schrijft voor de Volkskrant columns over zijn werk in een verpleeghuis.
Op het bureau van meneer Van der Werf (70) staan drie klokken die andere bewoners bij hem hebben gebracht ter reparatie. Hij staat in het verpleeghuis bekend als technisch en handig. Zelf ga ik ook altijd eerst naar meneer Van der Werf en dan pas naar onze technische dienst.
‘Ik zal vandaag eens naar die klokjes kijken’, zegt hij.
Het zijn tafelklokjes, verschillend van model, maar alle drie met duidelijk leesbare zwarte cijfers op een witte wijzerplaat. Bijna alle bewoners hebben zo’n klok op hun nachtkastje staan, en vaak is die stuk of gesaboteerd.
Die van meneer Rahawadan (86) bijvoorbeeld. Wanneer hij op de alarmbel drukt omdat hij wil dat ik kom en ik hem vraag of hij tien minuten kan wachten, is hij er daarna van overtuigd dat zijn klok stuk is. Volgens hem loopt de klok te langzaam, want het kan niet zo zijn dat tien minuten zó lang duren.
En mevrouw Boonstra (97) kwam een tijd lang elke dag bij de verpleegpost klagen dat haar klok telkens verkeerd stond wanneer ze terugkwam uit de eetzaal. Volgens haar moest er een inbreker zijn die dat deed. Mijn collega zei dat hij de inbreker had betrapt en naar het politiebureau had gebracht. Mevrouw Boonstra was tevreden: haar klok liep voortaan altijd goed.
Je zou denken dat het niet zoveel meer uitmaakt hoe laat het is wanneer je al lang met pensioen bent en geen verplichtingen meer hebt. Maar het tegendeel is waar: hoe ouder je wordt, hoe belangrijker het juist is dat dingen precies op het verwachte tijdstip gebeuren.
Ik denk dat een mens zich altijd wel ergens druk over maakt. De een misschien meer dan de ander, en in stressvolle omstandigheden meer dan normaal, maar nooit minder: je hebt altijd een bepaalde hoeveelheid stress te besteden.
Mensen besteden hun stress aan het klimaat, de oorlog, een conflict met een vriend, hun hypotheek of iets met hun gezondheid. Voor veel ouderen zijn dat soort onderwerpen niet meer te overzien: hun informatieverwerking gaat trager, het geheugen werkt minder goed en het vermogen om te redeneren is beperkt. Maar ze hebben wel nog steeds evenveel stress te besteden. Daarom maken zij zich druk over het broodbeleg, de tafelschikking in de eetzaal en hun klok.
Meneer Van der Werf heeft daar nog geen last van. Dat komt, denk ik, niet alleen doordat hij jonger is dan de meeste andere bewoners, maar ook door zijn karakter. Hij is nieuwsgierig naar anderen en betrokken bij de mensen om hem heen. Hij gaat naar de schouwburg, het concertgebouw, leest de krant en kijkt naar het journaal. Zijn blik is naar buiten gericht.
‘Meneer Van der Werf is een heel normale man’, zei mijn collega. ‘Waarom woont hij hier eigenlijk?’
In de ouderenzorg bestaat een groot deel van het werk uit het leren begrijpen van complex gedrag. Daardoor vergeet je soms bijna dat er in het verpleeghuis ook bewoners zijn die alleen hulp nodig hebben vanwege een lichamelijke beperking. Je zou bijna vergeten dat meneer Van der Werf zijn benen niet kan gebruiken, dat we hem elke dag met de tillift uit bed takelen.
‘Er is niets mis mee’, zegt meneer Van der Werf aan het eind van de dag over de klokjes die volgens zijn medebewoners gerepareerd moesten worden. ‘Ik heb ze nog even opengeschroefd, maar alles ziet er prima uit. Ze lopen gewoon gelijk. Vreemd, hè?’
‘Heel vreemd.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant