Parade Noord-Korea heeft tijdens een militaire parade een nieuwe intercontinentale raket gepresenteerd. De aanwezigheid van buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders moest benadrukken dat het land niet langer geïsoleerd is.
Militair vertoon bij de parade voor het tachtigjarig bestaan van de Noord-Koreaanse Arbeiderspartij in Pyongyang.
Het was tot het laatste moment onduidelijk wanneer de militaire parade zou plaatsvinden waarmee in Pyongyang het tachtigjarig jubileum van de Arbeiderspartij van Korea zou worden opgeluisterd. Zo’n optocht hoort erbij, zeker bij een rond jaartal, maar wordt niet van tevoren aangekondigd.
Vrijdagavond om 22.00 uur plaatselijke tijd begon de parade, ondanks felle regenbuien. De stoet werd de laatste jaren wel vaker pas laat op de avond gehouden, in 2020 zelfs om middernacht.
Op een erepodium op het Kim Il-sung-plein in Pyongyang voegde Kim Jong-un zich bij zijn buitenlandse gasten, onder wie de Chinese premier Li Qiang, de Russische oud-president Dmitri Medvedev en de Vietnamese leider To Lam. Ook afgevaardigden uit Laos, Iran en Nicaragua waren aanwezig. De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken Sugiono vloog vrijdag eveneens naar Pyongyang, maar of hij de festiviteiten bijwoonde, is niet duidelijk.
Hun aanwezigheid moest opnieuw benadrukken dat aan het diplomatieke isolement van Noord-Korea een einde is gekomen, nadat Kim vorige maand samen met Vladimir Poetin al eregast was bij een parade in Beijing ter gelegenheid van de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Zaterdag maakte Noord-Korea bekend samenwerkingen met Vietnam te hebben afgesproken op het gebied van gezondheidszorg, buitenlandbeleid en defensie, al publiceerden ze geen verdere details.
Tegen Noord-Korea zijn al decennia strenge sancties van kracht vanwege zijn kernwapenprogramma. Maar die hebben niet kunnen verhinderen dat het land volgens de meeste schattingen inmiddels over ten minste vijftig kernkoppen beschikt, en een groeiende hoeveelheid splijtstof om het arsenaal uit te breiden. De laatste jaren wist het daarnaast steeds geavanceerdere raketten te bouwen.
Hoewel hard bewijs daarvoor ontbreekt, bestaat het vermoeden dat Noord-Korea daarbij hulp krijgt van Moskou. Noord-Korea steunt Rusland in zijn oorlog tegen Oekraïne met munitie, raketten en manschappen. In een toespraak eerde Kim Jong-un onder meer de Noord-Koreaanse militairen die aan Russische zijde meevochten, en waarvan een aantal meeliep in de parade.
In 2024 blokkeerde Rusland in de VN-veiligheidsraad verlenging van het mandaat van een commissie die toezicht hield op de naleving van de sancties.
Tijdens de militaire parade kregen Li Qiang en Medvedev het resultaat van de Noord-Koreaanse inspanningen te zien. In de optocht werd onder meer de vorige maand gepresenteerde Hwasong-20 meegevoerd, een nieuwe intercontinentale ballistische raket die volgens Pyongyang een bereik heeft van zo’n vijftienduizend kilometer, waarmee het het Amerikaanse vasteland zou kunnen raken. Onduidelijk is echter of Noord-Korea al over de technologie beschikt om een kernkop te beschermen tegen de immense hitte die ontstaat als de raket door de atmosfeer vliegt.
De aanwezigheid van de Chinese en Russische gasten bij de parade laat zien dat beide landen afstand hebben genomen van hun eerdere officiële standpunt dat het Koreaanse schiereiland vrij moet blijven van kernwapens. „De strategische omgeving is veranderd”, zei de Amerikaanse analist Markus Garlauskas daarover vooraf in een podcast van de denktank CSIS. „Noord-Korea heeft een enorm voordeel verworven nu Rusland en China in feite Noord-Korea’s kernwapens accepteren.”
Vorig jaar zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov al dat ‘denuclearisering’ voor Rusland een afgesloten hoofdstuk was dat „alle betekenis heeft verloren”. En in een Chinees verslag van het gesprek met de buitenlandministers van Noord-Korea, vorige maand in Beijing, kwam de term anders dan bij eerdere ontmoetingen niet meer voor.
Die verschuiving, samen met de innige samenwerking met Rusland en de recente toenadering tot Beijing, geeft Kim een stevige positie in een eventuele ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump – die openlijk naar zo’n gesprek hengelt. Maar, zei Kims invloedrijke zus en spreekbuis van het regime Kim Yo-jong eerder dit jaar, „die hoop is ijdel zolang ‘denuclearisering’ het doel is”. Ook zij wees daarbij op „de onomkeerbare status van Noord-Korea als kernmacht” – en het feit dat „de geopolitieke omgeving radicaal is veranderd”.
De parade bood Noord-Korea ook de kans om de buitenlandse delegaties te laten zien wat zijn wapenindustrie in huis heeft. Er waren onder meer drones en supersone korteafstandsraketten te zien. Het land was in het verleden een grote speler in de internationale wapenhandel, voordat het internationale sanctieregime daaraan een eind maakte. Nu die maatregelen afbrokkelen, kan Noord-Korea die rol weer oppakken. Eerder deze week vond in Pyongyang al een wapenbeurs plaats, waar onder meer de hypersone Hwasong-11Ma te zien was, een geavanceerdere variant van de Noord-Koreaanse raketten die Rusland in Oekraïne gebruikt.
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un (tweede van rechts) met de Chinese premier Li Qiang (derde van rechts) en de Vietnamese leider To Lam (uiterst rechts), donderdag bij de ‘massaspelen’ in Pyongyang. Foto Ekaterina Shtukina/Sputnik EPA
Op donderdag had de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un zijn buitenlandse gasten al meegenomen naar het 1-mei-stadion, gelegen op een eiland in de rivier de Taedong die de hoofdstad Pyongyang doorsnijdt. Daar woonde het gezelschap zogenoemde ‘massaspelen’ bij, waarbij tienduizenden mensen strakke choreografieën uitvoeren. „De voorstelling verbeeldde op epische wijze de grootste geschiedenis van de immer zegevierende Partij”, aldus staatspersbureau KCNA. Muzikanten bezongen „het grootse tijdperk van Kim Jong-un”, dat „ongeëvenaarde grote overwinningen” had gebracht.
Bij de viering trad daarnaast de Russische popartiest Shaman op, een fanatieke aanhanger van Poetin en diens oorlog in Oekraïne, die al eerder een concert gaf in Pyongyang.
Kim zelf liet zich ook niet onbetuigd. In een toespraak prees hij Noord-Korea als een „machtig land dat de socialistische ideeën en idealen volledig belichaamt”, mede dankzij de inspanningen van de partij om „eenheid in ideologie en leiderschap” te garanderen.
Met succes: Noord-Korea is een totalitaire dictatuur waarin voor afwijkende meningen geen enkele ruimte is. Volgens de Amerikaanse denktank KEIA is de economie van het land bovendien in een diepe crisis geraakt. De waarde van de Noord-Koreaanse won, die niet internationaal wordt verhandeld, zou op de zwarte markt in enkele maanden bijna zijn gehalveerd. De prijs van rijst is sterk gestegen, al zou er geen acute hongersnood dreigen doordat maïs dankzij een goede oogst redelijk betaalbaar is.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC