Schietles in Polen Sinds de Russische invasie in Oekraïne neemt het aantal wapenvergunningen in Polen in een ongekend tempo toe. „Bij een inval zullen wij, getrainde burgers, de wapens moeten oppakken.”
Vechtsporttrainer Kamil Zagórski (rechts) en zijn vriend Bartek tijdens hun wekelijkse training op de schietbaan in Warschau.
Honderden lege kogelhulzen liggen op de vloer. Kamil Zagórski (34) pakt zijn pistool, steekt zijn armen recht vooruit, trekt zijn schouders naar achteren, kijkt, ademt en vuurt de ene na de andere kogel af. De hulzen vliegen langs zijn hoofd. „De volgende oefening is bam bam bam, bam bam bam”, zegt hij tegen zijn maat naast hem, die aan het bellen is, waarna hij zijn Braziliaanse geweer pakt en tientallen oorverdovende schoten op een doel 25 meter verderop schietlost.
Na een uur op de herfstige zaterdagochtend zijn ze klaar op de schietbaan in Warschau. „Volgende week weer”, zegt Zagórski. Na de grootschalige Russische invasie in Oekraïne is Zagórski begonnen met schieten, vertelt hij terwijl hij zijn oorbeschermers afdoet. De vechtsporttrainer is duidelijk waarom: „Ik heb twee jonge dochters, een vrouw en wil mijn gezin kunnen beschermen als het nodig is.”
Zijn schietkameraad Bartek (45), die vanwege zijn werk zijn achternaam niet wil geven, staat er hetzelfde in. „We leven nu eenmaal aan het front, we grenzen aan het Russische Kaliningrad en Wit-Rusland en hebben hier een andere mindset dan in West-Europa – de vijand zit dichterbij”, zegt Bartek. „In de Tweede Wereldoorlog zijn we in de steek gelaten. Daar hebben we van geleerd: als we onszelf niet helpen, dan helpt niemand ons. Dat weet iedere Pool.”
Het aantal wapenvergunningen in Polen neemt in ongekend tempo toe sinds Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel. Jaarlijks krijgen zo’n 50.000 mensen een wapenvergunning, voor de Russische inval waren het enkele duizenden. Polen telt nu zo’n miljoen geregistreerde wapens, tien jaar geleden waren dat er nog geen 400.000 „Na de Russische invasie stonden er urenlange rijen bij de politiebureaus om wapens te registreren”, vertelt schietinstructeur Mateusz Serek (23) op een bankje in de zon voor de schietbaan. „Ervoor duurde zo’n registratie een kwartiertje.”
De toegenomen interesse in schieten merken ze op de schietbaan in Warschau, waar het drukker is dan ooit. De geopolitieke actualiteit speelt daarin een grote rol. De eerste golf nieuwe geïnteresseerden kwam na de Russische inval in 2022, een tweede golf begin dit jaar nadat de Amerikaanse president Donald Trump terugtrekkende bewegingen uit Oekraïne en de NAVO maakte. Een derde golf wordt verwacht nadat begin september Russische drones het Poolse luchtruim schonden.
Ieder jaar krijgen zo’n 50.000 Polen een wapenvergunning.
De vloer van de schietbaan ligt bezaaid met hulzen.
Bij elke gebeurtenis verschijnen nieuwe gezichten op de schietbaan. Onder de bezoekers deze zaterdagochtend zijn drie jongens die een schietles cadeau kregen van hun werkgever. Daarnaast soldaten die in hun vrije tijd komen trainen en Gabriela Zajkowska (21), die hier voor de vierde keer komt schieten met haar man. Ze ziet het schieten als „een leuke vrijetijdsbesteding, die het gangbare dagelijkse leven doorbreekt”.
Schietinstructeur Serek ziet steeds vaker jonge vrouwen op de schietbaan. „Die kwamen hier voorheen nooit”, zegt Serek. Ook komen kinderen met hun ouders mee en maken veel schoolklassen een educatief uitstapje naar de schietbaan. „Toen ik nog op school zat, deden we dat niet”, zegt de 23-jarige Serek. „De schietvereniging vlak bij mijn huis heeft nu een speciale schietbaan gemaakt voor schoolkinderen.”
Serek juicht de interesse in vuurwapens toe. „Natuurlijk kan schieten dodelijk zijn – daarvoor zijn wapens ontworpen”, zegt Serek. „Maar door eens te ervaren hoe het is om te schieten, leren mensen hoe ze veilig met wapens om moeten gaan.” Bovendien, zegt Serek, is het goed voor de bescherming van Polen. „Het is moeilijker om een land aan te vallen waarvan de bewoners weten hoe ze wapens moeten gebruiken.”
Gabriela Zajkowska vindt schieten een goede onderbreking van het dagelijks leven.
In Polen zijn de toegangseisen tot een schietbaan minimaal. Je mag niet onder invloed zijn en als minderjarige is begeleiding van een volwassene vereist. Hier kijken ze er net van op dat dat vijf- of zesjarige kinderen met hun ouders komen schieten. „Bij kinderen moeten we het pistool vaak wel vasthouden omdat het te zwaar is”, zegt Serek. Alleen Warschau kent al zo’n twintig schietverenigingen, waar je kunt schieten met pistolen, maar ook met geweren en volautomatische mitrailleurs.
Ondanks het toenemende aantal wapenvergunningen kent Polen bijna geen dodelijke schietpartijen. Dat komt omdat de regels voor een wapenvergunning in Polen veel strenger zijn dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, zegt wapeninstructeur Serek, die jarenlang in Virginia woonde. „Daar deden ze in de wapenwinkel een antecedentenonderzoek en mocht je elk vuurwapen kopen dat je wilde – wapens kon je zelfs in de supermarkt kopen”, zegt Serek. „In Polen duurt het maanden voordat je een vergunning krijgt, moet je een urenlange psychologische test ondergaan en elk wapen dat je koopt registeren.”
Vechtsportleraar Zagórski heeft inmiddels vier wapens. Zijn maat Bartek zes. „Wij samen hebben tien wapens. Dat betekent dat één miljoen geregistreerde wapens in Polen niet gelijkstaat aan één miljoen Polen met een wapen”, zegt Bartek.
In het begin was Zagórski gestresst als hij schoot. „Ik had iets in mijn hand dat dodelijk kan zijn”, vertelt hij. „Nu ben ik comfortabel met een wapen en voel ik me zelfverzekerd, maar dat gevoel kreeg ik pas na zo’n tien schietlessen.”
In Polen kunnen schutters met allerlei wapens trainen, van pistolen tot mitrailleurs.
Vechtsporttrainer Kamil Zagórski (rechts) en zijn vriend Bartek bekijken het doelwit.
Beiden oefenen wekelijks om hun vaardigheden uit te breiden. En dat doen ze niet alleen op de schietbaan in Warschau. Ze volgen een schietcursus buiten de stad op een legerterrein. „Daar leren we rennend schieten, vanuit een rijdende auto en in een huis”, vertelt Bartek. „Staand schieten op een schietbaan is totaal iets anders dan in beweging.”
Ondanks hun voorbereidingen, twijfelen ze of ze hun land zouden verdedigen bij een Russische inval. „Mijn familie staat op één”, zegt Zagórski. „Polen op twee.” Beiden zijn kritisch over de overheid en het Poolse leger en vinden dat de dienstplicht ingevoerd moet worden. „Schieten leer je niet in een paar uur, daar zijn maanden voor nodig”, zegt Zagórski. „Bij een inval zullen wij, getrainde burgers, de wapens moeten oppakken, omdat de Poolse regering het vertikt om iedereen militaire basistraining te geven.”
De meeste mensen om hen heen zeggen te willen vluchten bij een inval, vertelt Zagórski. „Maar waarheen en wanneer?” vraagt hij ze. De Russische drone-aanval was ’s nachts, de vliegvelden in Oost-Polen sloten direct. „En zij sliepen toen nog”, zegt Zagórski. „Hoe gaan ze dan vluchten? Met de auto naar Duitsland, net zoals miljoenen Polen dan op hetzelfde moment willen doen?” Hij lacht, hij weet wel beter. „Je kunt maar beter voorbereid zijn, zoals ik.”
Schietinstructeur Serek zal er staan als de Russen komen. „Dit is mijn land, hier woont mijn familie en ik sterf liever hier dan dat ik vlucht.” Hij weet ook al met welk wapen hij de Russen zal opwachten. „Een kalasjnikov”, lacht Serek. Hij kocht jaren geleden een exemplaar uit 1966. „Het beste wapen dat er is en het enige goede dat Russen de wereld hebben gebracht.”
Schietbaan in Warschau.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC