Profiel De Gieskes-Strijbis Podiumprijs 2025, de grootste podiumprijs van Nederland, is maandag gewonnen door schrijver, theaterregisseur en performer Carolina Bianchi en harpist Remy van Kesteren. Ze ontvangen ieder 60.000 euro. De drie andere genomineerden waren Kim Karssen, Gery Mendes en Indie Nile. Zij krijgen elk 10.000 euro.
Carolina Bianchi in 2023.
De Braziliaanse Carolina Bianchi werd in 2023 een instant theaterfenomeen dankzij het controversiële eerste deel van haar trilogie over vrouwelijke kracht, Cadela Força, die in première ging op het festival in Avignon, en daar voor bewondering en afgrijzen zorgde. Elke voorstelling maakte ze zichzelf bewusteloos door het drinken van een cocktail met verdovende middelen, om een date rape drug te simuleren. Vervolgens gingen de andere acteurs anderhalf uur met haar lichaam aan de gang, tot aan een vaginaal onderzoek met camera toe, bij wijze van forensisch onderzoek na een verkrachting. Het was een radicale performance om geweld tegen vrouwen en het vermoorden van vrouwen (femicide) zichtbaar te maken.
Het dit jaar uitgekomen vervolg was het al even indrukwekkende The Brotherhood, waarmee Bianchi in juni 2025 zorgde voor een hoogtepunt op het Holland Festival. De Braziliaanse, die in 2022 haar theatermaster afrondde aan de DAS Theatre-opleiding aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten, maakt sinds 2024 deel uit van het artistieke team van Theater Utrecht. Haar trilogie maakt ze als directeur van het in São Paulo gevestigde theatercollectief Cara de Cavalo.
In een interview met NRC twee jaar geleden zei Bianchi over het eerste deel van haar trilogie en het zichzelf bewusteloos maken: „Het stuk wordt ‘gewelddadig’ genoemd, maar het is onmogelijk om het op een eerlijke manier over geweld te hebben zonder de impact ervan te tonen. Als je slachtoffer bent geweest van seksueel geweld, draag je dat je hele leven met je mee. We kunnen niet negeren dat dat voor een enorm aantal vrouwen de realiteit is. We moeten nieuwe manieren blijven vinden om over geweld te praten, anders wordt het doodgezwegen of weggemoffeld. Het creëren van ‘safe spaces’ is een onzuiver idee, want je kunt geweld niet uitbannen.”
De voorstelling wordt gespeeld in het Portugees en heet Capitulo 1: A noiva e o boa noite cinderela, oftewel ‘De bruid en slaap lekker Cinderella’. ‘Slaap lekker Cinderella is de bijnaam van de rape drug in Brazilië. De bruid in de titel verwijst naar haar inspiratiebron: performancekunstenaar Pippa Bacca, die in 2008 werd verkracht en vermoord in Turkije. Bacca’s performance bestond uit liften in een bruidsjurk van Milaan naar Tel Aviv.
In NRC beschreef columniste Stine Jensen de voorstelling van Bianchi als „schokkend” en „groots, belangrijk theater”. Voor Jensen kwam Bianchi op één lijn met performancekunstenaar Marina Abramovic.
In The Brotherhood, dat afgelopen mei op het Kunstenfestivaldesarts in Brussel in première ging, gaat Bianchi verder met de vraag hoe sterk fysiek, seksueel en psychologisch geweld tegen vrouwen in onze cultuur is ingebed. Net als in deel 1 biedt deel 2 een levendige, historische terugblik op geweld tegen vrouwen, ook in de geschiedenis, in de kunst en literatuur – van Persephone tot Gisèle Pelicot.
En net als in deel 1 biedt deel 2 een vaginaal onderzoek met camera, dit keer als onderdeel van een theatrale scène waarin Bianchi een fictieve regisseur interviewt, die verkondigt dat regisseren niet zonder een erotische lading kan, met wederzijds verlangen als basis van samenwerking. Zijn hypocrisie en narcisme liggen er dik bovenop. Van de 500 pagina’s aan verkrachtingsfeiten waar ze in deel 1 aan refereerde, wordt in deel 2 een deel voorgedragen door een groep van acht mannen.
Hoe herstelt een vrouw van een verkrachtingservaring, is de vraag die Bianchi stelt. Of, in haar woorden: wat te doen met een lichaam dat van de wereld van de doden terugkeert naar dat van de levenden. Het is een vraag die ze even expliciet als onontkoombaar maakt.
Voor haar brisante theaterwerk vindt Bianchi alom erkenning. In Nederland werd ze genomineerd voor de Theo d’Or voor de meest grensverleggende podiumprestatie van seizoen 2023-2024. En afgelopen zomer werd ze winnaar van de Zilveren Leeuw voor Dans tijdens het Internationale Festival van de Hedendaagse Dans van de Biënnale van Venetië 2025.
Haar werk slaat internationaal aan, waardoor ze de komende maanden zal optreden in Frankrijk, Duitsland en de VS. Helaas is ze, ondanks haar verbintenis met Theater Utrecht, dit seizoen niet in Nederland te zien. Pas volgend seizoen keert The Brotherhood terug in de Nederlandse theaters.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC