Festival Cinekid Het kindermediafestival Cinekid opent dit jaar met ‘Koning van de Zwervers’. Hierin blijkt de vader van de elfjarige Meissy een dakloze man met een psychische stoornis.
In 'Koning van de Zwervers' blijkt de vader (Matthijs van de Sande Bakhuyzen) van Meissy (Niyara da Rocha Pereira) een dakloze man met een psychische stoornis.
Na films waarin jongeren omgaan met een bipolaire moeder (Knetter, 2005), een dementerende oma (Kapsalon Romy, 2019) en een labiele moeder (Kiddo, 2023), opent kindermediafestival Cinekid dit jaar met Koning van de Zwervers. Hierin blijkt de vader van de elfjarige Meissy een dakloze man met een psychische stoornis. Het verhaal is gebaseerd op de vele dakloze mensen die scenarist Eveline Hagenbeek ontmoette toen ze „in een vorig leven” werkte als eindredacteur en freelancejournalist bij een daklozenkant. „Onder hen bevonden zich ook verwarde mensen. Met hun verhalen wilde ik altijd al iets doen, zoals iemand die dingen zag en hoorde die er niet waren. Of een vrouw die dacht dat Robbie Williams speciaal voor haar boodschappen in zijn liedjes stopte, waarbij zij zich afvroeg welk hotel hij nou bedoelde waar zij naartoe moest komen.”
Koning van de Zwervers. Regie: Janne Schmidt. Met: Matthijs van de Sande Bakhuyzen, Yootha Wong-Loi-Sing, Niyara da Rocha Pereira. Lengte: 91 min.
Koning van de Zwervers is nog te zien op Cinekid en draait vanaf 15 oktober in de filmtheaters.
Het uitgangspunt voor Hagenbeek was dat ze de vader en zijn dakloze vrienden in hun waarde wilde laten, vertelt ze als NRC haar en regisseur Janne Schmidt spreekt bij Schmidt thuis in Rotterdam. „Als iemand in zijn eentje in zichzelf mompelt, lopen we er met een grote boog omheen. Ik hoop dat iedereen die de film ziet meer compassie krijgt met daklozen. Dat er een persoon achter zit die ooit wél een huis had en een baan en vrienden en familie.” Schmidt vertelt over het grondige onderzoek dat beiden deden: „We wilden dat de psychische stoornissen zouden kloppen. Daarom hebben we meegelopen met een sociaal werker die zich bekommert om mensen die op straat leven. Daarnaast spraken we met een ggz-psychiater, maar ook met een ervaringsdeskundige over hoe het is om een psychose te hebben.”
In Koning van de Zwervers volgen we de elfjarige Meissy en haar moeder Lucy. Ze zijn bijna uit de schuldhulpverlening als Meissy’s vader Tom zich na vijf jaar weer aandient. Meissy denkt dat hij al die tijd op wereldreis is geweest, er blijkt iets heel anders aan de hand. Wat Toms stoornis is, wordt pas duidelijk als de film al over de helft is. Wel zijn er aanwijzingen: hij ziet imaginaire dingen, hoort soms stemmen in zijn hoofd en beeldt zich in dat hij achtervolgd wordt door een geheim agent. Het is voor Meissy een tijdje leuk om met haar vader en zijn dakloze vrienden op te trekken in het park waar zij verblijven. Maar als Tom in een psychose raakt, ziet ze een andere kant van hem. Hagenbeek: „We wilden niet dat de daklozen te blije Swiebertjes werden (Swiebertje was een populaire oude kinderserie over een zwerver, red.). Het mocht best een beetje rauw zijn, zo eet Tom een keer uit een vuilnisbak.”
Koning van de Zwervers wisselt scènes waarin Toms rijke fantasie centraal staat af met de werkelijkheid, waarbij het gezichtspunt van Meissy leidend is. Maar hoe houd je een verhaal over iemand met hallucinaties, waanbeelden en psychoses toegankelijk voor kinderen? Hagenbeek: „Dakloos zijn is soms wat troosteloos, maar in de film wilden we dat niet benadrukken. Het is een kinderfilm, dus hebben we nagedacht over wat wel kan en wat niet: geen drugs, geen alcohol. Om het voor kinderen behapbaar te houden is de muziek niet té onheilspellend en is Meissy wel behoorlijk ongerust als haar vader psychotisch wordt, maar niet bang.” Schmidt vult aan: „Toms hallucinaties helpen het ‘zware’ onderwerp licht te houden. Hij denkt dat hij de koning van Moldavië is en de film verbeeldt zijn fantasieën: een lakei die op een meertje piano speelt, een blauwe loper die voor hem uitgerold wordt, een koninklijk bal. Maar het mocht niet te veel Disney worden, we hadden een bitterzoete film voor ogen.”
Een verschil in belichting, kleurgebruik en locatie helpt ook mee het verhaal op visuele wijze te vertellen, zegt Schmidt: „De wereld van Meissy en Lucy is een beetje grauw en grijs, met betonnen flats en zorgen om hun schulden. Toms fantasiewereld en het park waar hij en andere daklozen verblijven mocht romantisch zijn, vrij en veelkleurig. Het frisgroene park lonkt Meissy naar zijn wereld, waar het fijn en zorgeloos is. Als Tom zijn psychose krijgt, wordt ook zijn wereld meer van beton, met een verwaarloosde, leegstaande fabriekshal vol plassen en graffiti.”
Het opvallendste stijlkenmerk waardoor Koning van de Zwervers niet te zwaar uitpakt, is het sprankelende gebruik van muziek. Zowel de liedjes van Gerson Main en Glen Faria als de score van de Belgische componist Ruben De Gheselle zorgen voor lichtheid. Schmidt is opgetogen over haar prettige samenwerking met opkomend talent De Gheselle, die dit jaar ook de score van Mike van Diems Voor de meisjes schreef. „Rubens muziek is heel gevarieerd. Toms muzikale thema is volksachtig, met accordeon en klarinet, hij denkt immers dat hij de koning van Moldavië is. Omdat Meissy Surinaams is, hoor je bij haar een calypso. De muziek van De Gheselle heeft de film echt verrijkt en omhoog getrokken.”
Hola Frida!
Animatiefilm (voor jonge kinderen) over leven en werk van de Mexicaanse kunstenares Frida Kahlo gaat over het overwinnen van tegenslag en de kracht van verbeelding, waarbij Kahlo’s kleurrijke kunst op fantasievolle wijze tot leven komt.
Door dik en dun
Tsjechische stop-motion animatiefilm over de twaalfjarige Ben, die stapelverliefd wordt op zijn klasgenoot Klára. Om haar aandacht te trekken, gaat hij op een rigoureus dieet. Gaandeweg komt hij erachter dat dit niet de manier is om haar hart te veroveren.
Mary Anning
In deze prachtig vormgegeven Zwitserse animatiefilm ontdekt de Britse paleontoloog Mary Anning (1799-1847) fossielen. Met haar ondernemende gedrag druist het jonge meisje in tegen de verwachtingen van de verstikkende omgeving waarin ze opgroeit.
Playing Democracy 2.0
In het multiplayer-spel Playing Democracy (onderdeel van Cinekids MediaLab) leren kinderen spelenderwijs hoe een democratie werkt. Door het spel te spelen en onderweg regels te herschrijven, verkennen kinderen de grenzen van democratie.
Masterclass sound design
Filmgeluid (foley) wordt vaak opgenomen in een aparte studio. Tijdens de masterclass sound design demonstreert foley-artiest Daimo da Costa hoe je deze geluiden maakt. Met een handschoen met wat paperclips eraan simuleert hij bijvoorbeeld het geluid van een sluipende tijger.
Cinekid Festival. T/m 26 oktober in Amsterdam en op meer dan 40 festivallocaties door heel het land. Informatie: cinekid.nl
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC