Hennadi Troechanov, de burgemeester van Odesa, is zijn Oekraïense staatsburgerschap kwijt. Hij zou heimelijk een Russisch paspoort bezitten, stellen de Oekraïense autoriteiten. Zonder Oekraïens paspoort mag Troechanov, die de beschuldigingen ontkent, zijn functie als burgemeester niet blijven bekleden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Troechanov kwam de afgelopen jaren meermaals in botsing met de regering van president Volodymyr Zelensky, maar telkens wist hij zijn burgemeesterschap te behouden. Elf jaar lang overleefde Troechanov tal van corruptiebeschuldigingen en hardnekkige geruchten over het bezit van een Russisch paspoort.
De Oekraïense wet verbiedt het bezit van de Russische nationaliteit naast de Oekraïense. Zelensky besloot op grond daarvan Troechanovs Oekraïense paspoort in te trekken. Met die ingreep lijkt de president er nu toch in te zijn geslaagd van de burgemeester af te komen.
Dinsdag publiceerde de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe een afbeelding waarop het Russische paspoort van Troechanov te zien zou zijn. Het document is uitgegeven in 2015, na de Russische annexatie van de Krim en het begin van de oorlog in Oost-Oekraïne. Volgens Troechanov is de afbeelding vervalst: hij zegt nooit een Russisch paspoort te hebben bezeten.
De vroegste geruchten over het heimelijke Russische staatsburgerschap van Troechanov dateren uit 2014, toen hij voor het eerst werd gekozen tot burgemeester van Odesa. De burgemeestersverkiezing volgde op de Maidanrevolutie, waarbij de pro-Russische president Viktor Janoekovytsj werd afgezet. Ook de toenmalige burgemeester van Odesa, een partijgenoot van Janoekovytsj, moest het veld ruimen.
Opvallend genoeg was Troechanov zelf tot 2014 eveneens lid van Janoekovytsj’ pro-Russische partij. Hij verliet die na de revolutie. Ondanks zijn pro-Russische verleden en de geruchten over zijn dubbele paspoort werd Troechanov in 2015 en 2020 herkozen als burgemeester van Odesa, de derde stad van Oekraïne.
Troechanovs Russische paspoort is niet de enige smet op zijn reputatie. De burgemeester zou in de jaren negentig lid zijn geweest van een criminele bende die na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie de lokale politiek van Odesa domineerde. Troechanov wordt in een Italiaans politierapport uit 1998 omschreven als lid van die organisatie.
De burgemeester wordt bovendien al jaren achtervolgd door beschuldigingen van corruptie. Zijn naam dook in 2016 op in de Panama Papers, als eigenaar van dubieuze vastgoed- en bouwbedrijven. Tot een veroordeling is het nooit gekomen.
Hoewel de burgemeester zich in februari 2022 fel uitsprak tegen de Russische invasie van Oekraïne, verzette hij zich aanvankelijk tegen de verwijdering van standbeelden van Russische figuren als keizerin Catharina de Grote en dichter Aleksandr Poesjkin.
Eind 2022 verdween de tsarina – die in de achttiende eeuw grote delen van het huidige Oekraïne veroverde – alsnog van haar sokkel in het centrum van Odesa. Een half jaar later, nadat een Russische raket de kathedraal van Odesa had getroffen, richtte Troechanov zich in een videoboodschap in het Russisch tot de bevolking van Rusland. ‘Jullie moesten eens weten hoezeer Odesa jullie haat. Jullie zullen ons nooit breken, maar ons alleen maar kwader maken’, zei de burgemeester.
Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst hield Troechanov al die tijd verborgen dat hij in het bezit was van een Russisch paspoort. De burgemeester zegt niet van plan te zijn op te stappen. Hij wil bezwaar aantekenen bij het Oekraïense hooggerechtshof.
Terwijl Troechanov zich tegen zijn ontslag verzet, heeft Zelensky zijn beoogde opvolger al aangewezen. Als het aan de president ligt, wordt Serhi Lysak de nieuwe burgemeester van Odesa. Lysak, een voormalige inlichtingenofficier, is momenteel gouverneur van de provincie Dnipropetrovsk.
Troechanovs ontslag moet worden bekrachtigd door de gemeenteraad van Odesa. In de tussentijd is onduidelijk wie de baas is in de havenstad: de burgemeester of zijn door Zelensky aangewezen opvolger.
Hoewel Troechanov door zijn vermeende criminele verleden en de lange reeks corruptiebeschuldigingen weinig populair is, leven er in Oekraïne zorgen over de manier waarop de regering van hem probeert af te komen. Critici waarschuwen al langer dat president Zelensky en zijn team steeds meer macht naar zich toetrekken, ten koste van het parlement en lokale bestuurders.
Hoe gevoelig die kwestie ligt, bleek deze zomer toen Zelensky een wet ondertekende die de onafhankelijkheid van twee anticorruptiediensten inperkte. Toen duizenden Oekraïners tegen die wet demonstreerden en er ook vanuit de Europese Unie flinke kritiek kwam, diende Zelensky snel een wetsvoorstel in dat de autonomie van de diensten herstelde.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant