Fanaccounts van de PVV verspreiden op grote schaal levensechte AI-beelden die polarisatie in de hand werken. De beelden zijn onder meer gemaakt door een Tweede Kamerlid voor de PVV, zo blijkt uit onderzoek van De Groene Amsterdammer naar ruim driehonderd van zulke afbeeldingen.
is redacteur voor de Volkskrant.
Dat Kamerlid, Maikel Boon, staat ook bij de aanstaande verkiezingen op de kieslijst van de PVV, op plek 25. Weekblad De Groene Amsterdammer onthulde samen met de Data School van de Universiteit Utrecht dat de AI-afbeeldingen en video’s die gedeeld zijn op pro-PVV kanalen van hem afkomstig zijn.
Eerder ontdekte De Groene ook dat Boon beheerder was van meerdere radicaal-rechtse Facebookpagina’s waarop nepfoto’s van asielzoekers en migranten verschenen.
Ditmaal onderzocht het weekblad de AI-afbeeldingen zelf, gemaakt met 174 zogeheten prompts, de instructieteksten die de AI ontving om foto’s en video’s te maken. Die prompts leverden bij elkaar 333 verschillende beelden op. ‘Het geeft een uniek inkijkje in de verborgen emotiemachine van de PVV’, zo schrijven de auteurs.
De plaatjes en video’s bleken gemaakt met behulp van de software van bedrijf OpenAI: beeldgenerator Sora. De journalisten en onderzoekers ontdekten onder meer dat de gebruikersnaam van het gebruikte Sora-account (‘wolftour’) dezelfde is waaronder Boon eerder honderden comments over de PVV op website GeenStijl plaatste.
Ook een van de Facebookgroepen waarop de afbeeldingen werden verspreid, ‘Wij doen GEEN aangifte tegen Geert Wilders’, is mede opgericht door een Tweede Kamerlid van de partij. NRC onthulde al in 2016 dat het huidige Kamerlid Patrick Crijns achter de pagina zat.
De AI-plaatjes die afkomstig zijn van het account van Boon zijn vaak bedoeld om groepen tegen elkaar op te zetten, constateren de onderzoekers. Ze geven een voorbeeld van een beeld met aan de ene kant ‘bouwvakkers van negentig jaar oud’ die druk werken, terwijl aan de andere kant een jonge ‘Syriër met baard’ thuis ligt te niksen op de bank, zo stelt het prompt.
Maar het meest opvallend? De veelvuldige aanwezigheid van blonde vrouwen. In één op de acht prompts duikt het woord ‘blond’ op. Zo’n vrouw moet verder dan bijvoorbeeld ‘mysterieus knap’ zijn, maar wel ‘onschuldig’, aldus een van de prompts op Boons account.
Wanneer dat account bij Sora een afbeelding bestelt van ‘een Nederlands gezin’ is het resultaat in eerste instantie een vrouw met bruin haar. Dat blijkt niet de bedoeling. ‘Maak de moeder blond [..]’, luidt de vervolgopdracht. En: ‘Het meisje, maak haar knapper’, waarop Sora het uiterlijk van de jonge dochter aanpast.
In veel gevallen worden deze blonde vrouwen in afbeeldingen geplaatst met ‘lichtgetinte’ jongens, of met mannen ‘met wilde baarden’.
Oud-AIVD’er Jelle Postma stelt tegenover De Groene Amsterdammer dat de beelden realistisch genoeg zijn om mensen te laten reageren alsof ze echt zijn. ‘De strategie die wij in Nederland zien, en wereldwijd met name bij populistisch rechts, is een terugkerend patroon: het aanwakkeren van angst vergroot polarisatie en wij-zij-denken’, zo zegt hij.
Als dat langdurig wordt gevoed, kán het omslaan in haat en in uiterste gevallen zelfs geweld, beweert Postma. ‘Er wordt angst gezaaid, en haat en geweld geoogst, wat uiteindelijk uitmondt in meer stemmen.’
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Source: Volkskrant