Mode Op de modeweek in Parijs viel het grote aantal debutanten op. Veel merken speelden op safe. Wél reuring veroorzaakte Duran Lantink – precies wat je van de opvolger van Gaultier zou verwachten.
Chanel
Jean Paul Gaultier zat zondagmiddag huilend bij de show van Jean Paul Gaultier, het modemerk dat hij in 1982 oprichtte en in 2020 verliet om met pensioen te gaan. Toen Duran Lantink, zijn Nederlandse opvolger, langsliep om het applaus voor zijn debuutcollectie in ontvangt te nemen klapte niemand harder dan Gaultier. Hij stond op om Lantink uitbundig te omhelzen. Na afloop meldde hij zich als eerste backstage om Lantink te overladen met complimenten. Wederom in tranen.
Wie een paar uur later op sociale media keek, zag een heel andere ontvangst. De collectie bleek veel mensen woedend te maken. „De slechtste show die ik in jaren heb gezien”, schreef een volger van modeplatform Business of Fashion. Een ander: „Met één show heeft hij de naam van het modehuis verwoest”. Iemand had een T-shirt gephotoshopt met daarop de tekst ‘I love Duran Lantink for Jean Paul Gaultier’ en noemde het „het meest provocatieve dat je kunt dragen in het gezelschap van je modevrienden”.
Jean Paul Gaultier.
De woede was vooral gericht op één kledingstuk: een strakke bodysuit met daarop een realistische fotoprint van een bloot, behaard mannenlichaam, inclusief piemel. Die ging viral en overschaduwde de andere, meer doordachte ontwerpen.
Dat Lantink van tevoren in de podcast van de Amerikaanse Vogue had gezegd dat hij de archieven van het modehuis nog niet had bezocht, viel ook verkeerd. Toch kwamen veel vaste ingrediënten uit het oeuvre van Gaultier terug. Puntbeha’s, maar dan nu met het type ronde uitstulpingen waarmee Lantink – die sinds 2023 shows geeft in Parijs – bekend is geworden. Matrozenstrepen. Tattooprints, maar dan 3D in plaats van plat. Zelfs de verguisde bodysuit was een rechtstreekse referentie aan het erfgoed van Gaultier, die veel trompe-l’oeil-effecten met naakte lichamen ontworpen heeft.
De collectie was vooral een hommage aan Junior Gaultier, de sublijn die van 1988 tot 1994 te koop was en geliefd was onder ravers. „Mijn eerste herinnering aan Jean Paul Gaultier was toen ik als klein kind in de jaren negentig mijn moeder en haar vrienden zich zag omkleden bij ons thuis om uit te gaan”, zei Lantink na afloop van de show. „Overdag droegen ze hun werkkleren, maar ’s avonds bloeiden ze op en creëerden ze de meest extravagante outfits. Dat gevoel van vrijheid was het startpunt van de collectie. Het gaat over jezelf zijn zonder bang te zijn voor wat anderen van je denken.”
Heeft hij misschien wel érg veel ideeën in één collectie proberen te proppen? Ja. Waren al die ideeën helemaal perfect uitgevoerd? Neuh. Maar toch ademde de show dezelfde lol en energie als de shows van Gaultier, het ‘enfant terrible’ van de mode die in de jaren tachtig tegen gendernormen en religie aan schopte. En er zaten ook gewoon goede, vernieuwende ontwerpen bij, zoals de badpakjes waarin op vernuftige wijze een rugzak verwerkt zit en golvende leren riemen. Juist in een tijd waarin de meeste modehuizen op safe spelen, voelde deze collectie dapper. Dat de shows van Gaultier controversieel zijn en verdeeldheid zaaien, hóórt bij dat modehuis. Het maakt nieuwsgierig naar wat komen gaat.
Jean Paul Gaultier.
Bottega Veneta.
Bottega Veneta.
De debuutcollectie van Lantink was bepaald niet de enige tijdens de modeweek in Parijs. Ook bij Dior, Chanel, Balenciaga, Maison Margiela, Loewe, Mugler en Carven zijn net nieuwe ontwerpers aangesteld. De week ervoor lieten in Milaan nieuwe ontwerpers bij Versace, Gucci, Bottega Veneta en Jil Sander hun collecties zien. Twaalf debuten in twee weken: dat is nooit eerder vertoond.
Vaak zijn het noodgrepen. Het is een onrustige tijd in de modewereld. De twee grootste luxeconglomeraten, LVMH (onder meer Louis Vuitton en Dior) en Kering (onder meer Gucci en Balenciaga), laten al een paar seizoenen slechte cijfers zien. Volgens adviesbureau Bain heeft de markt voor persoonlijke luxegoederen in 2024 zo’n 50 miljoen klanten verloren. En er is geen moment dat zoveel ‘buzz’ en media-aandacht creëert rond een merk als de introductie van een nieuwe ontwerper.
Ontwerpers rouleren sneller dan ooit en krijgen amper tijd om zich te bewijzen of te groeien in hun rol. Wie niet scoort, wordt vervangen. Bij Gucci zit nu de derde ontwerper in drie jaar. Ludovic de Saint Sernin verliet het Belgische Ann Demeulemeester in 2023 al na één collectie. Er is nog maar een handjevol modehuizen waar langer dan vijf jaar dezelfde ontwerper aan het roer staat.
La Watchparty.
Uitnodigingen voor de debuutshows zijn felbegeerd en beperkt. Niet voor niets werd dit seizoen elke dag ‘La Watchparty’ georganiseerd in Parijs, een initiatief van Lyas, een populaire influencer die in video’s op Instagram en TikTok commentaar geeft op de modewereld. Daarbij kwamen steeds zo’n duizend – bij de show van Gaultier 1.755 en bij Chanel zelfs 3.000 – jonge mensen samen op een binnenplein om de shows te bekijken op een gigantische nagebouwde laptop van vijf meter breed.
In Parijs werden de debuten bij Dior, Balenciaga, Loewe en Maison Margiela wisselend ontvangen. De succesvolste shows waren een week eerder in Milaan te zien. Daar had de Britse ontwerper Louise Trotter, die eerder bij Carven en Lacoste zat, bij Bottega Veneta een collectie getoond met perfect gesneden jassen en pakken, vol indrukwekkende handwerktechnieken. Van supersmalle reepjes leer vlocht ze een lange cape. Er waren felgekleurde truien van gerecycled glasvezel dat op nepbont leek. Trotter snapt precies wat vrouwen van nu willen dragen, las je overal online. Zou het er misschien, heel misschien, iets mee te maken hebben dat zij van de twaalf debutanten de énige vrouw is? Dat de elf andere merken mannen hebben aangesteld, wekt veel verontwaardiging in de modewereld. Nu zijn er genoeg mannen die uitstekend vrouwenkleren kunnen ontwerpen, maar het gaat ook wel eens goed mis. Dieptepunt was de ongemakkelijk ogende jurk die nieuwkomer Miguel Castro Freitas bij Mugler liet zien: die hing niet aan de schouders van het model, maar aan haar tepelpiercings.
Een ander succes in Milaan was de show van Dario Vitale bij Versace. Vitale is de opvolger van Donatella Versace, die het modehuis sinds de moord op haar broer Gianni Versace in 1997 runde. Een vrolijke, uitgesproken collectie die – zoals je van Versace mag verwachten – supersexy was, maar niet op een platte manier.
Maar de allerlaatste debuutshow van het seizoen bleek de allerbeste. Die van Chanel, afgelopen maandagavond in Parijs. Het modehuis stelde vorig jaar Matthieu Blazy aan, een Frans-Belgische ontwerper die decennialang achter de schermen heeft gewerkt bij Raf Simons, Maison Margiela, Céline en Calvin Klein. Sinds 2021 was hij creatief directeur van Bottega Veneta en werd hij bejubeld om zijn artistieke collecties vol ambacht en technisch vernuft. In zijn eerste collectie zat een broek die sprekend op een spijkerbroek leek, maar van leer gemaakt bleek. Hij is pas de vierde creatief directeur van Chanel sinds de oprichting in 1910 door Gabrielle ‘Coco’ Chanel. Na vijf jaar Virginie Viard, die Karl Lagerfeld na zijn dood in 2019 opvolgde, was er behoefte aan iets nieuws.
Chanel.
Nou, dat kwam er. In het Grand Palais, waar Blazy een heel nieuw universum vol metershoge, lichtgevende planeten had laten bouwen, verzamelde zich een arsenaal aan beroemdheden, veelal uit de filmwereld: Tilda Swinton, Pedro Pascal, Nicole Kidman, Sofia Coppola. Blazy liet mantelpakjes zien – Chanels beroemdste handelsmerk – gemaakt van dun, soepel vallend tweed, waardoor de rokjes nonchalant laag op de heupen hingen. Ze hadden opeens iets jeugdigs, er was niks stijfs meer aan. Verder had Blazy als uitgangspunt de garderobe van oprichter Gabrielle Chanel zelf genomen, die graag mannenkleren leende van haar partner. Er waren oversized overhemden en mannelijke jasjes met brede schouders, afgeknipt op taillehoogte, de rafelrandjes nog zichtbaar. Het enorme aantal logo’s schroefde hij sterk terug; ze waren hier en daar op tassen te zien, kleiner en subtieler dan voorheen.
Het geheel was nieuw. Fris. Van nu en vrouwvriendelijk. Het was zelfs cool, een bijvoeglijk naamwoord dat niet vaak in combinatie met een klassiek modehuis als Chanel gebruikt wordt.
Toen tijdens de finale van de show ‘Rhythm is a Dancer’ van Snap! door de speakers schalde, zette het voltallige publiek een staande ovatie in. Een paar minuten later waren zelfs de zuurste toetsenbord-critici op sociale media enthousiast.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC