Politiek Oud-politievakbondsman Jan Struijs probeert als lijsttrekker van 50Plus een middenpartij te maken die bruggen slaat in tijden van polarisatie. Maar met sprekers als Jan van de Beek en een uitblijvende financiële onderbouwing, lijkt de koers van de partij vooralsnog vooral diffuus.
Jan Struijs is de lijsttrekker van 50Plus.
Bij de koffie en koekjes praten de 50Plus-leden vooral over hoe kiezers lijken weg te lopen van ándere partijen. Over hun eigen partij zijn ze voorzichtig optimistisch, de ongeveer dertig leden die afgelopen vrijdag in de Eerste Kamer waren voor de aftrap van de campagne. Het motto: ‘Tot ziens in de Tweede Kamer’.
Een paar jaar is het stil geweest rond 50Plus. De ouderenpartij was bijna tien jaar in de Tweede Kamer vertegenwoordigd, totdat de fractie in 2021 na geruzie verdween. Dat is allemaal verleden tijd, volgens de nieuwe lijsttrekker Jan Struijs: „Het is een heel gezellige club, we hebben al anderhalf jaar geen ruzie gehad.”
Volgens recente peilingen maakt 50Plus serieuze kans op een rentree in de Kamer na de verkiezingen van eind oktober. Dat is deels te danken aan het nieuwe gezicht van de partij, volgens leden bij de campagneaftrap.
Oud-politievakbondsleider Struijs (64) is voor veel kiezers juist ook een bekend gezicht. Hij maakte zich onder andere sterk tegen racisme en discriminatie binnen de politie en besprak vaak als tafelgast in talkshows over politiekwesties. Met als resultaat een imago van stabiliteit, redelijkheid en veiligheid.
Door al het ruziën in Den Haag verloren mensen het vertrouwen in de politiek, denkt Struijs. En 50Plus is een middenpartij, waar partijen van over het hele spectrum mee kunnen samenwerken, volgens de lijsttrekker. „De oude begrippen van links en rechts – als je het over woningen hebt, ben je links, als je het over veiligheid hebt, ben je rechts – dat is het oude denken.” Met Struijs als boegbeeld zet 50Plus vooral in op het thema veiligheid.
Zelf signaleert Struijs onder kiezers boosheid, machteloosheid, onveiligheid. 50Plus wil dan ook huiselijk geweld en digitale criminaliteit tegen ouderen aanpakken, zegt hij. Maar tevens de eenzaamheid en het onveiligheidsgevoel in de samenleving. „Nederland is nog nooit zo veilig geweest, als je kijkt naar de statistieken”, zegt Struijs bij de koffie. Maar als je kijkt per geval – zoals een beroofde vrouw van 78 jaar die over straat wordt weggesleept en een gebroken heup krijgt – dan moet je het beleid wel kunnen uitleggen.”
Het is zaak „die statistieken en gevoelens dichter bij elkaar te brengen”, vindt hij. Meer wijkagenten moeten bijvoorbeeld de veiligheid vergroten – ook in de hoofden van de mensen.
Migratie is ook een thema. Evenals midden- en linkse partijen zoals GroenLinks-PvdA, D66 en CDA rept 50Plus over „problematische” asielmigranten in haar partijprogramma.
Volgens Struijs bevat het debat over asiel „geen nuance meer”. „Mensen die vluchteling zijn: in godsnaam, help ze.” Tegelijkertijd bevindt zich onder de gevluchte mensen een „kleine […] hardnekkige” groep „die het voor anderen verpest”. Daarmee doelt hij op de „paar duizend” asielzoekers die strafbare feiten plegen en die volgens de lijsttrekker niet zouden worden vervolgd. Er is volgens de adviesraad Asiel en Migratie overigens geen indicatie dat in buurten met COA-locaties meer mensen slachtoffer worden van criminaliteit dan elders.
Bij de campagne-aftrap is Jan van de Beek uitgenodigd, die eerder migratie-onderzoek deed voor Forum voor Democratie en JA21. Tegen de 50Plus-leden spreekt de onderzoeker over statushouders en de woningmarkt; jaarlijks gaan gemiddeld 6 tot 10 procent van vrijgekomen sociale huurwoningen naar statushouders, volgens het COA en onderzoekers. Zelfstandig kunnen wonen helpt ze sneller te integreren en zorgt dat ze sneller werk vinden, is het idee.
Maar Van de Beek vertelt op de campagne-aftrap dat het effect van voorrangsregelingen bij sociale huur voor statushouders wordt onderschat. Volgens hem krijg „je je vinger niet achter” de werkelijke aantallen van toegewezen huizen aan statushouders, omdat „links” de omvang zou bagatelliseren. En de media en het Centraal Bureau voor de Statistiek zouden doofheid veinzen. Het is een van de standpunten die maken dat Van de Beek al langer populariteit geniet bij uiterst rechtse partijen.
Struijs vind het „waardevol” om Van de Beek te laten spreken, al verkondigt hij niet de 50Plus-standpunten. In een afsluitende speech noemt Struijs het van belang dat asielmigratie als probleem „wordt ervaren”.
Ondanks het thematische uitstapje naar migratie en veiligheid, bevatten de aandachtspunten van 50Plus weinig nieuws. Evenals voorgaande jaren moet de partij de levens van ouderen – en in extensie die van álle Nederlanders – verbeteren. Oud-fractieleider Corrie van Brenk stelt in een praatje dat het bouwen van ouderenwoningen de doorstroom in de huizenmarkt op gang moet brengen. Dan is een punt weer sociaal, dan weer liberaal: Eerste Kamerlid Martin van Rooijen waarschuwt medepartijleden te „waken” voor andere partijen die op de AOW willen bezuinigen. De partij is óók tegen de afschaffing van de hypotheekrenteaftrek en tegen erfbelasting. Na de speech van Van Brenk ontstaat de discussie of 50Plus, naast voor huiseigenaren, wel genoeg doet voor huurders.
Hoe de partij haar maatregelen wil financieren? Dat blijft vaag. Ze heeft haar plannen niet laten doorrekenen door het Centraal Planbureau. Tijdens de bijeenkomst wordt schoorvoetend verwezen naar het gegroeide defensiebudget. Struijs: „Verkwansel de binnenlandse veiligheid niet door meer aandacht voor defensie, ook al is dat begrijpelijk gezien de internationale situatie.”
„Ipsos had het over het Jan-Struijs-effect”, zegt de lijsttrekker tot slot. Maar hij hoopt dat de kiezer zich niet louter focust op de persoon: „Want wij zijn wel bezig met de inhoud.„
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC