Theater Moeder, dochter en een goede vriend zitten samen in een vakantiebungalow in een bijzonder grappig, schrijnend en verhelderend stuk over het botsen van generaties.
Vanaf links: Daan van Bendegem, Raymonde de Kuyper en Eline van Gils in ‘Katwijk’.
Ze zitten met z’n drieën in een vakantiebungalow: moeder Andrea, dochter Joosje en Joosjes goede vriend Laurens. Eigenlijk had Andrea (een heerlijk droogkomische Raymonde de Kuyper) met vriendinnen naar de badplaats zullen gaan, maar die zeiden op het laatste moment af. Laurens (Daan van Bendegem, die samen met Brecht De Backer ook de tekst schreef) is er vooral als bliksemafleider bij, want de band tussen moeder en dochter is gespannen te noemen.
Katwijk door Compagnie Red Yellow & Blue. Gezien: 15 oktober in Theater Kikker, Utrecht. Nog te zien t/m 2 december. Info: compagnieredyellowblue.nl/
In Katwijk zijn we getuige van de eerste avond in die bungalow. Drie bedrijven – aperitief, diner, afwas – vormen het raamwerk voor een bijzonder grappig, schrijnend en verhelderend stuk over het botsen van generaties en over hoe je, ondanks al dat pijnlijke gebots, toch met elkaar in gesprek kunt blijven.
We treffen Andrea en Laurens aan het kookeiland – Andrea aan de witte wijn, Laurens ijverig aan het koken. Bij wijze van compliment voegt Andrea Laurens toe dat dat toch fijn is, een homo als vriend: die kunnen zo lekker koken. ‘Zelf heb ik een lesbo als dochter’, zegt ze, ‘en daar heb ik de voordelen nog niet van kunnen ontdekken.’ Ze gnuift: zo’n grapje zou ze natuurlijk niet maken waar haar dochter bij was; ze kijkt wel drie keer uit om in diens bijzijn dat ‘mijnenveld’ te betreden.
Au, au, au. En toch: iets in de plompe manier waarop De Kuyper dit soort schrijnende zinnen plaatst, neemt je voor haar in. Tegelijkertijd is het binnen een paar zinnen natuurlijk ook glashelder hoe eenzaam en afgewezen Joosje zich, al opgroeiend, moet hebben gevoeld onder de vleugels van deze toondove vrouw.
Stijlmatig lijk je wat terug in de tijd te reizen, of op bezoek bij een Engels toneelgezelschap, zo filmisch-letterlijk is het toneelbeeld van Hester Jolink (er wordt aan dit kookeiland zowaar echt gekookt), en zo ‘well-made’ het stuk. Thematisch voelt Katwijk wel bijzonder eigentijds aan.
Het is mooi hoe Van Bendegem en De Backer weigeren kant te kiezen en voelbaar maken hoe zowel moeder als dochter eigenlijk hunkert naar de acceptatie en waardering van de ander. Hoe niet alleen Joosje zich afgewezen blijkt te hebben gevoeld, dus, maar ook Andrea, die sinds Joosjes puberteit haar dochters ongefilterde haat te verdragen kreeg. En die haar dochter simpelweg mist.
De pijn van deze personages, laat Katwijk prachtig zien, is in wezen terug te leiden tot een tragische vorm van miscommunicatie, een miscommunicatie die gaandeweg knap symbool gaat staan voor vormen van miscommunicatie op maatschappelijk niveau. Je kunt het beste met elkaar voor hebben en elkaar toch, onbedoeld, diep kwetsen. Toch mijlenver van elkaar verwijderd raken. Geen verdraagzaamheid meer voor elkaar kunnen opbrengen. Probeer het, zegt het stuk, probeer het toch. Zoek toenadering, wees open, leef je in. De ander is kwetsbaarder dan je denkt.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC