Marokkaanse Nederlanders stemmen relatief minder vaak. Maar in de Utrechtse wijk Kanaleneiland motiveert het verharde politieke klimaat sommigen om wél naar de stembus te gaan. ‘Anders wordt mijn stem verdeeld over partijen waarmee ik het niet eens ben.’
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jeugdzorg en de toeslagenaffaire.
Voor het eerst in zijn leven gaat de 29-jarige Hassan deze maand stemmen. Hij moet wel, vindt de softwareontwikkelaar met een klein baardje. ‘Omdat de stemming in het land tegen de islam en mensen zoals ik aan het ontploffen is’.
De Utrechter met Marokkaanse roots heeft deze middag een tros bananen gekocht in het winkelcentrum van de flatwijk Kanaleneiland. Daar vertelt hij dat zijn keuze is gevallen op ‘die man van het CDA, met conservatieve waarden waar ik achter kan staan’. Want, zo zegt hij, ‘als ik niet kies, wordt mijn stem verdeeld over partijen waarmee ik het helemaal niet eens ben’.
De verharde toon van het politieke debat motiveert Hassan – die niet met zijn volledige naam in de krant wil – om te gaan stemmen. Geldt dat voor meer van de ruim 250 duizend Marokkaans-Nederlandse stemgerechtigden?
Ja, zo blijkt bij een rondgang in het winkelcentrum van Kanaleneiland. Daar blijkt Hassan niet de enige Nederlander met een Marokkaanse achtergrond die deze keer vastbesloten is om naar de stembus te gaan, juist vanwege de ervaren anti-migratiestemming. Die richt zich ook op in Nederland geboren nazaten van de gastarbeiders van destijds, merkt Sarah (24), werkzaam in de gehandicaptenzorg. Staande voor groentekratten met pompoenen en meloenen vertelt de twintiger dat zij steeds vaker negatieve reacties krijgt op haar hoofddoek. ‘Ik voel me minder welkom.’
Mede daarom heeft ze nu ‘enorme spijt’ van die keer dat ze VVD heeft gestemd, omdat ze destijds Mark Rutte een goede premier vond. ‘Nu zegt die partij dat mensen zoals ik niet integreren.’ In 2023 heeft ze het laten versloffen, maar in het huidige politieke klimaat voelt ze zich genoodzaakt om weer naar de stembus te gaan, verzekert ze. Deze keer overweegt ze de Partij voor de Dieren. ‘Die besteedt veel aandacht aan de genocide in Palestina. Maar misschien ga ik ook strategisch kiezen, voor een betere regering.’
Ook Fatima (53) vertelt dat ze hoe dan ook gaat stemmen, al weet de manager van een schoonmaakbedrijf nog niet precies wat. ‘Ik ben helemaal klaar met Geert Wilders, we komen maar niet van die pestkop af’, zegt ze. ‘Hij krijgt niets gedaan, maar met het treiteren van migranten beïnvloedt hij wel de hele sfeer.’
Onder het winkelpubliek zijn ook andere geluiden te horen. Velen zeggen desgevraagd dat ze niet gaan stemmen. ‘Ik vertrouw de politiek niet’, bromt een man van middelbare leeftijd bij de uitgang van een grote supermarkt. Een jonge vrouw die op een bankje zit met een kinderwagen voor zich zegt: ‘Ik ben niet zo met politiek bezig.’ Een 18-jarige, in een witte trui met een Armani-logo erop: ‘Mijn stem zal het verschil niet maken.’
In het ruime gangpad voor de bloemenwinkel vertelt de 37-jarige Mohammed, werkzaam in de ouderenzorg, dat hij al jaren niet meedoet aan de verkiezingen. ‘Vroeger stemde ik PvdA en mijn ouders stemmen Denk. De politiek is een poppenkast geworden, ik heb er geen vertrouwen meer in.’ De dertiger heeft last van de toegenomen werkdruk in de zorg en vindt zijn loon te laag, daaraan wordt volgens hem te weinig gedaan. ‘Mijn stem maakt toch niet uit, de PVV wordt toch weer de grootste.’
Het opkomstpercentage onder Marokkaanse Nederlanders ligt stukken lager dan onder autochtone Nederlanders, ziet hoogleraar Floris Vermeulen van de Universiteit Twente. Al jaren doet hij onderzoek naar het stemgedrag van Nederlanders met een migratieachtergrond. ‘Een deel van de Marokkaanse Nederlanders heeft het vertrouwen in de politiek verloren. Politici doen niets voor ons, is de gedachte. Maar nu valt ook op dat steeds meer Marokkaanse Nederlanders zich, mede door de huidige politieke sfeer, juist breder politiek oriënteren.’ Ook het standpunt over Gaza van politieke partijen speelt volgens Vermeulen een grote rol bij hun keuze.
Om het opkomstpercentage op te krikken, moedigt het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders zijn achterban aan om te gaan stemmen. ‘Dan worden de belangen van Marokkaanse Nederlanders beter gehoord’, legt coördinator Habib El Kaddouri uit. Daartoe heeft de organisatie de actie ‘Pak je stem terug’ gelanceerd.
Hun podcasts en filmpjes op sociale media hebben nog niet iedereen bereikt, blijkt in Kanaleneiland. ‘Wanneer zijn die verkiezingen ook alweer?’, vraagt Hakim (55) terwijl hij op de kruk voor een viswinkel wacht op zijn portie gebakken vis. ‘Mocht ik er toch aan denken, dan ga ik op Timmermans stemmen, want die heeft veel ervaring.’
Maar eigenlijk is Hakim het vertrouwen in de politiek kwijt sinds hij met zijn gezondheid kampt. ‘Eerder is beloofd dat het eigen risico in de zorg zou worden afgeschaft, dat is niet gebeurd. Ik kom nauwelijks rond, je bent zo 60 euro kwijt voor een paar boodschappen.’
Over de toon van het debat haalt hij zijn schouders op. Discriminatie speelt geen rol in zijn leven, vertelt hij. ‘Ik woon in Marokkaanse sferen in Kanaleneiland met Marokkaanse buren en doe boodschappen bij Marokkaanse winkeliers.’
Hakim weet nog dat Geert Wilders eind vorige eeuw enige tijd in Kanaleneiland heeft gewoond. ‘Blijkbaar is dat hem niet bevallen’, zegt hij. ‘Hij ziet gevaren van islamisering die er niet zijn. Misschien moet hij ervoor in therapie. Toen hij de kans kreeg om te regeren heeft hij niets gedaan voor de samenleving.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant