ZAP Twee documentaires tonen hoe de jonge voetballer Ihattaren en de dinsdag overleden soulzanger D’Angelo worstelden met talent, succes en zelfdestructie.
Voetballer Mohamed Ihattaren bij het graf van zijn vader in El Hoceima, Marokko.
In Wat is kunst? (1897) schrijft Lev Tolstoj dat kunst bestaat dankzij ons vermogen om aangestoken te worden door de gevoelens van anderen. Onze zielen moeten versmelten, dat is het doel van kunst. Als iemand dat kon, was het Michael DAngelo Archer. Dinsdag overleed hij op 51-jarige leeftijd aan alvleesklierkanker. Een dag later herhaalde de publieke omroep Devils Pie, de Nederlandse documentaire van Carine Bijlsma die hem tussen 2015 en 2018 volgde.
DAngelo heeft mijn leven gevormd en ontketend. Door zijn muziek werd alle muziek belangrijk. Hij was wachter bij een poort waarvan ik niet wist dat die bestond, naar een wereld waarin ik op ieder moment kan verdwijnen. Verdriet, blijdschap, kalmte, romantiek – bij DAngelo vind ik het allemaal. En met mij miljoenen anderen, afgaande op de stortvloed aan berichten in de media en op sociale media.
Devils Pie laat op rauwe wijze zien dat DAngelo een enigmatische, getroebleerde man was. Drummer Ahmir Questlove Thompson vertelt dat iedere „black genius” worstelt met schuldgevoel: dat zij het wél hebben gemaakt en jeugdvrienden niet. Voor DAngelo kwam daar schuld tegenover God bij, voor het maken van duivelse muziek, en een bijna schizofrene verhouding tussen Michael en zijn alter ego DAngelo. Dat hij zo goed en kwaad als het ging overeind bleef, had hij te danken aan de mensen om hem heen: toetsenist Cleo Pookie Sample, tourmanager Alan Leeds, zijn vriend Lou Barber, zijn oma. In de film verwoordt Pookie het praktisch: „Ik ben achtergrond. Als hij opspringt van de piano neem ik zijn partij over, zodat hij de vrijheid heeft om te doen wat hij moet doen”. Mensen met een goddelijk talent kunnen alleen bloeien dankzij de mensen die zich voor hen wegcijferen.
Dat bleek vanavond uit nog een documentaire: De Beproeving (NPO 3) van Joël van den Heuvel, over de Utrechtse Mohamed Ihattaren, het supertalent dat al op zijn zestien al voor PSV speelde. Niet veel later, toen hij zeventien was, overleed zijn vader aan kanker. Daarna ging het bergafwaarts. Steeds minder verscheen hij bij trainingen van zijn nieuwe club Sampdoria, zijn contract werd ontbonden en hij raakte in opspraak door mishandeling en vermeende banden met het criminele circuit – al gaat het daar opvallend weinig over in de documentaire.
Wel over zijn familie, en de liefde die er tussen deze mensen leeft. Over verdriet en rouw, en over depressie – al wordt dat woord niet genoemd. Dat hij de dood van zijn vader nog niet verwerkt heeft, is duidelijk. Nog steeds wellen de tranen op als hij erover praat. Niet gek, hij is pas 23. Dat is normaal gesproken veel te jong voor een documentaire, maar in dit geval wel begrijpelijk: Ihattaren heeft al drie levens geleid.
„Ik had pijn van heel veel dingen die ik niet kon toegeven, waardoor ik andere dingen ging doen”, vertelt hij aan het strand van El Hoceima, de stad van zijn vader in het noorden van Marokko. Mo Ihattaren zit er in een blauw shirt van RKC Waalwijk, de club die hem een nieuwe kans gaf. Bij het graf van zijn vader stelt Van den Heuvel de vraag wat Mo nog tegen hem zou willen zeggen. Hij breekt in duizend stukken: „Mijn excuses, voor de fouten die ik heb gemaakt op jonge leeftijd, waar hij denk ik niet achter zou staan. Ik wil hem trotser maken dan hij toen was. En dat ik ook altijd voor mn moeder zal blijven zorgen.”
Toen de bodem geraakt was haalde hij de familiebanden stevig aan en richtte Team Mo op, met mentoren, trainers en specialisten die hem weer op de rails kregen. Zijn appgesprek met Mark van Bommel, de coach die hem liet debuteren, is veelzeggend: in drie berichten stuurt hij zeven hartjes, noemt Van Bommel broeder en zegt dat hij van hem houdt. Van Bommel houdt ook van hem. Inmiddels heeft Ihattaren bij Fortuna Sittard eindelijk weer de vrijheid gevonden om te doen wat hij moet doen.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC