Home

Opinie: Magister is het issue niet. Kijk liever naar de sociale veiligheid op scholen

Pubers dienen wel degelijk stress te ervaren, zodat ze er vast aan gewend raken zodra ze als zelfstandig en volwassen burger door het leven moeten. Maar er zijn grenzen, en die hebben met Magister weinig van doen.

Het lezenswaardige artikel ‘Laat de leerlingen toch met rust’ over de invloed van Magister en het gebruik hiervan door ouders en scholen behoeft een reactie. Het artikel ademt namelijk dat leerlingen in Nederland een stressvol bestaan leiden door dit leerlingvolgsysteem, omdat er te pas en te onpas (negatieve) cijfers van toetsen en opdrachten kunnen worden ingevoerd die zichtbaar zijn voor leerlingen en ouders.

Een dergelijke invloed van Magister lijkt mij wat overdreven en miskent de invloed van andere, veel belangrijkere, factoren.

Allereerst een nuancering: de VO-raad presenteert zich als ‘belangenbehartiger voor het voortgezet onderwijs’, maar dat is onjuist. De VO-raad is een vereniging van schoolbesturen. Docenten hebben geen wezenlijke invloed op het beleid van deze vereniging, want ze kunnen er op persoonlijke titel simpelweg niet lid van worden en hebben derhalve geen stemrecht binnen deze vereniging.

Over de auteur

Arjan Linthorst is docent scheikunde.

Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.

Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.

Over hoe goed of slecht stress is voor de persoonsvorming van een puber kan eindeloos worden gesoebat. Persoonlijk ben ik van mening dat pubers wel degelijk stress dienen te ervaren, want dan raken ze er vast aan gewend zodra ze als zelfstandig en volwassen burger door het leven moeten. Uiteraard zijn er wel grenzen.

Het curriculum – oftewel, wat leerlingen moeten leren op school – hangt van overheidswege samen met de Wet modernisering onderwijstijd. Het komt erop neer dat leerlingen op school, maar ook thuis, voldoende uren dienen te hebben gemaakt en daarvoor in de gelegenheid waren om dat curriculum te volgen en bij voorkeur succesvol af te ronden.

Als je als leerling die uren niet maakt bij voldoende intensiteit vanwege bijvoorbeeld een ‘curling-opvoeding’ of spijbelen (zonder dat je ouders dat in de peiling hebben), maar vervolgens onvoldoendes scoort die op een onwelgevallig bekend moment worden gemaakt in Magister, dan moet je uiteraard niet gaan klagen over dit leerlingvolgsysteem, maar in de spiegel kijken.

Uiteraard kan het ook zijn dat je niet spijbelt en een degelijke opvoeding krijgt, waarbij hard werken geen vies woord is. Je maakt ook netjes de uren bij voldoende intensiteit die er wel staan voor het curriculum, zowel op school als thuis. Toch scoor je onvoldoendes. Balen. De wereld vergaat dan niet, maar toch baal je.

Dat balen kan worden versterkt als je op een school zit waar de veiligheid of het pedagogisch-didactisch handelen van de school voor verbetering vatbaar zijn. Lees hiervoor de Staat van het Onderwijs, de jaarlijkse rapportage van de Inspectie van het Onderwijs. Uit de meest recente versie hiervan blijkt, op basis van steekproefonderzoeken op scholen in het voortgezet onderwijs, dat in 47 procent van de gevallen een herstelopdracht werd verstrekt voor pedagogisch-didactisch handelen en in 26 procent van de gevallen voor veiligheid.

Anders dan over Magister, lees ik veel liever artikelen over deze fundamentele kwesties.

Lezersreacties

Autonomie

Met verbazing las ik dat sommige ouders er moeite mee hebben om geen directe toegang tot de cijfers van hun kinderen te hebben.

Dit zijn ongetwijfeld ouders die dergelijke controle zelf nooit hebben meegemaakt in hun tijd op de middelbare school. Gun je kinderen dezelfde autonomie waar onze generatie (op de valreep) nog van heeft kunnen genieten!
Kjell Boeije (33), Groningen

Eigen schuld

Heerlijk, je zou het bijna humor kunnen noemen maar het tekent de huidige tijd. Een leerling haalt een 2 voor Latijn, leest dit in Magister en vervolgens is het weekend verpest. Geen hand in eigen boezem, geen ‘ik had het onvoldoende geleerd, eigen schuld dikke bult’, maar wijzen naar de boodschapper waardoor iets wat een feestelijk weekend had moeten worden nu verpest is.

Magister zorgt niet voor prestatiedruk, het registreert slechts. Als er te veel druk op de ketel staat dan komt het omdat ouders een niveau voor het wonderkind gekozen hebben wat het wonderkind niet aankan of omdat het kind er met de pet naar gooit. Dan is het niet meer dan logisch dat ouders meer inzet van het kind vragen.

In de ‘oudheid’ was het simpel; je mocht doorleren maar als je die kans niet greep en er een potje van maakte dan werd het kind van school gehaald en ‘mocht’ gaan werken. Studeren doe je niet voor de ouders, het is een investering in jezelf en met een 2 voor Latijn heb je onvoldoende geïnvesteerd. Magister is de boodschapper en legt geen prestatiedruk op, het cijfer is de eigen verdienste.
Meerten van der Laan, Meeden

Vertrouwen

De eerste twee jaar van haar middelbareschooltijd had onze oudste dochter ook Magister. Heel even vond ik het interessant, maar daarna liet ik het los, want het was eigenlijk mijn zaak niet vond ik. Als er iets zou zijn zou ik het vanzelf horen en de schoolrapporten zouden de voortgang wel schetsen. Ik besloot vertrouwen in ons kind en de school te hebben.

Toen wij op de middelbare school zaten, bestond Magister niet en met ons is het uiteindelijk toch ook best goed gekomen. Tot slot: als je iets wilt weten over hoe het op school gaat, kun je het ook gewoon aan je kind vragen.
Simone Kamp, Antwerpen (België)

Achtervolgsysteem

Het is inmiddels twaalf jaar geleden en ik ben als oud-teamleider vwo-bovenbouw van een Eindhovense middelbare school al tien jaar met pensioen. Maar als ik iets lees in de krant over Magister of concurrent Som trekt het steeds nog mijn aandacht.

Zoals gewoonlijk liep ik ook die dag om 8 uur ’s ochtends naar mijn kamer, om voor de deur een hevig snikkende leerlinge uit 5 vwo aan te treffen. Ze kwam niet uit haar woorden. Met een glaasje water bracht ik haar tot bedaren. En enkele minuten later en tot rust gekomen vertelde zij haar verhaal. De avond tevoren, ze lag net in bed, kwam haar vader scheldend haar kamer binnen. Hij had zojuist op Som gezien dat zijn dochter een 3,7 voor scheikunde had. Hoe kon dit nou in hemelsnaam? Had zij weer niks gedaan? En waarom had zij, volgens afspraak, haar vader niet over dit cijfer ingelicht?

Ik probeerde het vervelende voorval in alle rust te reconstrueren. De dag tevoren had de klas, tijdens de les, de betreffende docent gesmeekt om teruggave van de toets en de daarbij behorende cijfers. Door omstandigheden thuis had hij nog niet alles kunnen nakijken en hij beloofde, tegen de schoolafspraak in (cijfers komen pas op Som als de toetsen aan de leerlingen zijn teruggegeven en zij de kans hebben gehad deze cijfers thuis te melden), deze wellicht nog op Som te kunnen zetten omdat hij nog slechts twee toetsen moest nakijken. Anders moesten leerlingen nog twee dagen op teruggave wachten.

Enkele uren later kreeg dit drama een verrassende wending. Betreffende docent had, in de haast, bij deze leerlinge een 3,7 in plaats van een 7,3 ingetoetst! Een week later op een ouderavond heb ik voor het eerst het woord ‘leerlingen-achtervolgsysteem’ gebruikt en gewezen op de risico’s van deze Big Brother is watching you-ontwikkeling. Wordt men na twaalf jaar pas wakker?
Harrie Meelen, Eindhoven

Toetscultuur

Met interesse las ik het artikel over de prestatiedruk die Magister zou veroorzaken, maar de kern ligt dieper dan de app zelf. Natuurlijk kan het voortdurend zien van cijfers stress opleveren, maar Magister is vooral een versterkende factor. De werkelijke oorzaak is de nadruk op summatief toetsen in het Nederlandse onderwijssysteem.

Zolang het onderwijs draait om cijfers en gemiddelden, blijven leerlingen vooral bezig met presteren in plaats van leren. Wanneer docenten meer aandacht zouden besteden aan het leerproces zelf, door feedback te geven, vooruit te kijken en samen te werken aan groei, worden cijfers voorspelbaar en verliezen ze hun emotionele lading. In zo’n systeem maakt het niet meer uit of Magister in het weekend ‘aan’ of ‘uit’ staat.

De oplossing ligt dus niet in het beperken van Magister, maar in het veranderen van onze toetscultuur. Minder toetsen en meer aandacht voor groei en ontwikkeling in plaats van beoordeling zouden de prestatiedruk pas echt verminderen.
Loes Kockmann, Tilburg

Managers

Met Magister hebben docenten en schoolmanagement een instrument in handen waar ze niet mee om blijken te kunnen gaan. Magister is, mits goed gebruikt, een prima administratief hulpmiddel. Maar docenten voeren cijfers in op een moment dat het hun uitkomt én voordat de toets in de les is besproken.

Is dat ondoordacht? Ja. Is dat egoïstisch? Misschien. Maar verkeerd is het in ieder geval. Want hoe vaak ik onrust had in de klas omdat een collega op hetzelfde moment cijfers ging invoeren, is niet meer te tellen. Heel vervelend. Weg les. En waar vroeger cijfers en gemiddeldes pas zichtbaar werden voor de schoolleiding bij de rapportvergaderingen, kijkt het middenmanagement nu continu met argusogen mee. Op middelbare scholen gaat het immers meer om doorstroom en slagingspercentages dan om het ‘boetseren van mooie mensen’.

Dus werd mij op vrijdagmiddag vaak om uitleg gevraagd over onvoldoendes met de vraag wat ík daar als docent aan kon doen. Systemen als Magister verleiden managers snel tot controleren in plaats van te faciliteren, en docenten realiseren zich vaak niet wat de gevolgen van hun handelen zijn als het gaat om cijfers.
Niek Saris, oud-docent, Nijmegen

Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next