De Amerikaanse president Donald Trump heeft een extra importheffing van 100 procent aangekondigd voor producten uit China. Ook dreigt hij met exportbeperkingen en het afzeggen van een ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping.
De nieuwe heffingen betekenen dat de wapenstilstand in de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China voorbij is. De wederzijdse aankondigingen van aanvallen op elkaars economie, die in het voorjaar na onderhandelingen tot stilstand kwamen, is hervat.
De Amerikanen zeggen dat China het economische staakt-het-vuren afgelopen week heeft doorbroken. Ze wijzen op de Chinese aanscherping van exportbeperkingen op zeldzame aardmetalen, die nodig zijn voor de productie van elektronica in zowel civiele als militaire toepassingen. Volgens de nieuwe regels moeten niet-Chinese bedrijven eerst toestemming aan Beijing vragen voordat ze producten mogen uitvoeren die ook maar een fractie aan Chinese zeldzame aardmetalen bevatten.
‘Dit was echt een verrassing’, zei Trump vrijdag over de Chinese maatregel. Op zijn sociale medium Truth Social spreekt de Amerikaanse president van ‘een buitengewoon agressieve’ zet met wereldwijde gevolgen – China is verreweg de belangrijkste producent van zeldzame aardmetalen. ‘De VS hebben ook monopolies, veel sterker en verder reikend dan die van China’, schreef Trump. ‘Ik heb er alleen niet voor gekozen om ze te gebruiken, er was nooit een reden voor mij om dat te doen – tot nu!’
De Amerikaanse importheffing van 100 procent komt boven op bestaande heffingen op Chinese producten. Die liggen nu gemiddeld op 58 procent, blijkt uit een analyse van het Amerikaanse onderzoeksbureau The Peterson Institute for International Economics. Chinese heffingen op Amerikaanse producten zijn lager: gemiddeld 33 procent.
Washington dreigt de pijn voor Beijing te verzwaren door de export te beperken van Amerikaanse producten die China juist nodig heeft. Zo schermt Trump met het stilleggen van de verkoop van vliegtuigonderdelen die China gebruikt om zijn Boeing-toestellen in de lucht te houden. Ook zegt Trump de export van Amerikaanse software naar China aan banden te leggen.
De plotselinge escalatie van de handelsoorlog kan nog tot bedaren komen. De Amerikaanse heffingen gaan pas in op 1 november, na afloop van een geplande ontmoeting tussen Trump en Xi bij een economische conferentie in Zuid Korea. Analisten stellen dat het economische kanonvuur van de afgelopen dagen onderdeel kan zijn van onderhandelingen in aanloop naar de ontmoeting. Ook de Chinese regels over zeldzame aardmetalen worden pas later dit jaar van kracht.
Kortom: er is nog tijd om een uitweg te vinden, waarbij beide landen hun verstrekkende maatregelen intrekken. ‘Daarom heb ik 1 november gekozen’, zei Trump, die bekendstaat om flexibiliteit qua deadlines. ‘We zullen zien wat er gaat gebeuren.’
Maar het is onduidelijk of de ontmoeting tussen de twee presidenten nog wel doorgaat. Trump zei vrijdag geen reden meer te zien voor een overleg met Xi, al suggereerde hij later dat de ontmoeting misschien toch doorgaat.
Hoe dan ook hebben de aankondigingen van nieuwe handelsaanvallen nu al gevolgen. De Amerikaanse aandelenindex S&P 500 maakte vrijdag zijn diepste duik sinds april: de index verloor bijna 3 procent na Trumps uitspraken. De Amerikaanse index met technologiebedrijven, de Nasdaq, verloor bijna 4 procent.
Ook Europese aandelenbeurzen gingen enigszins omlaag. Europa kan net als de VS last krijgen van de nieuwe Chinese exportbeperkingen. Met name onder autofabrikanten brak eerder dit jaar paniek uit toen China de verkoop van zeldzame metalen aan banden legde. De fabrikanten hebben de metalen nodig voor tal van onderdelen in hun auto’s.
Beijing ontkent verantwoordelijk te zijn voor het doorbreken van de relatieve rust in het handelsconflict. De nieuwe regels zijn volgens de Chinese regering simpelweg nodig ‘ter bescherming van de nationale veiligheid’. Bovendien spiegelen ze Amerikaans beleid: de VS voerden al eerder exportcontroles in op Amerikaanse computerchips en op technologie om ze te maken.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant