nieuwsbriefVoorkennis
Voorkennis De koers van de AEX-index beweegt al twee weken richting de grens van de 1.000 punten. Maar negatieve berichten over techbedrijven die de koers weer omlaag trekken, laten zien hoe zwaar de AEX leunt op een paar grote ondernemingen die willen profiteren van de AI-boom. Gaat het lukken de viercijferige stand dit jaar nog aan te tikken?
Onlangs kreeg Saxo Bank-beleggingstrainer Hans Oudshoorn een petje van een beleggersvereniging in de handen gedrukt. ‘We gaan naar de duizend’, staat erop. Oftewel: de grens van 1.000 punten in de AEX-index. Na begin deze maand met 963 punten al een keer een tussentijds record te hebben aangetikt, lijkt de race naar de viercijferige stand te zijn ingezet voor de belangrijkste beursindex van Nederland.
Twee keer per week schrijven wij over economische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Voorkennis
„Mensen hebben het erover op verjaardagen, merk ik. Het leeft. Bekenden appen me: ik wil toch starten met beleggen, wat moet ik doen?”, vertelt Oudshoorn, schrijver van het boek Beleggen voor Dummies, aan de telefoon. „Terwijl het eigenlijk niets meer is dan een getal. Er hangt niks aan vast. Maar reken maar dat als het zover is, het in het Achtuurjournaal wordt genoemd.”
Wanneer de 1.000-puntenstand wordt bereikt en of het ook vaste verkering met die viercijferige stand wordt, valt af te wachten. Na een gestage opmars viel de AEX-index terug naar 940 punten, inmiddels schommelt de koers rond de 955 punten. En dat kwam vooral door negatieve berichten rondom één bedrijf: ASML. Het zegt alles over hoe zwaar de Amsterdamse beurs momenteel leunt op de prestaties van tech-aandelen.
De AEX-index bestaat sinds 1983 en kreeg pas in de jaren ‘90 echt vleugels. Zeker aan het eind van dat decennium, onder invloed van de opkomst van (beloftes rond) internetbedrijven, ging de index flink de hoogte in. Het bleek grotendeels een zeepbel te zijn. Toen die in 2001 barstte, zakte de AEX ver terug. Ook de kredietcrisis die in 2008 uitbrak leidde tot een neerwaartse spiraal, evenals de wereldwijde lockdowns in de eerste coronamaanden van 2020.
Maar sinds de wereld weer van het slot is gegaan, is er sprake van een lange rally naar boven. Opgepot geld dat niet uitgegeven kon worden, zocht een bestemming. Zelfs hoge inflatieniveaus en een onvoorspelbare Amerikaanse president konden die uitgavendrift niet temmen. Oudshoorn: „Zie het als een economie die een comeback maakt. En nu is er dan de AI-hype die het stokje heeft overgenomen.”
De toepassing van kunstmatige intelligentie heeft tot allerlei beloftes geleid. Van toegenomen arbeidsproductiviteit tot nieuwe toepassingen en verdienmodellen. Zie het Amerikaanse bedrijf Nvidia, dat grafische kaarten en chips maakt voor de toepassing van AI. Onlangs nog kondigde het aan 100 miljard dollar (100.000.000.000 dollar) te investeren in OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Vorige week kwam daar een bestelling van tientallen miljarden bij door Nvidia-concurrent AMD.
En daarvan profiteren ook Nederlandse techbedrijven. Zeker een groot bedrijf als ASML, dat machines maakt voor de productie van geavanceerde chips. Maar ook ASMI en Prosus – eveneens AEX-bedrijven – liften mee op de AI-boom.
Nu kun je zeggen: oké, dat zijn een paar AEX-bedrijven die profiteren – maar de gehele index bestaat sinds september uit dertig bedrijven. Dus waarom zijn deze drie dan verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de opmars van de AEX-index? Dat komt omdat niet elk van deze dertig bedrijven in gelijke mate bijdraagt aan de AEX. Elke onderneming heeft een bepaalde marktwaarde en die bepaalt hoe groot het bedrijf meeweegt in het geheel:
De vraag is nu: gaat de AEX op korte termijn de historische 1.000-puntengrens doorbreken? Toen er in het Amerikaanse congres vorige week gedreigd werd met maatregelen tegen ASML omdat ze bepaalde chipmachines naar China exporteert, resulteerde dat meteen in een dip van de koers van het bedrijf en daarmee in de AEX.
En dat is eigenlijk de beurs in een notendop: het draait om verwachtingen. Beurskoersen lopen vaak vooruit op werkelijke resultaten. Speculanten stappen in wanneer ze denken dat een bedrijf het goed gaat doen om hun stukken na daadwerkelijke koerswinst te verkopen. Hetzelfde geldt voor de AI-boom. Bedrijven als OpenAI en AMD zien dat anderen flinke investeringen aankondigen in hun bedrijven. Maar leidt dat ook verderop in de keten tot klinkende munt? Dat valt af te wachten.
Analisten wijzen op koers-winstverhoudingen (het delen van de koers van een aandeel door de winst per aandeel) die bijzonder hoog zijn. Daarvoor wordt ook wel de zogeheten Shiller PE-ratio gebruikt – een manier om te kijken hoe duur aandelen zijn. Kijk je naar de meest waardevolle Amerikaanse aandelen, samengebracht in de S&P 500, dan staat de de Shiller PE-ratio momenteel op 39, vergelijkbaar met een niveau niet lang voor het klappen van de dotcom-bubbel. Barst de AI-bubbel, dan raakt de 1.000-puntengrens waarschijnlijk voor lange tijd uit zicht.
Maar voorlopig lijkt er voor de AEX nog wat in het vat te zitten, denkt Oudshoorn. „Als de shutdown van de Amerikaanse overheid wordt opgelost komt er een inhaalslag. Daarnaast is er altijd een eindejaarsrally op de beurs [fondsmanagers kopen dan in de laatste dagen van het jaar goedpresterende aandelen om de resultaten van de fondsen op te poetsen, red.].” Komt daarmee de AEX boven de 1.000 punten? „Waarschijnlijk wel. Maar wanneer, dat durf ik echt niet te zeggen.”
Wat denk jij dat de AEX gaat doen? Wordt de grens van de 1.000 punten nog dit jaar gepasseerd? Voorspel wanneer dit gebeurt (datum) en we verloten onder de juiste voorspellers een NRC-mok. Mail mij je voorspelling op jorg.leijten@nrc.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Doorzie de wereld van technologie elke week met NRC-redacteuren
Source: NRC