Het was de laatste dag van Nicolien van Vroonhoven van NSC in de Tweede Kamer, donderdag 2 oktober. In haar werkkamer, aan het eind van die dag, zei ze tegen mij dat ze al wekenlang rondliep met „een zwaar gemoed”. Ze had ook „best wel wat gehuild”. Maar nee, niet op deze laatste dag. Ze lachte. In het weekend ging ze haar kelder behandelen met diepgrond. „De muren korrelen, dat irriteert me.” En ze was van plan om een puppy te nemen, een Drentsche Patrijs. „We hebben ons ingeschreven voor een nestje.”
Hoe het eruit zag, zo’n kelder die je moest impregneren, en vooral: hoe het voor haar was om thuis te zitten, daarvoor mocht ik de week erna langskomen, zei ze. Alleen niet op woensdag 8 oktober. Dan was in de Oude Kerk van Scheveningen het afscheidssymposium voor NSC-oprichter Pieter Omtzigt, over ‘De Toekomst van de Democratie en de Rechtsstaat in Europa’.
De Tweede Kamer is met verkiezingsreces. Op de woensdag van het symposium zijn er in de gang van NSC toch nog twee Kamerleden, Willem Koops en Merlien Welzijn. Ze doen ’s avonds mee aan verkiezingsdebatten. Die zijn ze aan het voorbereiden. Het is „met pijn in het hart”, zegt Willem Koops, dat hij achter zijn computer zit, en niet bij het symposium. In de kleine werkkamer van Van Vroonhoven staan een verhuisdoos en twee tassen.
Bij haar laatste debat in de Tweede Kamer, over kinderen in de asielopvang, zat ze in haar eentje in de bankjes van NSC. En als ze aan het eind van het debat niet zélf naar voren was gelopen om te zeggen dat ze daar voor het laatst stond, had vast ook niemand van de andere partijen eraan gedacht. „Sorry, Nicolien”, zei Anne-Marijke Podt van D66 later. Zij had in het debat nog wel SP’er Michiel van Nispen toegesproken omdat het zijn laatste keer was.
In de gang zei Podt tegen mij: „Ik wist niet meer zeker of Nicolien nu wel of niet op de lijst stond.” Eerst was het ‘wél’, ze stond op plek 2 na Eddy van Hijum. Maar de NSC-leden stemden haar naar plek 4 en toen wilde ze niet meer. Het had er bij haar „heel erg ingehakt”, zei ze in haar werkkamer, dat de leden haar die tweede plek niet gunden. „Ik dacht: waarom zien ze niet wat ik heb gedáán, wat ik heb opgeofferd?” Ze had het partijleiderschap van Omtzigt overgenomen toen die het niet meer aankon, ze had „gebikkeld”, „in de wind gestaan”.
Van Vroonhoven weet dat ze in Den Haag is uitgelachen om hoe ze overkomt: aarzelend. Ze kan het ene zeggen en daarna, soms in dezelfde zin, het tegenovergestelde. Eerst wilde ze lijsttrekker worden, toen toch niet. „Mijn kracht”, zei ze op haar laatste werkdag, „is de nummer twéé zijn. Dat wilde ik doen, Eddy supporten.”
NSC staat in peilingen op nul zetels. Toch doen NSC’ers op de lijst nog hun best. Er zijn er die in wonderen geloven, er zijn er ook die denken dat het helpt als Omtzigt zou zeggen: „Stem op NSC.” Dat zegt hij niet, woensdag in Scheveningen.
Nicolien van Vroonhoven is niet naar het symposium gekomen. Ze wil ook niet meer dat ik langskom. Ze heeft „rust en ruimte” nodig voor zichzelf. En wat zou ze, zegt ze door de telefoon, nog moeten zeggen? „Het is voorbij.”
Petra de Koning doet elke dinsdag verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke werkdag een overzicht van het nieuws uit de ochtend en de nieuwste artikelen
Source: NRC