Wat zijn dit voor vragen? Zeven dilemma’s voor tweevoudig olympisch kampioen Roy van den Berg. De teamsprintspecialist maakt zich op voor de WK baanwielrennen die woensdag in Chili beginnen. ‘Ik weet al hoe dit gaat zo: Jeff of Har, natuurlijk’
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
Jeffrey Hoogland of Harrie Lavreysen?
‘Met Jeff en Harrie kan ik de strijd aan. Ze zijn mijn maten, mijn collega’s, en ze voelen als broers. Het is een gek gevoel, maar aan de start van de teamsprint staat mijn lichaam meer aan als wij daar met z’n drieën staan. Anders dan met anderen. We verwachten van elkaar dat we het snot voor onze ogen fietsen.
‘We weten van elkaar ook dat we er staan als de druk het hoogst is. Sinds 2018 rijden we samen en winnen we bijna alles, op 2022 na, toen we tweede werden op het WK. Ik had een rugblessure.
‘O, dat was zo verschrikkelijk. Het gevoel de boys in de steek te laten is nog beroerder dan tweede worden. Absurd, want zij zagen het nooit zo, ik was met die blessure dag en nacht bezig om alles perfect te doen, maar af en toe hoorde ik een stemmetje in mijn hoofd: ‘Ja, je laat die gasten mooi zitten.’
‘Harrie en ik hebben veel overeenkomsten. Ik hou er net als hij van om alles tot in detail uit te zoeken op het gebied van slaap, materiaal en het benaderen van trainingen. Jeff is mijn vaste kamergenoot. Hij is relaxter. We zijn allebei gefascineerd door de Tweede Wereldoorlog – al hoop ik niet dat we er hier ooit een mee zullen maken, de wereld staat wel in de fik.
'Tijdens trainingskampen neemt Jeff een beamer mee en dan maken we een groot scherm van de muur. Geluidsboxje erbij en dan kijken we documentaires, over straaljagers bijvoorbeeld.’
BMX of de baan?
‘Op mijn twintigste, ik was Europees en Nederlands kampioen BMX, zei de toenmalige bondscoach: ‘Ik denk dat het voor jouw ontwikkeling handig is om in een andere keuken te kijken.’
‘Resultaten in het BMX kwamen me aanwaaien. Ik was talentvol, maar snapte niet helemaal hoe topsport werkte. Hard werken kon ik, maar aan herstellen deed ik niet. Ik ging de hort op. Niet om te stappen. Daar vond ik niets aan: ik hou niet van dat late, maar om te chillen met vrienden.
‘Ik mocht meetrainen met de nationale selectie op de baan. In die sport wordt álles geklokt: 15 meter, 65 meter, 125 meter, het doorversnellen. Als je dan niet goed eet en niet herstelt, heb je de volgende dag een tiende aan je broek. Ik heb altijd onthouden wat Theo Bos (vijfvoudig wereldkampioen, red.) zei: ‘Als je staat en je kunt zitten, moet je zitten. En als je zit en kunt liggen, moet je liggen. En als je ligt en kunt slapen, moet je slapen.’
‘Op de baan leerde ik wat topsport inhoudt: alle details goed hebben.’
The Beast of een klein hartje?
‘The Beast is mijn bijnaam in de gym. Daar moet het beest in mij loskomen. Ik kan wel met 260 kilo in mijn nek diepe squats doen, of belt squats met 700 kilo (kniebuigingen met een riem om de middel waardoor de onderrug kan worden ontzien, red.), maar thuis gaat het daar niet om. Daar gaat the beast weg en ben ik zacht.
‘Ryan, onze zoon, werd laatst Nederlands kampioen 300 meter horden. Ja, dan ben ik trots als een malle. Dan voel ik emoties. Al komen er dan geen tranen. Sinds mijn moeder overleden is, zijn mijn tranen op.’
Jong en wild of oud en ervaren?
‘Als atleet heb ik niet het eeuwige leven. Veel te vaak krijg ik de vraag hoe lang ik nog doorga met topsport. Ik ben nu 37 en ik omring me graag met jonge honden. Dat houdt jong. Ik denk dat het juist tof is als je op deze leeftijd nog zo met je sport bezig kunt zijn. Er zijn altijd wel excuses waarom het niet zou kunnen: je wordt strammer, krijgt andere behoeftes in het leven. Maar als je tijden top zijn en je leeft er nog voor, zoals altijd, waarom dan niet?
‘Het is lastiger om aan de top mee te blijven doen, maar ik gooi de handdoek niet in de ring. Dus rek ik twee keer per dag en ga ik in hete badjes, om mijn lijf goed te houden. Autistisch dingetjes afvinken – ik vind het een mooie uitdaging en geniet ervan. Bovendien heb ik door de jaren heen zoveel ervaring opgedaan. Hele boekwerken vol, met wat ik gegeten heb en andere informatie die ik kan gebruiken. Daarom ben ik liever de oude, ervaren man.
‘Na mijn carrière zou ik graag de coachkant opgaan, maar voor nu heb ik het doel om op de Spelen in Los Angeles mijn laatste stuntje te doen.’
Tokio of LA?
‘Zo’n traject als naar de Spelen van Tokio wil ik nooit meer meemaken. In 2019, ruim een jaar voor de Spelen, werd mijn moeder geopereerd aan poreuze aderen. Nadat ze zo’n zes maanden eerder een hersenbloeding had gehad. De dag voor de operatie zei ze: ‘Goh jongen, wordt maar olympisch kampioen.’ Ik zei: ‘Mam, dat beloof ik jou.’
‘Mijn moeder was mijn alles. Ik was een moederskindje. Zij was een supervrouw. Al kwam ik midden in de nacht terug van een wedstrijd, zij stond wat lekkers voor me te maken. Na een geslaagde operatie, we hadden het goede nieuws al gekregen, overleed ze de dag van de operatie alsnog. Ze had er een hersenbloeding overheen gekregen.
‘In de periode die volgde werden de Spelen een jaar uitgesteld door covid en ging ik door de shit heen. Ik kon geen steekje laten vallen, vond ik. Ik had het beloofd. Ik zou voor haar olympisch kampioen worden, dus drukte ik mijn rouwproces aan de kant. Ik presteerde, maar mentaal was het verschrikkelijk zwaar.
‘Toen ik in Tokio voor het eerst olympisch kampioen werd, was ik niet blij. Ik was alleen opgelucht dat ik de belofte had ingelost. Vorig jaar in Parijs, toen we de olympische titel prolongeerden, kon ik voor het eerst blij zijn. Zo mooi: ik deed het voor mezelf.
‘Ik zal nooit meer een prestatie beloven, dat heb ik wel geleerd.’
BMX of de baan (2)?
‘Ik vind de baan fantastisch. Bij BMX kun je in nog zo’n bloedvorm zijn, je kunt de snelste zijn, maar als iemand je achterwiel aantikt, lig je eruit. Op de baan rij ik alleen met Harrie en Jeff achter me. Daar heb je zoveel invloed op allerlei details.
‘Ik heb ooit bedacht om van schuurpapier zooltjes te maken. Dan heb ik meer grip met mijn voeten en voorkom ik dat ik ga schuiven, waardoor ik nog sneller en beter mijn kracht kwijt kan bij het trappen. Ik weet welke temperatuur optimaal is tijdens het slapen, 18 graden, en de ideale luchtvochtigheid, 55 procent.
‘Naar de Spelen in Parijs had ik heel de auto volgeramd met apparaten: een luchtbevochtiger en een eigen opblaasbaar bad, zodat ik ondanks een badkamer met alleen een douche toch warme baden kon nemen. Ik had een insectenhor mee, oordoppen, een oogmasker en mijn eigen gordijnen – het zou mij niet gebeuren dat ik daar niet lekker zou slapen.
‘Er gaan bij mij hele onderzoeken vooraf aan een verblijf voor een belangrijke wedstrijd. Eerst bel ik het hotel om te vragen of ze een bad hebben. Zo niet, dan neem ik mijn eigen spullen mee. Bij het WK in Chili doen we een stapje terug ten opzichte van het allergrootste project, de Spelen. Maar ik ga wel kijken of ik via Amazon een luchtbevochtiger kan laten bezorgen.’
De Britten of de Australiërs?
‘De Britten zijn onze grootste concurrenten straks, denk ik. Zij hebben meer geld en een gigantische hoeveelheid data. Nadat ze in 2001 een groot baanproject hadden opgezet, waren ze de daaropvolgende vier Spelen de helden.
‘Voor Tokio in 2021 vroeg ik me af wat ze uit de hoge hoed zouden toveren. Waarna ik direct dacht, wat een sukkel ben jij eigenlijk – je moet niet bezig zijn met een ander, maar met je eigen resultaat. We hebben ze in Tokio en in Parijs verslagen.
‘Inmiddels hebben ze Matthew Richardson erbij (de in Australië opgegroeide Richardson, goed voor meerdere olympische medailles, rijdt in Chili zijn eerste WK voor geboorteland Groot-Britannië, red.).
‘Maar wij hebben Harrie, wij hebben Jeffrey en we hebben mijzelf. Dat is ook top van de top. En al heb je een miljard te besteden, je moet het nog steeds zelf doen. Wij zijn van Nederlandse bodem, wij verzinnen met minder geld altijd wel iets om nog beter te zijn.
‘Ik denk dat er vaak te makkelijk wordt gedacht: die Nederlandse baanwielrenners winnen wel. Het ging de afgelopen jaren goed, maar dat is omdat we er zoveel aan doen en nooit tevreden zijn. Straks in Chili strijden we mee voor de wereldtitel, maar wereldrecords zullen we er niet rijden. Dat record staat scherp, het is een na-olympisch WK.’
De WK baanwielrennen zijn van 22 tot en met 26 oktober in het Chileense Santiago.
1988Geboren in Kampen
1993 Begonnen met BMX
2008Nederlands kampioen BMX
2009Europees kampioen BMX, overstap naar baanwielrennen
2010Nederlandse titel keirin en sprint
2019Wereldtitel teamsprint (met Harrie Lavreysen, Jeffrey Hoogland en Matthijs Büchli)
2020Wereldtitel teamsprint
2021Olympische titel teamsprint in Tokio, wereldtitel teamsprint
2023Wereldtitel teamsprint
2024Olympische titel teamsprint in Parijs, wereldtitel teamsprint
Roy van den Berg heeft een relatie met voormalig baanwielrenster en schaatsster Yvonne Hijgenaar. Samen hebben ze twee zoons, Ryan (12) en Ross (9). Ze wonen in Apeldoorn.
Van den Berg vormt inmiddels al jaren een vaste trein op de teamsprint samen met Jeffrey Hoogland en Harrie Lavreysen, naast tweevoudig olympisch kampioen is hij vijfvoudig wereldkampioen en zesvoudig Europees kampioen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant