De lezersbrieven! Over het vredesbestand in Gaza, een alternatief voor ChatGTP, tips voor de FNV, burgerschapsonderwijs en de Joseph Haydn van de popmuziek.
Een fragiel, eenzijdig en vaag bestand tussen Israël en de Palestijnen. Maar hopelijk wel een hoopvolle eerste stap waarvan er nog veel moeten volgen om de Palestijnen rechtvaardigheid te geven, vooral een vrij Palestina.
Voor de goede orde, de ‘stand’ is zo’n tweeduizend doden aan Israëlische kant, voor de Palestijnen een volstrekt catastrofale ramp met 67 duizend doden, onder wie meer dan 15 duizend kinderen, vele honderdduizenden gewonden die voor het leven getekend zijn, en hun Gaza nagenoeg volledig vernietigd. De Palestijnen geven hun laatste troef, de resterende gijzelaars, nu weg. De Israëliërs hebben vele ontsnappingsmogelijkheden. De volstrekt disproportionele verhoudingen zijn met deze eerste stap dus feitelijk nog groter geworden. Alle risico’s liggen weer bij de Palestijnen.
De vraag daarbij is dan: wie stopt en stuurt de Israëlische regering en de van misdaden tegen de menselijkheid verdachte Netanyahu? Niet het Israëlische volk, want een meerderheid van hen is slechts geïnteresseerd in de resterende gijzelaars, en heeft geen oog voor het onmetelijke Palestijnse leed. Donald Trump is de enige die hen kan sturen.
Maar wie stuurt de onbetrouwbare Trump? Niet de Amerikaanse democratie en rechtsstaat, want die heeft hij voor een belangrijk deel al afgebroken. Wie dan wel?
Laat in ieder geval onze regering, die ons land ook op dit vlak te schande heeft gemaakt, nu eindelijk de rechtvaardige ferme ommezwaai maken en Israël echt onder druk zetten als dat het akkoord aan zijn laars lapt. En laat onze kiezers ter ondersteuning hiervan op 29 oktober de huidige/voormalige coalitie van PVV, VVD, BBB en NSC wegstemmen.
Peter Koppen, Haarlem
Nederland wil meewerken aan de wederopbouw van Gaza, lees ik. Doodzieke kinderen werden wekenlang geweerd, maar Nederland staat vooraan nu er weer geld valt te verdienen in de regio.
Taco Kramer, Zutphen
‘Ere wie ere toekomt, Trump heeft al zijn gewicht in de schaal gelegd voor vrede’, zei de NOS-reporter in Israël.
Maar is dat wel zo? Het lijkt wat mij betreft meer op die brandweerman die brandsticht en daarna met de eer strijkt de brand zo mooi te hebben geblust. Trump heeft eerst Israël maximaal bewapend, waarmee het bewind van premier Benjamin Netanyahu zo ongeveer heel Gaza (mensen, woningen en infrastructuur) heeft verwoest. Daarna dwingt Trump Netanyahu akkoord te gaan met een staakt-het-vuren. En hopelijk dwingt hij in het verlengde daarvan Netanyahu ook om akkoord te gaan met een tweestatenoplossing.
Jan Lantink, Nijmegen
‘Twee jaar na de terreuraanslagen van 7 oktober wordt in Israël het leed van de Palestijnen nog altijd ontkend of gerelativeerd.’ Zo stond het in de krant (Dinsdag, 7/10). Ik moest deze zin werkelijk drie keer lezen voordat ik begreep wat er stond.
Zelfs op 7 oktober, de dag waarop Israël werd overvallen door een misselijkmakende moordpartij van ongekende omvang door Hamas, ziet de Volkskrant kans om deze aanslag rechtstreeks te koppelen aan het leed dat de Palestijnen is aangedaan. Dat het leed van Palestijnen het nieuws al 364 dagen van het jaar domineert, is kennelijk niet genoeg.
Tamar Disselkoen-van Raalte, Den Haag
De Volkskrant schrijft over de plannen van de Europese Commissie op het gebied van AI. Industrieën en de publieke sector moeten meer en beter gebruikmaken van Europese technologie. Dat lijkt me een goed idee; tijden geleden zongen wij al: ‘Heer AI, maak mij uwe wegen.’ Maar geen woord over voorbeelden of alternatieven, wat moeten we dan gebruiken?
Nou luister ik veel naar allerlei podcasts, zoals Zo simpel is het niet van NRC-journalisten Marike Stellinga en Maarten Schinkel. Schinkel had ChatGPT de deur uitgedaan voor het Franse Le Chat van Mistral, een betere en meer Europese zoekmachine. De Nederlandse chipmachinemaker ASML heeft onlangs een paar miljarden in Mistral geïnvesteerd, dus dat zegt wel iets.
Ik was geïntrigeerd, ik heb wel iets met katten, dus ik nam de proef op de som. Ik had net het boek Demon Copperhead van Barbara Kingsolver gelezen, een pageturner over een opgroeiende jongen die het in het gebied van de Amerikaanse Appalachen niet erg getroffen heeft en in het oxycodon-universum verzeild raakt. Dus Dickens en David Copperfield, maar dan van deze tijd.
Zou de Franse Chat die boeken gelezen hebben? Dickens wel natuurlijk, maar Kingsolver? Dus ik vroeg naar de overeenkomsten. Binnen 3 seconden kreeg ik een prima overzicht met als bonus ook nog de verschillen. Maar mij heb je niet zo snel, dus ik vroeg ook naar de kleine en grappige overeenkomstige details die Kingsolver erin had gestopt, voor de liefhebber zeg maar. Geen probleem, in 2 seconden.
Ik was om! ChatGPT eruit en Le Chat op een prominente plek van de iPad. Vervolgens iedereen gesommeerd hetzelfde te doen. Bij dezen, graag gedaan.
Koos Stomp, Hengelo
Aan het begin van je carrière sta je voor de hoogste kosten. Aan het eind zijn die kosten voor het grootste gedeelte verdwenen: kinderen en hypotheek het huis uit. Het loonsysteem zou hierop beter dienen te worden aangepast. Iets hoger in inkomen beginnen en wat lager eindigen. Zou dat de oplossing zijn om de mentale en psychische druk van jongeren te verminderen?
Pieter van Leijenhorst, Amersfoort
Als ik de vakbond en zijn actieve leden een strategisch advies mag geven: concentreer je op je sector. Doe dat vanuit lokaal kader en lokale belangen. Dat zullen nu grotendeels 65-plussers zijn. Maar sommige sectoren hebben nog contacten in de bedrijven. Of zouden die, vooral in de collectieve sector, kunnen ontwikkelen. De huidige vakbond en de vakbondsbestuurders bestaan echter vooral uit een soort ambtenaren.
Andere misser van de Nederlandse vakbonden in de laatste jaren is dat er geen koppeling met de samenleving is. Die was er ooit wel, maar die zijn ze kwijtgeraakt. In Malta waren er vakbondsrestaurants in de winkelstraat. Daar was de vakbond ook een sociaal gebeuren. In São Paulo, Brazilië, zijn er ook vakbondsrestaurants, theaters, sportfaciliteiten. In Nederland alleen kantoren.
Johan Horeman, Amsterdam
Frans Leliveld (Geachte redactie, 7/10) had toch de brief van Wim Keizer over de AOW’ers iets beter moeten lezen. Leliveld komt op voor de minder gefortuneerde AOW’er, en dat is goed, maar hij ziet over het hoofd dat Keizer dat ook doet. Leliveld concludeert dat Keizer ‘blijkbaar een gefortuneerde pensionado’ is, maar Keizer zegt ronduit dat zijn betoog over hemzelf gaat, de AOW’ers met een‘fors pensioen’. Als AOW’er met een fors pensioen herken ik me niet in alle karakteristieken die Keizer opsomt, maar ik ben het volledig met hem eens dat deze groep best kan bijdragen aan bijvoorbeeld AOW’ers met een klein of helemaal geen pensioen.
Johannes Sijbom, Assen
Het opiniestuk over neutraliteit in het burgerschapsonderwijs legt precies de vinger op de zere plek. Madeleine Koenders pleit voor een stellingname om maatschappelijk betrokken activiteiten te steunen.
Maar hoe dan te reageren als er op scholen acties tégen een azc of vóór de denkbeelden van bijvoorbeeld Charlie Kirk worden geïnitieerd? Moet een school daar ook in meegaan, als het een maatschappelijk betrokken actie is?
Ik wens docenten en schooldirecties veel wijsheid bij die keuzes.
Ton van Hemmen, Schiedam
Nee, de canon is niet ‘simpelweg de groep oudere werken die we in groten getale blijven lezen’, zoals onlangs werd betoogd in een ‘pleidooi tegen herschrijvingen’. En nee, niet alles staat er al, juist omdat het perspectief vaak wit en mannelijk is. Herschrijven biedt de mogelijkheid om een andere kant van een verhaal te belichten, bijvoorbeeld dat van een vrouwelijk personage dat voorheen als marginaal werd gezien: Jekyll & Hydes dienstmeid, Scarlett O’Hara’s halfzus, kapitein Ahabs echtgenote.
Of van Lolita, die weliswaar niet marginaal was, maar wel volledig ondergeschikt aan Nabokovs vertellersperspectief. Hoe zij als 12-jarige haar misbruik heeft ervaren, daarover zegt de roman niks. En daarom schreef Pia Pera Dagboek van Lo (in de jaren negentig) en toert Het Zuidelijk Toneel met F*ck Lolita, een meesterlijk toneelstuk waarin een oudere Lolita terugblikt op haar jongere zelf en dát verhaal vertelt.
Zo interveniëren herschrijvingen in het culturele geheugen: we herinneren ons nu meervoudige perspectieven, snappen dat er verschillende manieren zijn om het verhaal te begrijpen en dat verschillende personages dezelfde gebeurtenissen verschillend ervaren. Herschrijvingen zorgen ervoor dat onze gedeelde culturele herinnering meer omvat dan enkel de verhalen en perspectieven van witte mannen.
Liedeke Plate, Nijmegen
De ouders van Paulien Cornelisse hebben hun dochter een leven lang aan ‘je-naam-verkeerd-uitgesproken-worden’ bespaard. De -ien op het einde is gewoon duidelijk. De ouders van Dilan, Henri, maar ook die van mij hebben daar helaas niet over nagedacht. Gelukkig was daar in mijn geval mijn oud-collega Kees. Zodra iemand aan de telefoon of op kantoor ‘Steevenie’ zei, verbeterde hij hen bruusk: het is Stèfanie. Ik gun iedereen met een naam zoals die van ons een Kees. Of ouders zoals die van Paulien.
Stephanie Biesheuvel, ’s-Hertogenbosch
De Haydn van de popmuziek is weer terug en hoe. Ook al ben je een anti-Swiftie, je kunt niet anders dan vrolijk worden van The Fate of Ophelia, tenzij je een principiële negativist bent. Popperfectie binnen drie minuten, zoals het hoort. Een heerlijk jarentachtigrefrein waarop je heerlijk kunt meeklappen: ‘Keep it one hundred on the land, the sea, the sky. Pledge allegiance to your hands, your team, your vibes.’
Geen idee waar het over gaat maar ik spring op en neer als een zorgeloze kleuter. Ik draai het non-stop en heb de pilatesles overgeslagen, want niets is beter dan dansen tot je erbij neervalt. Al bijna dertig jaar aan de top, je kunt de top-40 van popjuweeltjes vullen met Max Martin. Wat een genie. Tack!
Frances Dethmers, Giethoorn
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant