heeft geleden. Maar hij deed dat heel openlijk in zijn liedjes en daarmee gaf hij een cadeau aan zijn luisteraars. Er is zoveel van zijn muziek die me troost en zelfs opluchting biedt. Er zit een existentiële angst in die universeel is. Je kunt er niet altijd je vinger op leggen, maar het komt erop neer dat de fundamentele ervaring van het leven niet altijd een plezierige is.’
‘Hardlopen doe ik nu al zo’n acht jaar. Overal waar ik op tournee ben, ren ik. Het is een geweldige manier om een stad te leren kennen. Ik kom aan, ik ga naar mijn hotel, ik pak mijn tas uit, doe mijn hardloopschoenen aan en ik ren. Ik weet nooit precies waar ik naartoe ga, maar er is altijd een rivier, een heuvel of een park. Ja natuurlijk, vandaag heb ik ook hardgelopen. Ik denk dat ik met alle keren dat ik hier ben geweest in totaal zo’n driehonderd rondjes Vondelpark heb gedaan. Het is onversneden fysiek genot en ik ben er dol op.’
24 november 1990 Geboren in Chichester, Engeland.
Hij bracht een deel van zijn kindertijd door in Auckland, Nieuw-Zeeland en studeerde aan de Brighton Institute of Modern Music. Hij speelde daar in zijn eerste bandje maar verhuisde naar Londen om soloartiest te worden.
2012 Ontdekt door zangeres Lily Allen. Debuut-ep.
2013 Debuutsingle Another Love, een hit in Europa. Debuutalbum Long Way Down bereikt de toppositie in de Britse albumcharts.
2014 Prijs voor Songwriter of the Year bij de Ivor Novello Awards.
2016 Tweede album Wrong Crowd. Uitverkochte Europese en Amerikaanse tournee.
2018 Derde album Jubilee Road.
2021 Vierde album Monsters. De songs gaan over Odells angsten en paniekaanvallen.
2022 Vijfde album Best Day Of My Life. Another Love krijgt een tweede leven als het nummer op TikTok en andere sociale media een hit wordt als anthem voor de steun aan Oekraïne. Het nummer komt wederom op tien in de Britse hitlijsten in 2023 en telt uiteindelijk meer dan drie miljard streams op Spotify.
2024 Zesde album Black Friday.
2025 Zevende album A Wonderful Life.
Tom Odell is getrouwd met model en beeldend kunstenaar Georgina Odell.
Onze gids dit weekeinde is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland ons gidst langs zijn of haar favorieten.
Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant