Relatie VS De inlichtingenrelatie worden „gewogen” en soms wordt besloten informatie niet te delen. Het is voor het eerst dat de diensten aangeven dat de ontwikkelingen in de Verenigde Staten gevolgen heeft.
AIVD-baas Erik Akerboom juni 2025.
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Veiligheidsdienst (MIVD) delen minder informatie dan voorheen met hun Amerikaanse evenknieën. Dat hebben de directeuren van beide diensten gezegd in een zaterdagochtend gepubliceerd interview in de Volkskrant.
Nederland kent historisch een nauwe band met Amerikaanse diensten en het is bekend dat doorgaans veel informatie wordt uitgewisseld. Het is voor het eerst dat de Nederlandse diensten beamen dat de ontwikkelingen in de Verenigde Staten onder Donald Trump, waar de rechtsstaat en democratie onder druk staan, gevolgen hebben voor de inlichtingenrelatie.
De directeuren benadrukken in het interview dat de banden met Amerikaanse diensten „nog altijd goed zijn”. Maar, voegt MIVD-directeur Peter Reesink toe: „Dat laat onverlet dat wij die samenwerking regelmatig wegen.” AIVD-directeur Erik Akerboom: „Soms moet je case by case gaan nadenken: kan ik deze informatie nog delen of niet?” En later: „We kunnen niet zeggen wat we wel of niet delen. Maar wel dat we kritischer zijn.”
Over wat de zorgwekkende ontwikkelingen precies zijn in Amerika en wat de potentiële gevolgen van een minder nauwe band, willen de directeuren niet uitweiden in de Volkskrant. Akerboom: „We beoordelen niet wat we politiek zien, maar we kijken naar onze ervaringen met de diensten. En we zijn heel alert op politisering van onze inlichtingen en op het schenden van mensenrechten.”
In juli dit jaar waarschuwden twee oud-inlichtingenmedewerkers in NRC dat een minder nauwe band tussen Amerikaanse en Nederlandse diensten door de ontwikkelingen onder Trump onontkoombaar lijkt. Ze verwachtten dat informatie over politiek gevoelige onderwerpen als het atoomprogramma van Iran of kennis over Rusland en Oekraïne minder snel gedeeld zou worden.
„De huidige president van de VS is een beetje bezig de democratie uit te hollen”, zei oud-MIVD-directeur Pieter Cobelens. Hij vervolgde: „Als dat in Nederland was gebeurd, zou dat voor mij aanleiding zijn geweest om als diensthoofd af te treden. Een democratie heeft, gezien de ingrijpende bevoegdheden van de diensten, fatsoenlijke waarborgen nodig om machtsmisbruik te voorkomen en te zorgen dat er goede informatie komt. Anders kun je als dienst niet werken.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC