Toneel In de theatervoorstelling Denkend aan Holland laat acteur George Tobal zien hoe het leven na het asielzoekerscentrum eruitziet. De vrijheid lonkt, maar daarachter schuilen ‘muren van papier’ en eenzaamheid.
Met een verblijfsvergunning op zak en een kartonnen bord in zijn handen waarop in grote letters ‘huis’ staat, begint Semmier (George Tobal) aan zijn nieuwe leven.Foto Bart Grietens
Een slagroomtaart met verkruimelde nootjes langs de randen, afgetopt met stukjes fruit uit blik. Semmier graait met zijn hand in de taart en steekt een klodder in zijn mond. Hij is jarig en alleen, de hele taart is voor hemzelf. Tijdens het videobellen met familie in zijn thuisland houdt hij de schijn op: hij zegt dat er wel twintig gasten zijn.
Denkend aan Holland van WAT WE DOEN. Spel: George Tobal. Tekst en regie: Floris van Delft. Gezien: 9/10 in Theater Zuidplein, Rotterdam. Tournee t/m 23/1 /26. Info: watwedoen.nl
Met een verblijfsvergunning op zak en een kartonnen bord in zijn handen waarop in grote letters ‘huis’ staat, begint Semmier aan zijn nieuwe leven. Bij de bushalte wacht hij een uur. „Wat is een uur wachten na drieënhalf jaar wachten in een azc”, stelt hij zichzelf gerust. De vrijheid lonkt, maar daarachter schuilen ‘muren van papier’, een systeem vol regels, de inburgeringsplicht, met eenzaamheid als overheersend gevoel.
In de theatervoorstelling Denkend aan Holland laat acteur George Tobal (1986) zien hoe het leven na het asielzoekerscentrum (azc) eruitziet voor veel nieuwkomers. Zelf vluchtte hij op zijn twaalfde met zijn familie uit Syrië en kende hij jaren van onzekerheid. Zijn wanhoop en angst zijn daardoor voelbaar en oprecht. Wie denkt een eigen leven op te kunnen bouwen na het azc, wordt teruggeroepen door het Nederlands systeem.
Regisseur Floris van Delft sprak voor de voorstelling tientallen nieuwkomers, werkgevers, beleidsmakers en jongeren uit heel Nederland over hun ervaringen met het inburgeringssysteem. Zijn theatergezelschap WAT WE DOEN, dat voorstellingen maakt over actuele maatschappelijke dilemma’s, bracht eerder Hoe ik talent voor het leven kreeg, naar het gelijknamige boek van Rodaan Al Galidi. Waar dat verhaal draaide om het leven in een azc, richt Denkend aan Holland zich op wat daarna komt: een nieuw leven opbouwen na het krijgen van een verblijfsvergunning.
Tobal is de enige acteur op het toneel, toch staat hij niet alleen op het podium. Rondom hem vormen zo’n vijftig bezoekers het decor, verspreid op stoeltjes. Af en toe wijst hij iemand aan, zoals ‘Sophie’ die hem een lift geeft en ‘Jeroen’ het taalmaatje. Voor Semmier zijn het betekenisvolle contacten, misschien zelfs vriendschappen, al blijkt dat gevoel niet wederzijds.
„Wanneer ben je hier eigenlijk vrienden?”, vraagt Semmier zich hardop af. Hoewel hij wordt omringd door mensen, blijven de relaties afstandelijk en formeel. De consulent, klantbegeleider, formulierenbrigade: ze komen niet op zijn verjaardag, mogen geen ‘voorkeursbehandeling’ geven en houden hun aanwezigheid professioneel. Ze vormen geen echte omgeving. Dat maakt zijn eenzaamheid des te tastbaarder.
Het spel is niet spectaculair, Tobal houdt een emotioneel verhaal van ruim een uur dat rijk is aan anekdotes. Hij wil veel vertellen en benoemt allerlei scenario’s, terwijl hij tussen de scènes door stukken voorleest uit een zelfgeschreven manuscript voor een boek. Daarin vlucht een Nederlandse vrouw naar zijn land en moet juist zij opnieuw integreren. Die rolomkering maakt voelbaar hoe het is om alles achter te laten en ergens opnieuw te beginnen. Het is een mooie onderbreking en creëert ritme en gelaagdheid in de korte anekdotes over zijn eigen integratie.
Het woord ‘eenzaamheid’ valt geen moment in de voorstelling, en toch is het overal voelbaar. De brede lach van Semmier, de poging zich groot te houden: „Als ik lach, dan huil ik niet”, de ogenschijnlijke grappige scène met de taart, alles samen geeft een pijnlijke steek van wat eenzaamheid betekent.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Elke donderdag de mooiste verhalen over kunst en cultuur: interviews, recensies en achtergronden
Source: NRC