Biodiversiteit Tijdens de vierjaarlijkse IUCN-top in Abu Dhabi werd onder andere bekend dat ruim een op de tien vogelsoorten met uitsterven wordt bedreigd.
Discussiebijeenkomst op de UICN-top in Abu Dhabi.
Het gaat slecht met de klapmuts, de baardrob en de zadelrob – de aantallen van de drie arctische zeehondensoorten kelderen door klimaatverandering. Ook ruim een op de tien vogelsoorten wordt bedreigd, net als een op de tien Europese wildebijensoorten. Dat zijn enkele conclusies van de internationale IUCN-top die van 5 tot en met 15 oktober in Abu Dhabi werd gehouden. Een lichtpuntje is er ook: met de groene zeeschildpad gaat het dankzij natuurbehoud beter.
IUCN staat voor International Union for Conservation of Nature, een internationaal samenwerkingsverband dat zich richt op natuurbehoud en bescherming van natuurlijke hulpbronnen. Ruim 1.400 organisaties uit meer dan 160 landen zijn erbij aangesloten, waaronder wetenschappelijke instituten als Naturalis Biodiversity Center en ngo’s als het Wereldnatuurfonds en Vogelbescherming. Eens in de vier jaar komen die leden samen om te stemmen over moties en om updates te bespreken van de internationale Rode Lijst: de meetmethode van de IUCN waarop per planten-, dier- of schimmelsoort staat aangegeven hoe bedreigd die is. „Tijdens de huidige bijeenkomst is de lijst uitgebreid tot 172.620 soorten, waarvan 48.646 met uitsterven wordt bedreigd”, vertelt Marianne de Beer van IUCN NL aan de telefoon vanuit Abu Dhabi.
Al jaren komen er zorgwekkende berichten naar buiten over de wereldwijde biodiversiteit. Die staat onder druk door onder meer klimaatopwarming, versnippering van natuurgebieden en vervuiling. Verschillende meetmethoden (naast de Rode Lijst bijvoorbeeld ook de Living Planet Index van het Wereld Natuur Fonds) schetsen allemaal hetzelfde beeld: een sterke achteruitgang van de soortenrijkdom.Juist om die reden gaat de laatste jaren steeds meer aandacht uit naar biodiversiteitsconferenties, waarvan de bekendste de tweejaarlijkse Conference of the Parties (COP) van de Verenigde Naties is. Eind 2024 vond in het Colombiaanse Cali COP 16 plaats, volgend najaar organiseert Armenië COP 17.
„De IUCN-top kun je zien als een soort voorsortering op de COP”, zegt De Beer. „De onderwerpen die hier in Abu Dhabi op de agenda stonden, zullen ongetwijfeld ook een belangrijke rol spelen straks in Armenië. Zo zijn er bijvoorbeeld moties voorbijgekomen over bescherming van natuurbeschermers in conflictgebieden en over betere samenwerking met de inheemse bevolking. En er is ook besloten dat er meer onderzoek moet komen naar de impact van mijnbouw op soortenrijkdom.” De IUCN-top verschilt van de VN-top omdat niet alleen landen stemrecht hebben, vertelt ze. „Alle leden mogen meestemmen.” In principe committeren de leden (dus ook de aanwezige overheden) zich aan de aangenomen moties. De voortgang daarvan wordt gemonitord, maar er zijn geen sancties verbonden aan niet-nagekomen afspraken.
De onderwerpen van de IUCN-top reiken verder dan alleen de Rode Lijst, benadrukt De Beer. Zo was dit jaar one health een belangrijk thema, de interdisciplinaire aanpak van bedreigingen voor gezondheid en ecosystemen waarbij het naast goede gezondheidszorg óók draait om voeding en klimaat, schoon water, schone energie en schone lucht. Ook is de bedreiging van natuurlijk Werelderfgoed besproken – onder andere koraalriffen en regenwouden hebben in toenemende mate te kampen met klimaatverandering, invasieve soorten en ziektes.
De Verenigde Arabische Emiraten, waarvan Abu Dhabi de hoofdstad is, hebben zich vijf jaar geleden aangesloten bij IUCN, aldus De Beer. Razan Al Mubarak, die in 2021 werd gekozen als voorzitter van de IUCN, komt zelf ook uit de Emiraten. „Zij heeft natuurbescherming de afgelopen decennia daar echt op de kaart gezet.” Een van de succesverhalen is de bescherming van de Arabische oryx: in 2011 werd de status van de woestijnantilope op de Rode Lijst teruggebracht van bedreigd naar kwetsbaar.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC