Goed beter beest Het gif van de zwarte mamba kan na het toedienen van antiserum nog een keer toeslaan.
Een zwarte mamba in Zuid-Afrika.
Het levensgevaarlijke zenuwgif van de zwarte mamba (Dendroaspis polylepis) kan twee keer toeslaan. Slachtoffers van de beet van deze slang, die geldt als een van de giftigste op aarde, krijgen soms zelfs nadat ze behandeld zijn met een antiserum een heftige tweede reactie op het slangengif.
Het mambagif veroorzaakt in eerste instantie ernstige verlamming bij het slachtoffer. Dat kan fataal zijn als hierdoor ook het hart of de ademhalingsspieren verslappen. Daarom is het van belang dat het slachtoffer zo snel mogelijk antiserum krijgt toegediend. Maar soms volgt er na die behandeling onverwacht nog een tweede reactie met de omgekeerde uitwerking. De spieren van het slachtoffer trekken dan samen in een zeer pijnlijke kramp, wat eveneens levensbedreigend kan zijn.
Dat blijkt uit onderzoek van een team onder leiding van de Australische slangenspecialist Bryan Fry. De eerste uitwerking van het gif (spierverslapping) maskeert een tweede uitwerking (spierverkramping); als antistoffen in het antiserum de eerste gifwerking neutraliseren, is de weg vrij voor een tweede aanval. In een laboratoriumtest bleek dat dit fenomeen zich voordoet bij alledrie in Afrika gebruikte antisera, maar dat het wel afhankelijk is van waar de slang vandaan. De precieze samenstelling van het gif blijkt per regio te variëren. Het risico van een dubbele gifklap bestaat ook bij twee andere familieleden, de groene mamba en de Jameson’s mamba, maar niet de smalkopmamba. Het gif van die laatste werkt meteen verkrampend. Het onderzoek wijst erop dat antisera effectiever gemaakt kunnen worden om meer levens te redden.
Op de hoogte van kleine ontdekkingen, wilde theorieën, onverwachte inzichten en alles daar tussenin
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC