Verenigde Staten Hij veroverde het Witte Huis met de belofte van vergelding. Dit blijkt geen holle campagneretoriek: al drie personen die Trump de afgelopen jaren dwarszaten zijn aangeklaagd. Wie heeft hij allemaal in het vizier, waarom, en hoe kansrijk is hun vervolging?
Geflankeerd door zijn driftig mee knikkende minister van Justitie en procureur-generaal Pam Bondi, haar plaatsvervanger Todd Blanche en FBI-directeur Kash Patel noemde president Donald Trump donderdag in het Oval Office opnieuw enkele gewenste doelwitten bij naam.
Donald Trumps onwaarschijnlijke terugkeer naar het Witte Huis draaide altijd al om vergelding. Toen hij in het vroege voorjaar van 2023 zijn derde campagne lanceerde, zat de ex-president al vol wrok. Trump had reeds twee rechtszaken tegen zich lopen. Na zijn verkiezingsnederlaag van eind 2020 en daaropvolgende Capitool-bestorming werd hij verguisd door een groot deel van de partijtop. Alleen de harde kern van het Republikeinse electoraat geloofde nog in hem.
Om uit de cel te blijven, moest Trump het Witte Huis heroveren, wist hij. De presidentsrace van 2024, stelde hij, zou „de eindstrijd om Amerika” inluiden. „Ik ben jullie krijger. Ik ben jullie gerechtigdheid”, zei hij in maart 2023, tijdens een optreden op de conservatieve jaarmarkt CPAC. „En voor diegenen die onrecht zijn aangedaan en die zijn verraden: ik ben jullie vergelding.”
De uiteindelijk vier verschillende strafzaken tegen hem (wegens sabotage van de verkiezingsuitslag van 2020 en de Capitool-rellen, wegens het hamsteren van staatsgeheimen, wegens zijn bemoeienis met de uitslag van 2020 in Georgia en wegens het afkopen van een minnares in 2016) moest hij weg zien te zetten als politieke vervolging door president Joe Biden en diens Democraten. „Eigenlijk zijn ze op jullie uit”, hield hij kiezers eindeloos voor, „ik sta alleen maar in de weg”.
Het ontsnappingsplan slaagde. Trump heroverde de macht en wendt die nu aan om precies te doen wat hij de Democraten aanwreef: het inzetten van justitie als politiek wapen. In de negende maand van zijn presidentschap blijkt zijn wraakbelofte geen holle campagneretoriek. Al drie personen die hem de afgelopen jaren dwarszaten werden vervolgd nadat Trump hier openlijk toe had opgeroepen.
En wat hem betreft is dit pas het begin. Geflankeerd door zijn driftig mee knikkende minister van Justitie en procureur-generaal Pam Bondi, haar plaatsvervanger Todd Blanche en FBI-directeur Kash Patel noemde de president donderdag in het Oval Office opnieuw enkele gewenste doelwitten bij naam. Wie heeft Trump allemaal in het vizier, waarom, en hoe kansrijk is hun vervolging?
In Trumps vizier: omdat hij de banden tussen Trumps eerste campagne en Rusland liet onderzoeken, en na zijn ontslag uitgroeide tot criticus.Juridische status: eind september vervolgd voor veronderstelde meineed. De zittende officier van justitie in Virginia zag geen grond voor vervolging en toen deze zaak eerder deze maand dreigde te verjaren, werd hij door Trump onder druk gezet om op te stappen. Daarop benoemde Trump zijn privéadvocaat Lindsey Halligan tot invalofficier van justitie. Zij bleek wél bereid om Comey aan te klagen.
In Trumps vizier: omdat ze zijn zakenimperium in New York met succes vervolgde voor jarenlange bedrijfsfraude.Juridische status: zij werd vorige week door dezelfde Trump-loyale interim-ovj in Virginia aangeklaagd wegens veronderstelde hypotheekfraude. Dit is een delict dat zelden vervolgd wordt in de VS, maar dat de regering-Trump ontdekt heeft als juridisch wapen.
John Bolton (met snor) in 2018, toen hij in Trumps eerste regering Nationaal Veiligheidsadviseur was. Donderdag werd hij de derde Trump-antagonist die op aandringen van de president vervolgd werd.
In Trumps vizier: omdat hij na zijn vertrek uit Trump-I uitgroeide tot criticus.Juridische status: Trumps voormalig Nationaal Veiligheidsadviseur en oud-VN-ambassadeur (onder Bush jr.) werd donderdag aangeklaagd in Maryland wegens zijn omgang met staatsgeheimen. Het onderzoek hiernaar begon al onder de regering-Biden, maar justitie destijds zag geen grond voor vervolging. Hiermee oogt deze zaak minder gefabriceerd dan die tegen Comey en James.
In Trumps vizier: omdat hij als afgevaardigde in het Huis een belangrijke gangmaker was achter de eerste afzettingsprocedure tegen Trump.Juridische status: niet vervolgd, maar Trumps entourage lanceerde al wel aantijgingen van hypotheekfraude tegen Schiff.
In Trumps vizier: omdat hij vanaf 2023 als special counsel verschillende federale strafzaken tegen Trump overzag en coördineerde. Hij werd in deze functie aangesteld door Bidens minister van Justitie, juist om de schijn van partijdigheid te vermijden.Juridische status: niet vervolgd, maar donderdag riep Trump op „de gestoorde Jack Smith” te onderzoeken, „die naar mijn mening een crimineel is”.
In Trumps vizier: omdat hij een leidende aanklager was in het Rusland-onderzoek dat special counsel Robert Mueller in 2017 opende.Juridische status: Trump verwijt Weissmann al jaren dat hij te gretig is geweest in zijn onderzoeken naar hem. Donderdag noemde hij hem opnieuw als mogelijk doelwit. In maart pakte de regering het advocatenkantoor waar Weissmann werkte al aan.
In Trumps vizier: omdat ze in de vorige regering als plaatsvervangend procureur-generaal een rol speelde bij twee federale rechtszaken tegen Trump na zijn presidentschap (staatsgeheimen en nasleep verkiezingen 2020).Juridische status: donderdag noemde Trump haar ook als mogelijk doelwit.
In Trumps vizier: omdat de Hongaars-Amerikaanse miljardair doneert aan progressieve goede doelen en Democratische campagnes. Volgens Trump en andere regeringskopstukken zetten door Soros gesteunde organisaties aan tot „gewelddadige protesten”.Juridische status: Trump zou Soros willen laten aanpakken door de criminele opsporingseenheid van de Amerikaanse belastingdienst IRS, onthulde zakenkrant The Wall Street Journal donderdag.
Eerder suggereerde Trump dat ook kritische popartiesten als Bruce Springsteen en Beyoncé vervolgd zouden moeten worden. Het is hoogst twijfelachtig dat al deze en toekomstige namen op zijn lijst met doelwitten uiteindelijk vervolgd zullen worden – laat staan veroordeeld. Ook trouwe loyalisten binnen ‘zijn’ justitieapparaat uitten intern zorgen of ze de geëiste tenlasteleggingen wel succesvol aan juryleden en rechters konden voorleggen. Maar in een land waar rechtszaken vaak jaren duren en veel geld kosten, kan ook een wankele aanklacht, aanvullend belastingonderzoek of doorgelichte hypotheekaanvraag de presidentiële zucht naar wraak (tijdelijk) stillen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC