Albumrecensies Je bent erbij als de geliefden uit elkaar groeien in Vivaldi’s verhaal, dankzij Channa Malkin en La Sfera Armoniosa. Ook uit: prachtige platen van Silvana Estrada en Carminho, een wat lange Jeff Tweedy en een tegenvaller van Jeangu Macrooy.
Laat me eerlijk zijn: ik hou van Vivaldi. De afgelopen maand op een eenzame berg in Italië luisterde ik bijna elke ochtend naar zijn celloconcerten. Ook onze nu tweejarige kleinzoon Eli is al zijn halve leven idolaat van Vivaldi’s muziek. Nog geheel onbewust van de zondaars angst die het uitdrukt, danst hij graag op de razende strijkers van het motet In furore iustissimae irae. Hij is kieskeurig – nu al – wat betreft uitvoeringen en laat zich niet foppen wanneer het algoritme hem probeert te verleiden tot een alternatieve vertolking. Dan heft hij eigenwijs zijn hoofd even schuin op en zegt: „Andere.”
Vivaldi – Fury / Mercy
Maar dat woord bleef uit toen ik Eli een nieuwe versie van dat motet liet horen door sopraan Channa Malkin en La Sfera Armoniosa. De energie ervan greep hem – en mij – meteen, en we stampten de kamer rond. Onder de titel Fury / Mercy, woede en mededogen, maakten deze musici een mooie staalkaart van Vivaldi’s kunnen en kracht. Met elf – in één geval twaalf – instrumentalisten kleurt het ensemble van luitist Mike Fentross prachtig en wendbaar in de aria’s als een tegenstem voor zangeres Malkin en op zichzelf in twee concerten voor orkest.
Vooral het onheilspellend ronkende orgel, de felle strijkers en de wanhopige sopraan overdonderen in het begin van In furore iustissimae irae. Vervolgens verzachten ze eerst tot een fluisterstem waarboven een indringende smeekbede klinkt, om tenslotte verlossing te vinden in een juichend Hallelujah. Bevroren tranen smelten in vreugde. Zo schetsten Vivaldi – en in diens spoor de musici – in een krap kwartier de roerige binnenwereld van de schuldbewuste zondaar.
En de Nederlandse sopraan Channa Malkin stelt hierbij haar stem ten dienste van de gevoelens die de componist weet op te roepen: de woede, wraakzucht, angst, eenzaamheid, en liefde „als een ander verdriet”, om er maar enkele te noemen. Steeds lijkt het te draaien om de echtheid van de emotie, niet om het polijsten van de klank. Die benadering maakt het album ook zo meeslepend, want er staat overduidelijk iets wezenlijks op het spel in deze uitvoering.
Natuurlijk, het gaat om kunst, dus de woede en het verdriet worden altijd in zekere zin gesublimeerd, in een vorm gekneed – in dit geval het notenschrift – maar Vivaldi biedt genoeg ruimte voor de vertaling naar het nu. De zang van Malkin en het spel van La Sfera Armoniosa ademen een spontaniteit die de luisteraar kan meezuigen in het verhaal, in een directe beleving van de gevoelens van de hoofdfiguren. We zijn er als het ware bij wanneer twee geliefden uit elkaar groeien, een knecht helse krachten aanroept om zijn onthoofde meester te wreken, of een ridder zijn keizer tot vergeving wil bewegen. En dat is hoe je het graag hoort. Nou ja, ik in elk geval.
Joost Galema
Ook als Silvana Estrada een lief klein liedje zingt, legt ze haar hele hebben en houden erin (luister bijvoorbeeld ‘Tregua’, prachtig). De emotionele muzikale lading van de Mexicaanse is een natuurkracht waar we kennis mee maakten op het melancholische Marchita (2022). Knap hoe het nieuwe album veel vrolijker en lichter is (en weelderiger qua omlijsting), en toch niets aan zeggingskracht heeft ingeleverd. (Peter van der Ploeg)
Dat Carminho op haar zevende album elektrische gitaren heeft meegenomen verbaast niet: vorig jaar verschenen opnames die ze maakte met rockproducer Steve Albini. Maar je hoort meer, zoals performance-kunstenares Laurie Anderson, en mysterieuze instrumenten met namen als ondes-Martenot en cristal baschet. Tenminste, als je niet betoverd raakt door de beste stem van de moderne fado op haar meest spannende album tot nu toe. (PvdP)
Ja, natuurlijk is Jeff Tweedy een briljante songschrijver. Dat heeft hij op zo’n twintig platen van zijn altcountrybands Uncle Tupelo en Wilco (plus een handvol soloalbums) allang bewezen. Maar drie platen in één keer? Daarmee degradeert Tweedy ook al zijn oké-tot-prima-liedjes automatisch tot vullertjes. Wat een onberispelijk meesterstuk had kunnen zijn, wordt na bijna twee uur en dertig nummers toch echt Twilight Overkill. (Frank Provoost)
Alleen al om het zelden gehoorde Revue Music voor orkest en jazzband (1978) is dit album een aanwinst. De in maart overleden Sofia Goebaidoelina was een radicaal, mystiek en onbevreesd nieuwsgierig componist, blijkt ook uit het titelstuk en het pianoconcert Introitus met Alice di Piazza. Een intrigerende dwarsdoorsnede uit een rijk oeuvre. (Joep Stapel)
Er had meer gezeten in het nieuwe album van de Nederlandse zanger/acteur Jeangu Macrooy. De nummers zijn poppy met een ruig randje, zijn stem is aangenaam herkenbaar maar de uitvoering is niet afgewerkt. Drums klinken scherp, de instrumentatie is soms generiek. De mix van soul en rock is geslaagd in ‘Everybody Needs Somebody’, al is de tekst voorspelbaar. (Hester Carvalho)
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Het laatste boekennieuws met onze recensies de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC