DEN HAAG - Vlnr: Dilan Yesilgöz (VVD), presentatoren Nienke de Zoeten en Winfried Baaijens, Frans Timmermans (GroenLinks/Pvda) en Chris Stoffer (SGP) tijdens het radiodebat van de NOS in perscentrum Nieuwspoort op vrijdag.
Het is bijna traditie in het eerste lijsttrekkersdebat van de campagne: partijen die elkaar met cijfers uit de CPB-doorrekening om de oren slaan. Het gebeurde ook vrijdagmiddag bij het NOS Radiodebat, dat een paar uur na het verschijnen van de CPB-doorrekening van start ging. Centraal stond de vraag hoe de grote investeringen in defensie, die partijen van rechts tot links willen, de komende jaren betaald moeten gaan worden.Grote afwezige bij het debat was PVV-leider Geert Wilders, die wel zou meedoen maar vlak van tevoren afzegde. Dat deed Wilders nadat zijn naam was opgedoken in een zaak rond een terreurcel in België, die naast premier Bart de Wever ook Wilders in het vizier zou hebben gehad, zo meldden Belgische media vrijdag. ,,Er wordt nu uitgezocht of dit bericht klopt of niet. Tot ik dat weet ga ik nergens heen”, schreef Wilders vrijdag op X, vlak voordat het radiodebat zou beginnen.De andere 14 lijsttrekkers betuigden hun steun aan Wilders en betreurden het dat zij niet met de PVV in debat konden, op dit moment de koploper in de opiniepeilingen. Frans Timmermans van GroenLinks-PvdA zei dat hij graag de discussie over asiel met Wilders was aangegaan. ,,Je ziet hoe terreurdreiging op deze manier onze democratie ondermijnt.”Ook zonder Wilders ontbrandde het debat, vooral dus over hoe de hogere defensierekening te betalen. Tussen VVD-leider Dilan Yesilgöz en Timmermans kwam het tot een klassieke links-rechts-confrontatie over bezuinigen versus het verhogen van belastingen. Yesilgöz begon nog even complimenteus, door te zeggen dat ,,het goed is dat een linkse partij veel geld uittrekt voor defensie”, maar ze betreurt het dat ,,de rekening neerkomt bij hardwerkende gezinnen en bedrijven”.Andersom verwijt Timmermans de VVD ,,onbegrijpelijke” keuzes te maken, zoals het verhogen van het eigen risico in de zorg (naar 440 euro, dit jaar 385 euro) en het tijdelijk niet laten meestijgen van de bijstand met de inflatie. Het zijn bezuinigingen in de zorg en sociale zekerheid waar meer rechtse partijen voor kiezen, zo bleek vrijdag uit de CPB-doorrekeningen, terwijl voor een partij als GroenLinks-PvdA bezuinigen op de verzorgingsstaat taboe is.CDA-leider Henri Bontenbal probeerde zich in deze discussie in het midden te positioneren. Op het verwijt van VVD-leider Yesilgöz dat het CDA de belastingen te veel verhoogt en bijvoorbeeld kiest voor hogere accijnzen en een ‘spitsheffing’, zei Bontenbal dat het van leiderschap getuigt om ,,moedige keuzes te maken en tegen burgers te zeggen: je moet een offer brengen”. Als voorbeeld noemde Bontenbal ook het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek, waar het CDA voor kiest terwijl de VVD er volledig aan wil vasthouden.Halverwege het debat ontstond de wat merkwaardige situatie dat Bontenbal alleen met NOS-presentator Winfried Baijens kwam te staan, bij afwezigheid van Wilders, bij het blokje ‘vertrouwen in de politiek’. De keuze van de NOS om niet een andere lijsttrekker tegenover Bontenbal te zetten leidde tot ergernis bij BBB-leider Caroline van der Plas, die zich vanaf de eerste rij in het publiek met het gesprek begon te bemoeien, wat weer enige irritatie opwekte bij de CDA-leider. En zo bleef Wilders’ afwezigheid als een ,,donkere wolk” boven het debat hangen, concludeerde de NOS.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC