Internationale studenten Het beperken van de instroom van internationale studenten bespaart op de korte termijn wat geld, maar kan de economie op de lange termijn behoorlijk schaden. Dat blijkt uit onderzoek dat vijf universiteiten in de Randstad lieten verrichten.
Studenten tijdens de Introductieweek in Leiden op 15 augustus 2024
Als het aantal internationale studenten aan vijf universiteiten in de Randstad sterk afneemt, kan de Nederlandse economie 3,9 tot 4,8 miljard euro mislopen. Dat blijkt uit onderzoek dat SEO Economisch Onderzoek uitvoerde in opdracht van de Universiteit Leiden, Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Vrije Universiteit Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Met het wetsvoorstel internationalisering in balans (WIB) wil het demissionaire kabinet het aantal internationale studenten in Nederland beperken. De staat trekt veel geld uit voor internationale studenten, zonder daar veel voor terug te krijgen, is een van de gedachten achter het wetsvoorstel.
Maar dat beeld klopt niet, aldus de onderzoekers. Het beperken van de instroom van internationale studenten levert op de korte termijn weliswaar een besparing op van tussen de 80 en 132 miljoen euro, door lagere uitgaven voor onderwijs, studiefinanciering en sociale voorzieningen. Maar, concluderen de onderzoekers, „tegenover deze relatief kleine besparing, staat een bredere economische schade”.
De economische impact van minder internationale studenten in de Randstad is een afname van het bbp met 3,9 tot 4,8 miljard euro. En dat is nog niet alles. Onderzoeker Van der Ven: „We weten uit eerder onderzoek dat bedrijven overwegen zich te verplaatsen als er minder hooggeschoold personeel beschikbaar is. Dus voor het vestigingsklimaat is het ook niet goed.”
Volgens de berekeningen loopt de zakelijke dienstverlening de meeste economische schade op (39 procent), gevolgd door de financiële instellingen (20 procent) en de publieke sector (10 procent). En die schade beperkt zich niet tot de Randstad. „Studenten uit de Randstad gaan ook daarbuiten werken en wonen”, zegt Van der Ven. „Als bedrijvigheid uit de Randstad verdwijnt, heeft dat ook gevolgen voor bedrijven buiten de Randstad die aan de Randstad leveren of eruit afnemen.” Zo’n 82 procent van het bbp-effect valt in de Randstad, 18 procent daarbuiten.
Bij het SEO-onderzoek zijn wel enkele kanttekeningen te plaatsen. Zo is een belangrijk onderdeel van de kabinetsplannen de zogenaamde Toets Anderstalig Onderwijs (TAO). Engelstalige opleidingen zouden een doelmatigheidstoets moeten ondergaan, met mogelijk opheffing van opleidingen als gevolg. Door bepaalde uitzonderingen voor universiteiten in grensregio’s en technische universiteiten, zouden de zwaarste klappen bij de vijf Randstaduniversiteiten vallen.
In de onderzochte scenario’s werd die doelmatigheidstoets streng toegepast, legt onderzoeker Koen van der Ven uit. Maar, zo kondigde de minister tijdens het onderzoek aan, het kabinet is bereid om juist de TAO te laten vervallen, waardoor de gevolgen van de wet – en dus ook de economische schade – kleiner wordt. Ook is onduidelijk wat er na de verkiezingen met het wetsvoorstel gaat gebeuren.
Toch blijft de algemene conclusie volgens Van der Ven overeind. „Dat zo’n soort wet gevolgen gaat hebben voor de economie, dat mag na dit onderzoek wel duidelijk zijn.” De universiteiten roepen politieke partijen op de resultaten mee te nemen als ze een nationale strategie opstellen.
Maar wat als een nieuw kabinet de instroom van internationale studenten toch wil beperken? „Dan zou ik ten eerste zeggen: let op, het kan grote economische gevolgen hebben”, aldus Van der Ven. „Als je het dan toch doet, kun je nadenken aan gerichte maatregelen tegen opleidingen waar we als samenleving economisch het minste aan hebben.”
„Het moeilijke daaraan is dat Europese studenten [die minder collegegeld betalen] gewoon vrijelijk mogen komen.” Dat is dus een knop waar moeilijk aan te draaien is. „En studenten van buiten de EU betalen het volledige ‘instellingtarief’.” De uitgaven voor hun studie en verblijf zijn dus sneller ’terugverdiend’. „Als je echt strenger gaat zijn”, waarschuwt Van der Ven, „gaat dat veel bredere gevolgen hebben voor de economie als geheel.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC