Toegegeven, misschien zijn er momenteel wat grotere problemen in de wereld dan een slecht functionerende ict bij de overheid of hoeveel budget de Autoriteit Persoonsgegevens moet krijgen. Maar dat betekent niet dat politieke partijen dit jaar niets te zeggen hebben over digitalisering. Integendeel.
Sinds dit jaar is Tweakers overgestapt op een standaard singlepageweergave voor achtergrondartikelen en reviews. Voor dit artikel kan juist die multipageweergave het handigst zijn.
Klik hier om dit artikel in multipageweergave te bekijken.
Klik hier om dit artikel in multipageweergave te bekijken.Op 29 oktober mag Nederland weer naar de stembus gaan. De verkiezingsprogramma's van politieke partijen bevatten vaak specifieke passages over ict, maar die geven lang niet alles weer wat partijen met digitalisering willen. Geen zorg: Tweakers las alle verkiezingsprogramma's door (voor de cijferfetisjisten: 1378 pagina's in totaal) om alle standpunten over digitalisering onder elkaar te zetten. Als je ict, digitalisering, kunstmatige intelligentie, Europese techwetgeving of beslissingsalgoritmes belangrijk vindt, kan dit artikel je hopelijk helpen een beter geïnformeerde keuze te maken.
Dit artikel heeft een wat andere opzet dan artikelen die we bij eerdere verkiezingen maakten, maar de essentie is hetzelfde. We lazen ieder partijprogramma door, inclusief passages en hoofdstukken over mobiliteit, natuur en milieu, of zelfs landbouw om te zien of daar niet ook wat verwijzingen naar cyber, ict of andere digitalisering in staan. In tegenstelling tot vorige artikelen hebben we die niet in een lange, lopende tekst beschreven, maar in een tabel. Daar geven we soms context bij. Zo zijn er partijen die beloften doen om wetten in te voeren die al bestaan. Of partijen pleiten tegen de invoering van iets als de digitale euro, waar we context bij kunnen plaatsen over wat dat is. Dat ziet er in het artikel zo uit:
Door de uitspraken van partijen letterlijk in de tabel op te nemen en hun bedoeling toe te lichten, wordt het overzichtelijker en krijgen lezers meer context bij elke passage.
Dit artikel is geen stemadvies. We hebben geen voorkeur over welke partij de beste standpunten over digitalisering heeft of op wie je wel of niet zou moeten stemmen. Wel willen we jullie als kiezers hiermee de benodigde informatie geven die kan meehelpen in die keuze.
Voor dit artikel lazen we alle verkiezingsprogramma's helemaal door. We behandelen in dit artikel alleen politieke partijen die op dit moment al in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd. Dat zijn er 15. We kijken nu niet naar andere partijen die bijvoorbeeld in peilingen op een zetel kunnen rekenen, al kunnen daar mogelijk wel interessante partijen tussen zitten.We hebben de partijen in dit artikel weergegeven in alfabetische volgorde om willekeur te voorkomen.
Documenten laten samenvatten − dat is uitgerekend een taak voor AI, toch? We hebben er juist voor gekozen om geen AI in te zetten om tot dit artikel te komen. Uit een snelle steekproef blijkt namelijk dat verschillende modellen, zoals NotebookLM van Google of ChatGPT 5, veel passages missen. Vaak geven de llm's dan passages terug uit de hoofdstukken die over digitalisering gaan, maar niet uit hoofdstukken zoals veiligheid of zorg. Bovendien is journalistiek mensenwerk: we zouden alle output moeten verifiëren én controleren of een llm niets zou missen. Het zou ons dus weinig tijdsbesparing opleveren.We hebben alle behandelde partijen ook gevraagd of zij AI gebruiken voor hun verkiezingsprogramma. Alleen de VVD, het CDA, de SP en Volt hebben daar inhoudelijk op gereageerd. De reacties lees je in dit nieuwsbericht.
Redactie: Tijs Hofmans, Yannick Spinner. • Eindredactie: Monique van den Boomen.
Source: Tweakers.net