Het was een pan-Europees financieel schandaal, waarin belastingdiensten een soort pinautomaat werden voor beleggers, advocaten en banken. Nu is het een Europese coproductie over de aanklagers, ambtenaren en journalisten die terugvochten.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
De Deens-Duitse serie Other People’s Money hoort bij de films en series waarin het hyperkapitalisme, en het gedrag dat dit met zich meebrengt, op de hak wordt genomen. Makkelijk genoeg om hierover in blinde woede te ontsteken, zeker bij dit financiële schandaal dat echt gebeurd is, en onder de naam CumEx-Files aan het licht kwam.
Altijd lastig voor de gewone burger/kijker is het begrijpen van de ins en outs van een dergelijk schandaal, in een bedrijfstak waar ondoorzichtig jargon opzettelijk de rol van een rookgordijn heeft. En achter dat rookgordijn haalde een aantal gewiekste types, die de mazen van elke belastingwet kende, de staatskassen van Europese landen leeg.
De optelsom van de fraude bedroeg uiteindelijk een ongelofelijke 146 miljard euro. Alsof iedere burger van Europa 326 euro aan deze groep beleggers, advocaten en bankiers had overgemaakt, wordt er in de openingsscene uitgelegd.
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, fotografie en populaire cultuur.
Other People’s Money van Jan Schomburg, dat zich voornamelijk in Denemarken en Duitsland afspeelt (met coproducenten uit heel Europa, inclusief Nederland) probeert voortdurend uit te leggen welk spel hier gespeeld wordt. Er is goed gekeken naar een film als The Big Short, waar met alle middelen voorhanden de kijker door het moeras van de ‘subprime leningen’ wordt getrokken, inclusief Margot Robbie in een bubbelbad.
De serie schetst een overtuigend beeld van twee tegenstrijdige werelden, met aan de ene kant twee advocaten die de wereld van het hele grote geld binnenglijden. De oudere Bernd Hausner (Justus von Dohnányi) ontdekt bij jongere collega Sven Lebert (Nils Strunk) precies de juiste combinatie van dossierkennis en moraalloosheid, om een gat in de Europese belastingwet ten volle te benutten.
Hun medeplichtigen zijn banken, politici en beleggers, die de vrije marktwerking omhelzen, terwijl ze tegelijk weten dat er miljarden aan belastinggeld verdwijnen. Tegenover deze wereld van dure horloges, pakken en sportauto’s staan twee vrouwen. Een bijna gepensioneerd afdelingshoofd van een Deens belastingkantoor (Karen-Lise Mynster) en een jonge Duitse aanklager (Lisa Wagner), die het moeten doen met weinig personeel in afgeragde kantoorpanden.
En hoe overtuigend de bewijzen ook zijn voor het schandaal, ‘de grootste belastingdiefstal ooit’, ze worden in elke stap tegengewerkt, bijvoorbeeld door de lobbygroepen voor de bankensector, die elke politicus in de achterzak hebben. De bankensector vormt in Other People’s Money echt de kern van het kwaad. En ja, daar zaten ook een aantal Nederlandse banken bij.
In de loop van de serie wordt de jonge Duitse aanklager Lena Birkwald het favoriete personage. Ze benadrukt haar muizige kant en ze is een vogelaar in haar vrije tijd. In alles wordt ze fataal onderschat door haar opponenten. Tegelijk heeft ze een superkracht: ze weet niet van wijken. De onverstoorbaarheid waarmee ze de old boys-netwerken tegemoet treedt, en de verwarring die ze hiermee veroorzaakt, voelt uiteindelijk als het werk van een wrekende engel.
De heldinnen van de serie hebben volledig gelijk gekregen in hun hardnekkige missie – met behulp van een aantal internationale onderzoeksjournalisten die uiteindelijk aan boord komen. Maar tegelijkertijd beseft de kijker dat er vermoedelijk weinig tot niets is veranderd: zelfde rookgordijnen, zelfde trukendoos, zelfde mannen in pakken. We zitten natuurlijk alweer tot onze nek in het volgende schandaal.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
★★★★☆
Drama/Misdaad
Achtdelige serie van Jan Schomburg
Met Justus von Dohnányi, Nils Strunk, Lisa Wagner
Te zien op NPO Plus.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant