Militaire AI-software Databedrijf Palantir is een van de meest invloedrijke, geheimzinnige en controversiële bedrijven ter wereld. NRC ging langs op het kantoor in Londen. Wat is het wereldbeeld van de Palantirianen?
Alex Karp, mede-oprichter en -topman van Palantir, in zijn eigen woning in 2024. Karp heeft een voorliefde voor tai chi, en heeft ook zijn kantoor in Londen ingericht als fitnessruimte.
This article has been translated to English. Find the article here.
De uitgebrande wrakken van Russische tanks liggen nog langs de weg als Alex Karp, topman van Palantir, met vier collega’s en gewapende bewakers in Toyota Land Cruisers door Kyiv rijdt. Het is 1 juni 2022, ruim drie maanden na het begin van de oorlog in Oekraïne. De Amerikanen zijn onderweg naar het paleis van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky voor een geheime ontmoeting.
Als de groep arriveert, wordt ze naar de bunker onder het paleis gebracht waar Zelensky probeert de invasie van de Russen te stoppen. Karp is de eerste ceo die de Oekraïense president bezoekt na de uitbraak van de oorlog.
De Amerikanen hebben een cadeau meegenomen: een ingelijste foto van postzegels ter ere van de dertien militairen die het Oekraïense Slangeneiland verdedigden tegen de Russen. Nadat een Russisch oorlogsschip hun had bevolen zich over te geven, hadden de Oekraïners geantwoord met: „Go fuck yourself.”
Zelensky neemt de foto lachend in ontvangst. En hij houdt een „meeslepende speech”, herinnert Louis Mosley zich, die erbij was. Mosley leidt de Europese tak van Palantir en vertelde het verhaal over de ontmoeting, vorige maand aan een vergadertafel van Palantirs kantoor in Londen. „We dreigen van de kaart geveegd te worden, zei Zelensky tegen ons, we hebben jullie technologie nodig om dat te voorkomen. En Alex zei: je mag onze software hebben.”
Oekraïne krijgt de beschikking over Palantirs programma MetaConstellation, waarmee het land live het slagveld in beeld kan brengen met behulp van satellietbeelden. Die beelden worden gecombineerd met commerciële en geheime militaire data van de Verenigde Staten en bondgenoten, waardoor het Oekraïense leger beter weet waar aan te vallen en wie uit te schakelen.
Het is een cruciaal moment in de oorlog én voor Palantir. De afgelopen drie jaar is Oekraïne „een ontwikkellab” gebleken voor Palantirs AI-technologie, legt Mosley uit. „Alleen in de praktijk kun je zien of de software die je hebt gebouwd ook echt werkt. We hebben gevechtssituaties nodig om onze software verder te verbeteren.”
Wat Palantir ook helpt: voor Oekraïners is het van levensbelang dat de technologie zo goed mogelijk werkt. „Ze zijn in oorlog, dus er zit urgentie in alles wat ze doen. Daarom heerst in Oekraïne een 24/7-arbeidsethos”, zegt Mosley. „Het gaat om broers, vaders. Om hun familie.”
Een bericht gedeeld door Володимир Зеленський (@zelenskyy_official)
Het in 2003 opgerichte Amerikaanse technologiebedrijf Palantir is een van de meest invloedrijke, geheimzinnige en controversiële ondernemingen ter wereld. Het bouwt software voor defensie, inlichtingendiensten en bedrijven waarmee zij beter inzicht krijgen in hun data. Doel ervan: sneller, beter en effectiever zijn dan de tegenstander – of het nu een concurrerend bedrijf is, of de vijand in een oorlog.
Palantir is mede opgericht door Peter Thiel, de machtigste investeerder in Silicon Valley. Thiel was al supporter van Donald Trump in diens eerste presidentiële campagne en overtuigde hem ervan zijn pupil JD Vance te kiezen als vicepresident. Ook benoemde Trump vorig jaar Palantir-adviseur Jacob Herberg tot staatssecretaris van Economische Groei. De invloed van Palantir is zo doorgedrongen tot in de top van het Witte Huis.
Palantir voegt alle data die een bedrijf heeft over klanten, voorraad, personeel, etcetera samen in één systeem. Dat integreert Palantir met data die het heeft aangekocht of die openbaar beschikbaar zijn. Denk aan weersvoorspellingen, satellietbeelden of academisch onderzoek.
Via een op maat gemaakt Palantir-dashboard kunnen klanten vervolgens slimme ‘ontdekkingen’ doen, bijvoorbeeld hoe het werk efficiënter kan, hoe op kosten te besparen of met welke taken personeel tijd verliest. Palantir claimt dat het binnen een paar maanden een op maat gemaakt platform voor bedrijven kan bouwen.
Het defensieplatform werkt op een vergelijkbare manier. Tijdens een demonstratie op het kantoor in Londen wordt een gefingeerde militaire operatie getoond, waarbij Palantirs software militairen helpt beslissingen te nemen. Satellietbeelden tonen welke gebieden onherbergzaam zijn en helpen zo troepen de juiste kant op te sturen.
En militairen kunnen, door op een dorp of stad te klikken, informatie krijgen over de lokale sfeer, gebaseerd op basis van socialemedia-analyse, satellietbeelden en inlichtingenrapporten.
Volgens het bedrijf zelf kunnen militairen met Palantirs software beter geïnformeerd besluiten een vijand al dan niet uit te schakelen. Mensenrechtenorganisaties en wetenschappers waarschuwen dat de inzet van Palantirs software oorlog klinischer maakt. De vrees is dat de technologie de drempel voor geweld verlaagt en ethische reflectie verdringt, met meer burgerslachtoffers tot gevolg.
Maar de macht van Palantir reikt verder dan Washington alleen. Tal van NAVO-landen gebruiken Palantirsoftware, net als de Amerikaanse immigratiedienst ICE en het Israëlische leger. Uit onderzoek van de Volkskrant en Follow the Money bleek onlangs dat ook de Nederlandse politie al jaren gebruikmaakt van Palantir in de zogenoemde ‘Raffinaderij’. Daar worden grote hoeveelheden data – van sociale media tot camerabeelden – gecombineerd om criminaliteit en terrorisme te bestrijden. Ook defensie werkt met Palantir, onder meer in NAVO-verband.
Sinds tien jaar levert het ook aan commerciële klanten. Grote bedrijven als BP, Heineken en Stellantis zetten Palantirsoftware in voor logistieke optimalisatie en kostenbesparing. De meeste inkomsten komen nog steeds uit de defensiesector, waar militaire analyse in toenemende mate wordt uitbesteed aan kunstmatige intelligentie.
Wat doet Palantir precies? Wie werken er en waarom? En welke risico’s gaan gepaard met het gebruik van zijn software?
Palantir laat vrijwel nooit journalisten toe, maar maakte een uitzondering voor NRC. De verslaggever werd een dag ontvangen op het kantoor in Londen, sprak met werknemers, kreeg een rondleiding en demonstraties van de software.
Sommige gesprekken of delen ervan waren om ‘veiligheidsredenen’ off the record, maar over alle onderwerpen kon worden gesproken. Ook over Palantirs betrokkenheid bij het Israëlische leger en de uitzetting van migranten in de Verenigde Staten, kwesties die het bedrijf als „moreel complex” omschrijft.
Het is maandagochtend 22 september. Hier, in een pand met zeven verdiepingen – geen logo op de gevel – in de Londense wijk Soho, werken zo’n duizend ‘Palantirianen’ aan programma’s met namen als Gotham, Foundry en Apollo.
In de lobby hangen twee grote hoepels aan het plafond, lichtgevende ogen, met vier beveiligingscamera’s. Dit bedrijf is vernoemd naar de ‘palantíri’ uit The Lord of the Rings: de zeven kristallen bollen waarmee bewoners van Midden-aarde met elkaar communiceerden en gebeurtenissen uit het verleden konden zien.
Grey Havens heet het kantoor, vernoemd naar een locatie uit The Lord of the Rings. Net als Palantirs gebouwen Rivendell (in McLean, Virginia), Minas Tirith (Washington D.C.) en The Shire (Palo Alto, Californië). Op de toegangspas staat „Save The Shire” (red de gouw, Palantirs missie), met een tekening van een hobbit, zoals Palantirs medewerkers intern worden genoemd.
De boekenserie van J.R.R. Tolkien is een grote inspiratie voor Palantirs oprichter Peter Thiel. De techinvesteerder ziet er een weerspiegeling in van wat hij met zijn bedrijven wil bereiken. Een groep van uiteenlopende individuen die het opneemt tegen grotere, duistere machten om de wereld te redden.
Het Londense kantoor is een belangrijke locatie voor Palantir, dat contracten heeft met het Britse leger en de landelijke gezondheidsdienst NHS. Dat laatste contract is zo omvangrijk dat er een hele verdieping voor is ingericht. Op die etage staat bij de lift een etalagepop van een verpleger met een smiley op zijn gezicht getekend. Op een andere verdieping, waar aan Palantirs defensietechnologie wordt gewerkt, staat een ridder in harnas.
Palantir werd opgericht in reactie op de terreuraanslagen van 11 september op de Twin Towers in New York, met geld van Q-Tel, de investeringstak van de CIA. Het bedrijf ziet zichzelf als verdediger van westerse democratieën. Volgens Peter Thiel en medeoprichter Alex Karp zijn de VS en bondgenoten „superieur” aan andere culturen. Amerika kan alleen „overleven” als techbedrijven samen met de overheid de beste AI-technologie bouwen, „to scare the fuck out of our enemies”, zoals Karp het in interviews verwoordt. Daarom werkt Palantir niet voor Rusland en China, en biedt het onvoorwaardelijke steun aan Amerikaanse bondgenoten, waaronder Israël.
Volgens Karp zijn Amerikaanse techbedrijven de laatste jaren de weg kwijtgeraakt door zich te distantiëren van defensietechnologie en zich te richten „op foto-apps en marketing-algoritmes”. Dat schrijft hij in zijn onlangs verschenen boek The Technological Republic, dat tijdens het bezoek in Londen als cadeau wordt meegegeven. Silicon Valley moet zich concentreren op wat er echt toe doet om „onze westerse vrijheden” te behouden, schrijft Karp. Dat is: de wedloop rond AI winnen.
Palantir-mede-oprichter Peter Thiel met Donald Trump tijdens diens eerste presidentstermijn, en vicepresident Mike Pence. Thiel was al een groot Trump-supporter bij de eerste campagne.
De Britse minister van Defensie John Healey (links) ontmoet Karp in Londen. Door Palantirs contracten met het Britse leger is het kantoor in Londen belangrijk.
Palantir toont zich al jarenlang een loyale bondgenoot van de Amerikaanse overheid. Maar nu de ideologische koers van het bedrijf naadloos aansluit bij de America First-agenda van Donald Trump, beleeft Palantir zijn finest hour. In augustus sloot het voor tien jaar een contract ter waarde van 10 miljard dollar met het Amerikaanse leger. Palantir (ruim 4.000 werknemers, 2,9 miljard dollar omzet in 2024) zag zijn beurswaarde het afgelopen jaar bijna verviervoudigen.
Wil Palantir deze groei vasthouden, dan heeft het meer commerciële klanten nodig. En dat is, zeker in Europa, best lastig, blijkt al snel tijdens de gesprekken op kantoor in Londen. Europese bedrijven blijken terughoudend en stellen salesmensen van Palantir veel kritische vragen over privacy en de ideologie van Palantirs oprichters.
Dat lijkt mede reden dat NRC een dag mocht langskomen. Het bedrijf heeft recent een nieuwe mediastrategie gekozen, bedoeld om van Palantir meer een ‘normaal’ bedrijf te maken. De onderneming reageert de laatste tijd meer in het openbaar op kritiek en wil meer openheid van zaken geven. Dat kan, zo omschrijven medewerkers het zelf, de „misverstanden” bij het grote publiek wegnemen over wat het bedrijf allemaal doet.
Een grote vergaderruimte op de zevende verdieping van Grey Havens. Aan het hoofd van de tafel gaat Jade de Vries zitten. Ze oogt nerveus. Het is de eerste keer dat ze met een journalist praat over haar werk bij Palantir.
Ze hoopt dat het artikel misvattingen over Palantir wegneemt, zegt ze. Zoals: dat het bedrijf massaal data van burgers zou verzamelen. „Wij helpen bedrijven om beter inzicht in hun informatie te krijgen. Maar de data zijn en blijven van klanten zelf.”
De Vries studeerde neuropsychologie in Amsterdam en werkte eerder vijf jaar voor verzekeraar Aegon. Ze is een ‘Echo’ bij Palantir, wat betekent dat ze deels programmeert en deels contact met klanten onderhoudt, in haar geval Nederlandse overheidsorganisaties. Over wat ze precies doet, wil ze „dolgraag” meer vertellen, zegt ze. „Maar het mag niet vanwege gevoeligheden.”
Wat haar vooral aanspreekt bij Palantir: het is moeilijk technisch werk met veel impact, dat samengaat met veel onderling intellectueel debat. De Vries legt uit hoe controversiële beslissingen uitgebreid worden bediscussieerd op interne chatkanalen en ‘retro’s’, bijeenkomsten waar medewerkers reflecteren op de week. Als De Vries met een moreel dilemma zit, kan ze bij een team terecht dat de hele wereld overvliegt om met Palantirianen te praten. „Ze leggen je de visie van Palantir uit en raden bijvoorbeeld aan om een bepaald boek over software en oorlogvoering te lezen.”
Palantir ging in 2020 naar de beurs in New York, en presenteerde een banner op Broad Street. De projecten van het bedrijf verwijzen in hun naam naar fictieverhaal, zoals de stad Gotham uit Batman.
Karp zelf moedigt discussie actief aan. Hij promoveerde in Duitsland in de neoklassieke sociale theorie, medewerkers omschrijven hem consequent als ‘doctor Karp’. Hij noch Thiel – ze ontmoetten elkaar tijdens hun rechtenstudie op Stanford – is programmeur; ze hebben een achtergrond in filosofie.
De libertair Thiel en de Democraat Karp verschillen in politieke opvattingen, maar zijn eensgezind in hun afkeer van de cultuur van het progressieve, woke Silicon Valley, die bedrijven in hun ogen zou dwingen tot morele zelfcensuur. Palantir verplaatste om die reden zijn hoofdkantoor vijf jaar geleden van Californië naar Denver, hoofdstad van de staat Colorado.
Karp en Thiel hangen een ‘techno-libertaire’ overtuiging aan: de overheid moet niets doen wat technologische vooruitgang in de weg staat. In hun wereldbeeld komen de beste veranderingen niet door langdurig overleg of democratische consensus, maar door radicale keuzes van visionaire denkers en ondernemers. Vooral Thiel levert geregeld felle kritiek op wat hij ziet als de conformistische cultuur van politici en wetenschappers. Mensen die zich, volgens hem, moreel superieur gedragen maar niets concreets bouwen of riskeren.
Een vrouw demonstreert in augustus 2025 voor het kantoor van Palantir in New York. Daar vinden geregeld protesten plaats.
Volgens Thiel en Karp kunnen de Verenigde Staten alleen hun technologische en strategische superioriteit behouden als techbedrijven een alliantie aangaan met het Amerikaanse leger. Critici – vooral oud-medewerkers – stellen dat de oprichters deze pro-westerse missie en Tolkien-symboliek inzetten om jonge medewerkers het idee te geven dat ze aan iets ‘groters’ bijdragen. Maar deze retoriek zou in de praktijk vooral loyaliteit dienen te stimuleren.
In een interview tijdens een evenement van zakenbank JP Morgan omschreef Alex Karp zijn bedrijfscultuur als een „cult, minus de drugs en de seks”. Palantirianen zijn „snobby” over hun intellect, lastig te overtuigen en worden niet gedreven door geld, maar door technische uitdagingen en de missie van de oprichters, vertelde Karp. „Mijn succes is dat ik Palantirianen heb laten geloven dat mijn ideeën van hen zijn.”
Palantiriaan Jade de Vries is „heel trots” op de software die „het verschil maakt” in crisissituaties, vertelt ze op het kantoor in Londen. Zo hielp Palantir met de distributie van Covid-vaccins en de coördinatie van reddingswerk bij de overstromingen in Valencia vorig jaar. Kritiek van de buitenwereld raakt haar niet, zegt ze. Dat hoort bij het dienstbare leven van een ‘missionaris’, zoals Palantirianen zichzelf ook graag noemen.
„Het zit niet in onze cultuur om de hele dag op LinkedIn berichten te plaatsen over wat je allemaal doet”, zegt De Vries. „We doen de dingen die we doen, en weten zelf heel goed waarom.”
Tijdens de lunchpauze in de kantine van Grey Havens valt direct op hoe anders Palantir is dan techbedrijven van vergelijkbare grootte. Hier geen designmeubels, barista’s of driegangenlunches, maar een sfeer die eerder past bij een start-up.
De lunch in de Grey Havens Canteen – salades, aardappelen, boontjes, grote stukken kip – wordt geserveerd in aluminium bakken onder tl-licht. Voor de vrijdagmiddagborrel is onder de trap van de kantine een kleine pub gebouwd, The Karp’s Head, met wat biertjes in de koelkast. Boven de kantine staat een fitnessapparaat, waar werknemers een pull-up challenge houden. Veel Palantirianen hebben in het leger gezeten, roeien of rennen marathons.
Ook Karps kantoor in Grey Havens lijkt meer op een fitnessruimte dan een werkplek, met grote ronde gewichten (tot 8 kilo), een rubberen matje voor strekoefeningen en comfortabele, stoffen slippers. Karp staat bekend om zijn voorliefde voor langlaufen en de vechtsport tai chi. Op de glazen wanden van zijn kantoor zijn, uit angst afgeluisterd te worden, A4’tjes geplakt met de tekst „no phones allowed”.
Voor de meeste Palantirianen is hun baan de eerste na de universiteit. Vrijwel iedereen is technisch opgeleid en programmeert een deel van de tijd. Echte hiërarchie bestaat niet bij Palantir. Het heeft nauwelijks managers of functietitels, maar werkt in kleine teams op locatie aan projecten. Wie bij Palantir werkt, blijft er vaak jaren, of begint een eigen bedrijf – om daarna vaak terug te keren: de boomerangs.
In mei sprak zich voor het eerst een groep ex-Palantirianen openlijk uit tegen de koers die het bedrijf is ingeslagen sinds Donald Trump voor de twede keer president werd. Volgens deze dertien medewerkers verloochent Palantir zijn eigen gedragscode, die voorschrijft dat het bedrijf kwetsbare groepen beschermt en AI op een verantwoordelijke manier ontwikkelt. „Palantir normaliseert autoritarisme onder het mom van een ‘revolutie’ onder leiding van oligarchen”, schreven de ex-medewerkers.
De commotie begon toen bleek dat Palantir de Amerikaanse immigratiedienst ICE ondersteunt bij de uitvoering van Trumps wens dit jaar een miljoen migranten uit te zetten. ICE maakt gebruik van Palantirs systeem ImmigrationOS, software om migranten te identificeren, te volgen – en uiteindelijk te deporteren. Mensenrechtenorganisaties veroordelen deze praktijk als een massale privacyschending, die etnisch profileren in de hand werkt.
Binnen Grey Havens zijn ICE en Palantirs steun aan Israël duidelijk de meest gevoelige onderwerpen. Als NRC er tijdens de lunch – en andere gesprekken – naar vraagt, verwijzen medewerkers steevast naar collega Courtney Bowman, die alle vragen daarover kan beantwoorden. Wat nog wel wordt meegegeven: „You should go hard on him.”
Op het videoscherm in de vergaderruimte logt Courtney Bowman in vanuit Zwitserland. Hij is al vijftien jaar hoofdverantwoordelijke ‘privacy en burgerlijke vrijheden’ bij Palantir.
„Wij werken met heel machtige instituten die worstelen met heel gecompliceerde problemen”, trapt hij af. Hij doelt op Palantirs werk voor defensie, gezondheidszorg en inlichtingendiensten. „De moreel grijze gebieden” noemt Bowman het, waarbij het recht op privacy en de behoefte aan veiligheid in conflict kunnen raken. Palantir probeert daarbij altijd de „juiste balans” te vinden, aldus Bowman.
Soms lukt dat niet. Na een experiment bij de politie in Londen besloot Palantir te stoppen met software voor de voorspelling van crimineel gedrag. Deze predictive policing zou leiden tot racisme en etnische profilering. „We vonden het niet langer verdedigbaar”, zegt Bowman daarover. „Het is niet de beste manier om onze software te gebruiken.” Palantir werkt evenmin voor de tabaksindustrie, omdat bedrijven daarin „een historie hebben van te kwader trouw handelen”, legt Bowman uit.
Palantirs technologie wordt vaak ingezet bij crisissituaties, zoals bij overstromingen.
De vraag is hoe dit te verenigen is met het werk voor de Amerikaanse immigratiedienst, die immers Palantirsoftware inzet om migranten op te pakken. Volgens Bowman heeft zijn bedrijf in de daarvoor ontworpen software geprobeerd zo veel mogelijk „risico’s van misbruik en verkeerde identificaties te minimaliseren”. En als het toch misgaat? „Dan gaan we met de klant in gesprek. Toezicht houden is niet onze taak, maar van de overheid.”
Dat argument zet Palantir vaker in. Het zegt zich aan de wet te houden en zijn software zo te bouwen dat privacy en mensenrechten worden gerespecteerd. Tegelijkertijd zegt het niet te kunnen voorkomen dat zijn software wordt gebruikt in situaties waarin mensenrechten worden geschonden. In theorie zou Palantir contracten kunnen breken met klanten die zich misdragen. Bowman noemt dit „de nucleaire optie”. Bij zijn weten heeft Palantir die nog nooit benut.
Hoe zit dat met Israël? Palantir levert software die het Israëlische leger (IDF) onder meer inzet voor ‘aan oorlog gerelateerde missies’, al is onduidelijk wat dat precies betekent. Toen een demonstrant onlangs Alex Karp verweet dat „technologie van Palantir Palestijnen doodt”, zei Karp: „Meestal terroristen. Dat is waar.” Volgens Bowman wilde Karp met die opmerking „vooral laten zien dat Palantir solidair is met Israël”.
De Israëlische overheid is al jarenlang klant van Palantir. Dat vooraanstaande experts en de Verenigde Naties constateren dat Israël op dit moment genocide pleegt, verandert daar niets aan, volgens Bowman. „Wij steunen Israël als Amerikaanse bondgenoot. Voor ons is er na 7 oktober niets veranderd.”
De ochtend na het NRC-bezoek aan Palantir, gaat Elke Schwarz aan een krap tafeltje zitten bij Tintico Coffee, een koffiezaak om de hoek van Palantirs kantoor. Ze is hoogleraar politieke theorie bij Queen Mary University in Londen en schreef het boek Death Machines: The Ethics of Violent Technologies. Ze is een van de meest vooraanstaande experts op het gebied van de ethische implicaties van AI in oorlogvoering.
Hoe moeten we Palantir zien? Volgens Schwarz als een bedrijf dat heel bewust een spannend en mysterieus narratief over zichzelf heeft gecreëerd rond iets relatief saais als interpretatie van data. Een verhaal waarbij alleen klanten die de software kopen overleven, en waarin medewerkers helpen de wereld te ontdoen van alles wat slecht is. „En die zo het gevoel krijgen dat ze het verschil maken.”
Daarbij heeft Palantir van „winnen” zijn belangrijkste missie gemaakt, zegt Schwarz. „Alles is strijd. Winnen van je concurrent. Van je vijand. Maar dat doet geen recht aan hoe complex oorlog feitelijk is.”
Palantir is, zegt Schwarz, een bedrijf dat de wereld in goed en kwaad verdeelt en vaststelt dat het Westen in oorlog is met andere delen van de wereld. „Hun narratief is: the world is broken. Maar is dat wel zo?”
Volgens Schwarz is in de wereld van Palantir de ene cultuur meer waard dan de andere. „En met die denkwijze creëer je vanzelf een vorm van conflict. De vraag is of dat de wereld is waarin we willen leven.”
Europese landen en bedrijven die met Palantir in zee gaan, zouden meer moeten beseffen dat dit bedrijf is opgericht om Amerikaanse belangen te verdedigen, zegt Schwarz. Het beursgenoteerde bedrijf profiteert volgens haar financieel van zo veel mogelijk conflict in de wereld en begeeft zich meer dan ooit in het centrum van de politieke macht.
„Ik vraag me wel eens af: wat zou Palantir doen als het vrede is?”, zegt ze. „Ik vrees voor de dag dat er geen crisis is. En dat Palantir ervoor gaat zorgen dat die crisis er komt.”
In het huis van Karp bewaart hij meerdere Rubiks kubussen, boeken en een houten zwaard, die behoren tot zijn „favoriete dingen”.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC