Al een kwarteeuw verzet María Corina Machado zich tegen de autoritaire regering van Venezuela. De inmiddels ondergedoken oppositieleider krijgt voor haar ‘onvermoeibare werk ter bevordering van de democratie’ de Nobelprijs voor de Vrede.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
De laatste keer dat de Venezolanen María Corina Machado (58) zagen, was op 9 januari. Een dag voor het begin van de omstreden derde termijn van de autoritaire president Nicolás Maduro had de oppositie het volk opgeroepen tot een groot protest.
Nog één keer, na de naar alle waarschijnlijkheid ‘gestolen’ verkiezingen van 28 juli 2024, na de onderdrukking van de protesten die daarop volgden, na de arrestatie van meer dan tweeduizend demonstranten, na de vlucht van presidentskandidaat en ogenschijnlijk ruimschootse winnaar Edmundo González Urrutia naar Spanje, na twaalf jaar Maduro en een kwart eeuw chavismo, zou het volk in opstand komen.
De grote vraag was: zou ‘María Corina’ zich laten zien? De rechtse oppositieleider die het land wist te verenigen zoals geen politicus dat in jaren had gekund, was in tegenstelling tot González ondergedoken in eigen land.
Ja. Ze kwam. Halverwege de middag klom ze, te midden van haar aanhangers in hoofdstad Caracas op een pickup-truck en stak een Venezolaanse vlag in de lucht. ‘Wij zijn niet bang!’, scandeerde het publiek. Een dag later begon Maduro aan zijn derde termijn.
María Corina Machado Parisca werd op 7 oktober 1967 geboren in Caracas als kind van een welvarende staalfamilie. Behorend tot de bovenklasse groeide ze ‘afgeschermd van de realiteit’ op, zo zei ze twintig jaar geleden tegen de Amerikaanse krant The New York Times. Ze ging naar een katholieke meisjesschool in Caracas en vervolgens naar een kostschool in Massachusetts. Ze studeerde technische bedrijfskunde aan de Katholieke Universiteit van Caracas.
Enkele jaren werkte de jonge Machado voor een autofabrikant om vervolgens samen met haar moeder een tehuis te leiden voor verwaarloosde kinderen. Ze was begin dertig toen de charismatische militair Hugo Chávez in 1999 met een popolistisch links verhaal de verkiezingen won.
Het duurde niet lang voordat Machado, inmiddels gescheiden moeder van drie kinderen, zich ontpopte tot een leider binnen de rechtse oppositie. Met haar beweging Súmate (‘Sluit je aan’) organiseerde ze een referendum over het presidentschap van Chávez. De oppositie verloor, maar waarnemers, waaronder het Amerikaanse Carter Center, zagen signalen van fraude.
Sinds dat moment stond Machado op de radar van het chavismo, zoals de regerende politieke stroming wordt genoemd. De vloeiend Engels sprekende politicus wist haar weg naar Washington te vinden. Haar Súmate-campagne kreeg Amerikaanse financiële steun. De regering-Chávez bestempelde haar tot landverrader.
Tijdens de Maduro-jaren, getekend door diepe economische malaise, harde onderdrukking en de vlucht van 8 miljoen Venezolanen, behoorde Machado tot de meest radicale vleugel van de oppositie. Verkiezingen waren er om te boycotten, vond ze. Maduro moest op andere manieren ten val worden gebracht, bijvoorbeeld met Amerikaanse interventie.
Pas in recente jaren maakte ze een transformatie door. Ze sloeg een mildere toon aan en omarmde alsnog de stembus als middel richting verandering. Tijdens voorverkiezingen van de oppositie werd ze in 2023 met 2,2 miljoen stemmen gekozen tot presidentskandidaat om kort daarop door het regeringsgezinde Hooggerechtshof te worden uitgesloten van deelname.
Maar ze vond een vervanger: de zeventiger en bedeesde oud-diplomaat González. Samen voerden ze campagne, zij als de ware oppositieleider met een haast Maria-achtige status, hij glimlachend aan haar zijde.
Op 28 juli verzamelden tienduizenden vrijwilligers de geprinte stembewijzen per stemlokaal. Zonder enige onderbouwing riep de kiesraad ondertussen Maduro uit tot winnaar. De oppositie publiceerde de eigen bewijzen online, internationale waarnemers achtten de claim geloofwaardig: González, en dus Machado, had gewonnen met tweederde van de stemmen.
Maar hoe vaak Machado het leger ook opriep zich achter het volk te scharen, het gebeurde niet. Via X blijft de ondergedoken oppositieleider verkondigen dat de val van Maduro nabij is. Nu ook haar stembusgang stuksloeg op het weerbarstige regime, is ze terug bij haar oude standpunt: de VS moeten ingrijpen.
Met Donald Trump die Venezolaanse bootjes beschiet in de Cariben en openlijk dreigt met interventie in Venezuela, lijkt die optie niet langer onmogelijk. Eén gevoelig punt voor de Amerikaanse bondgenoot: Machado won vrijdag de Nobelprijs waar Trump zijn zinnen op had gezet. Op X droeg ze de prijs dan ook onmiddellijk op aan het Venezolaanse volk én aan Trump.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant