Steun aan Oekraïne De wapenleveringen aan Oekraïne zijn in de zomermaanden met 43 procent afgenomen. De Verenigde Staten roepen Europeanen op meer Amerikaanse wapens te kopen voor Kyiv.
De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth (links), en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte woensdag tijdens de persbijeenkomst.
Twintig NAVO-landen zijn tot nu toe bereid om wapens te kopen in de Verenigde Staten ten behoeve van Oekraïne. Zo willen ze het gat dichten dat in de steunverlening ontstaat omdat de Amerikaanse president Donald Trump niet aan Kyiv wil leveren op eigen kosten.
Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte kwamen deze zomer overeen dat de VS snel grote hoeveelheden wapens uit eigen voorraden ter beschikking zouden stellen aan Oekraïne, mits Europa en Canada de rekening betalen. De VS moeten maandelijks voor 1 miljard dollar aan wapens leveren. Er is geen einddatum afgesproken voor de regeling en NAVO-medewerkers zeggen dat ze al bezig zijn leveringen te plannen voor de eerste maanden van volgend jaar.
Een groep van zes landen, waaronder Nederland en Duitsland, tekende snel in op de nieuwe constructie. De afgelopen weken heeft Rutte persoonlijk onder de bondgenoten geworven voor het programma dat in NAVO-kringen PURL wordt genoemd, Prioritised Ukraine Requirements List, het wensenlijstje van Oekraïne.
Ook de Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, riep Europeanen woensdag tijdens een NAVO-vergadering op meer Amerikaanse waar voor Kyiv te kopen. „Vrede bereik je als je sterk bent. Niet als je grote woorden gebruikt of met je vingertje zwaait. Je bereikt het als je middelen hebt die bij je tegenstander respect afdwingen”, zei hij voorafgaand aan de bijeenkomst.
Tijdens de vergadering zouden landen voor ongeveer 1 miljard dollar aan aankopen in de VS bekend hebben gemaakt. Daarmee zou sinds aflopen zomer voor rond 3 miljard dollar in de VS besteld zijn.
Volgens minister Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) „is het niet zo dat de VS aan de leveringen verdienen. We hebben goed naar de prijzen gekeken. De wapens zijn ook niet elders zo snel beschikbaar. De Amerikanen hebben gezegd: jullie mogen gebruik maken van onze voorraden maar Europa moet het financieren. Dat is de realiteit waar we mee te maken hebben”.
Een aantal Zuid-Europese landen ziet principieel niets in het spekken van de Amerikaanse kas en zou liever zien dat het geld in Europa wordt uitgegeven. Brekelmans: „Het is inderdaad zo dat wij in Europa onze capaciteit willen opbouwen. Van de 4 miljard euro die Nederland dit jaar besteedt, gaan vele miljarden in onze eigen industrie en de Oekraïense industrie. Maar de enige Patriotraketten die er nu zijn, maken deel uit van de Amerikaanse voorraad. De PURL-pakketten bestaan uit wapens en munitie die alleen de Amerikanen op korte termijn kunnen leveren.”
Rutte is optimistisch dat de militaire steun aan Oekraïne op niveau blijft, zei hij. „Het is een van mijn taken als secretaris-generaal om zeker te stellen dat onze steun voor Oekraïne zo sterk als mogelijk blijft. En ik ben trots dat we als bondgenootschap daartoe in staat zijn zodat Oekraïne zo sterk mogelijk staat in de strijd.”
De cijfers over wapensteun geven inmiddels een minder rooskleurig beeld. Nadat de steun in de eerste zes maanden van dit jaar aanzienlijk hoger lag dan voorheen, zijn de leveringen in de zomermaanden met 43 procent afgenomen, aldus recente cijfers van het Duitse Kiel Institut dat de steun aan Oekraïne al sinds het begin van Poetins oorlog bijhoudt. In het overzicht is al 1,9 miljard euro opgenomen die de Europeanen in de VS besteed hebben.
De VS kondigden met het aantreden van Trump begin dit jaar geen nieuwe steunpakketten meer aan. De Europeanen sprongen meteen in het gat waardoor in de eerste zes maanden zelfs meer steun naar Oekraïne ging dan in voorgaande jaren, aldus het instituut in een toelichting. In de zomer zette vervolgens een scherpe een daling in. De niet-militaire steun van Europa aan Oekraïne bleef overigens op peil.
Gevraagd of hij zich geen zorgen maakt over die cijfers, zei Rutte tegen verslaggevers: „Het is niet gedaald. Als je naar dit jaar kijkt dan is het min of meer gelijk aan afgelopen jaar.” Volgens minister Brekelmans zeggen de maandelijkse rapportages in de overzichten van het Duitse instituut niet zoveel, wel zijn er op langere termijn trends in te ontdekken. Of de zomerdip in de cijfers een kentering inluidden moet, volgens die zienswijze, dus nog afgewacht worden.
Oekraïne is nog steeds aangewezen op Amerikaanse wapens. Een Oekraïense delegatie bracht deze week een bezoek aan grote defensiebedrijven in de VS, waaronder Raytheon, fabrikant van onder ander Patriotluchtafweersystemen en Tomahawkkruisraketten. Kyiv bedelt al maanden bij het Witte Huis om die raketten, waarmee doelen diep in Rusland geraakt kunnen worden. Vrijdag ontvangt Trump Zelensky in het Witte Huis.
Nederland, zei Brekelmans, zou de levering van Tomahawks toejuichen. „Het is nodig de druk op Poetin te verhogen. Het is van belang dat Oekraïne dergelijke wapens inzet volgens internationaal recht. Als de VS zouden besluiten dat soort wapens te leveren, dan steunen wij dat als Nederland.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC