Ondernemingskamer De Nederlandse overheid greep in bij Nexperia omdat de Chinese topman Wing de hele Europese top wilde ontslaan na een financieel conflict. Dat blijkt uit stukken van de Ondernemingskamer die dinsdag bekend zijn gemaakt.
Nexperia zit in Nijmegen in dit bedrijfsverzamelgebouw.
De Nederlandse overheid greep keihard in bij Nexperia omdat de Chinese topman Wing geld van Nexperia wilde gebruiken om een andere onderneming van hem, chipfabriek WingSkySemi, te financieren. Hij stelde daarvoor stromannen aan en wilde Europese bestuurders ontslaan. Een roekeloze handeling, die leidde tot een hoogoplopend conflict. Dat blijkt uit een verslag van de Ondernemingskamer.
Nexperia is eigendom van de Chinese holding Wingtech, eigendom van Zhang Xuezheng (‘Wing’) . Hij is ook de algemeen directeur van Nexperia. Daarnaast heeft hij nog andere techbedrijven in bezit in China, waaronder een fabriek die wafers produceert – ronde schijven vol chips.
Wing liet in Shanghai WingSkySemi bouwen, een moderne chipfabriek waar ook Nexperia een deel van zijn chips liet fabriceren. WingSkySemi raakte dit jaar echter in financiële problemen, omdat er te weinig klanten waren. Om die problemen op te lossen wilde Wing de financiële middelen van Nexperia gebruiken – terwijl WingSkySermi geen onderdeel is van de Wingtech-groep. Maar daar had Wing geen boodschap aan: hij wilde Nexperia dwingen om grote orders te plaatsen, terwijl het bedrijf die helemaal niet nodig had.
Op 4 september trok hij de bankvolmachten van drie financiële functionarissen, onder meer de financieel directeur, in. Wing was bezig om zijn stromannen te plaatsen op cruciale plekken in de organisatie. Volgens het rechtbankverslag gaf hij ook een bankvolmacht aan drie personen „zonder bijzondere financiële ervaring”.
Toen zijn medebestuurders hem daarop aanspraken, werden ze op staande voet ontslagen. „Ik maak mij grote zorgen over de ontwikkelingen en interacties rond dit onderwerp en ben van mening dat deze geen goed bestuur weerspiegelen en niet in het belang van Nexperia zijn”, schreef hoofd juridische zaken Ruben Lichtenberg, tevens lid van de raad van bestuur. Vier dagen later kreeg hij per mail te horen dat hij ontslagen was.
Dat was het moment dat Nexperia het ministerie van Economische Zaken alarmeerde.
Begin deze maand beriep EZ zich op de Wet beschikbaarheid goederen om een noodsituatie van Nexperia te corrigeren. Meteen daarna stapten Europese bestuursleden naar de Ondernemingskamer, die vervolgens Wing uit zijn bestuurlijke macht zette en het bedrijf de facto ‘bevroor’, zodat er geen cruciale wijzigingen meer aangebracht konden worden in Nexperia.
Hoewel het conflict een financiële achtergrond heeft, krijgt het een geopolitieke lading omdat Wing de Chinese overheid vroeg om diplomatieke hulp. Die kwam er al snel, in de vorm van een exportrestrictie op de fabriek van Nexperia in Dongjuan. Hier worden chips gemaakt die hoofdzakelijk voor de Chinese elektronicamarkt bestemd zijn.
Nexperia kreeg de laatste jaren steeds meer last van een negatief sentiment omdat de halfgeleiderfabrikant in Chinese handen is. Het bedrijf zocht eind 2023 contact met het ministerie van Economische Zaken om dit „perceptieprobleem” op te lossen en hiervoor politiek hulp te krijgen. Plan van Nexperia was om erkenning te krijgen van het ministerie als een Nederlands en Europees halfgeleiderbedrijf.
Vanaf begin 2024 is er intensief overleg geweest tussen Nexperia en het ministerie van Economische Zaken wat hiervoor noodzakelijk was. Afgesproken werd dat de invloed van de Chinese grootaandeelhouder zou worden teruggedrongen. Dat zou onder meer gebeuren door een nieuwe westerse aandeelhouder aan boord te krijgen en het bedrijf uiteindelijk naar de beurs te brengen.
Afgesproken werd dat Nexperia een raad van commissarissen zou installeren die toezicht zou houden op de Nederlandse moedermaatschappij. Vooraf werd een hele reeks onderwerpen geselecteerd waarover de bedrijfsleiding niet zomaar kon beslissen, maar waarvoor voortaan goedkeuring door de commissarissen was vereist. Ook was Nexperia in samenspraak met het ministerie tot drie kandidaten gekomen die in de raad van commissarissen zitting konden nemen.
Maar eind september vorig jaar concludeerde de grootaandeelhouder dat de afspraken te ver gingen en niet acceptabel waren. Het hoofd juridische zaken van Nexperia moest van de grootaandeelhouder terug naar de onderhandelingstafel met Den Haag. Ondertussen maakten nieuwe Amerikaanse handelsbeperkingen voor Chinese ondernemingen de afgesproken wijzigingen in het bestuur bij Nexperia alleen maar urgenter.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken begreep op 12 juni van dit jaar uit diplomatiek overleg dat het „problematisch” was dat de algemeen directeur van het bedrijf nog steeds diezelfde Chinese eigenaar was. „Het is vrijwel zeker dat de ceo zal moeten worden vervangen om in aanmerking te komen” voor ontheffing van de aangescherpte handelsbeperkingen door de VS, aldus het ministerie.
Maar nadien escaleerde het snel, met het intrekken begin vorige maand van bankmachtigingen van drie financiële functionarissen en de daarop volgende ontslagaanzegging van een aantal bestuurders in de top.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC