Dubstep Muziek kent tal van genres en subculturen: NRC’s muziekprofessor biedt essentiële muziekkennis. Deze week: dubstep. Wat moet je luisteren en wie moet je kennen?
In de eerste jaren na 2000 ontstond er in de wonderlijke driehoek van piratenradiostations, hippe clubs en platenwinkels er een nieuw genre: dubstep. In een paar jaar ging het van hyperlokaal naar globaal, waarna het genre al snel onherkenbaar veranderde.
De wortels van dubstep liggen in Londen, Zuid-Londen om precies te zijn. Via platenwinkels als Big Apple, clubavonden, piratenzenders als Rinse FM die illegaal de ether kaapten met elektronische muziek en dj-mixen begon daar begin 2000 iets te broeien. En zoals vaak als het om vernieuwende muziek in Engeland ging, was het de legendarisch BBC radio-dj John Peel die het al vroeg op de nationale radio begon te draaien. Al snel ging het genre ook het internet over, het waren immers de jaren dat muziekblogs floreerden. Een paar jaar lang was Zuid-Londen het epicentrum als het ging om vernieuwende elektronische muziek, de hele muziekwereld keek mee. Dubstep ging internationaal, en veranderde in Amerika in bijna een heel ander genre.
De dub van dubstep komt van dub, de Jamaicaanse kunst van het via mengtafels isoleren en benadrukken van ritmes en bassen in muziek. De diepe bassen zijn dan ook typisch, vaak wiebelig of stotterend. Zijn tweede lettergreep dankt het genre aan 2-step, een genre met struikelritmes dat rond de millenniumwisseling populair was in Engeland. Maar eigenlijk kan de hele Britse dance-cultuur van de jaren negentig als aanloop gezien worden. Dubstep heeft vaak opvallend kale producties, ondanks de enorme bas, die even goed klinken onder het lage plafond van een club als op een koptelefoon tijdens een eenzame nachtbusrit. De bas en droog tikkende ritmes hebben alle ruimte, waar samples, synthesizers of een wat abstracte melodie de tussenlagen inkleurt. Dat wil zeggen, zo klinkt de oorspronkelijke Britse variant.
Het verwarrende van dubstep, is dat het eigenlijk in twee smaken komt. Kort door de bocht is er dus de Britse variant, die ondanks al zijn grove bassen vrij subtiel is. Vergeleken met de Amerikaanse versie dan, die het ook goed doet in kermisattracties. Die variant is lomp, vol panisch zagende synthesizers, en bassen die ondanks hun diepte op een of andere manier schel weten te klinken. Alsof er een dansvloer in de fik wordt gezet, het brandalarm afgaat en die sirene er gewoon bij blijkt te horen. Dubstep heeft in die smaak de neiging om nog meer om de drop te draaien. Zie zo’n drop als de muzikale variant van vrije val in een achtbaan. Er wordt opgebouwd naar een climax en opeens vallen er verschillende lagen in het geluid weg, zodat de sloopkogel van een beat die dan het liedje ingeslingerd wordt maximaal effect heeft. Om onverklaarbare reden is dat ook een moment waarop men nogal eens een vies gezicht trekt, en de vuist in de lucht steekt. De dj Skrillex is er al jaren ook headliner op festivals als Lowlands mee. Deze hoek wordt door puristen ook wel brostep genoemd, al wordt het in de praktijk ook gewoon onder dubstep geveegd.
Het is natuurlijk goed om bij de Londense pioniers te beginnen. Producers en DJ’s als Skream, Benga en Mala. Die laatste zat ook in het dubstepduo Digital Mystikz, die een invloedrijke clubavond hostten in Brixton. Kode9 is ook een belangrijk figuur. Niet alleen omdat hij een radioshow had op de eerder genoemde piratenzender Rinse FM, of door zijn eigen invloedrijke platen, maar ook door zijn platenlabel Hyperdub, dat naast een broedkamer voor talent haast een keurmerk voor kwaliteit was. Het label bracht ook de twee albums en latere singles uit van Burial, misschien wel de allerbeste dubstepmuzikant. Een mysterieus figuur, die lang anoniem wilde blijven en slechts zijn naam een een enkele selfie vrij gaf toen Engelse tabloids zijn identiteit achterhaalden. Zijn albums zijn een eerbetoon aan de lege straten van Londen bij nacht, kapotgedraaide cassettebandjes met opnames van illegale radiozenders en clubnachten en zitten vol met spookachtige samples die net zo goed rinkelende kogelhulzen uit Japanse games als grote R&B-zangeressen kunnen zijn. Bijna weer een een genre op zichzelf.
NRC’s muziekprofessor biedt essentiële kennis over muzikale genres en subculturen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC