De Nobelprijs voor de Vrede is toegekend aan de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado, voor haar strijd voor democratie. Dat heeft de voorzitter van het Nobelcomité, Jørgen Watne Frydnes, vrijdag bekendgemaakt in Oslo.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
Machado (58) was de afgelopen jaren een van de aanjagers van protesten tegen de autoritaire president Nicolás Maduro. Machado liet zich vorig jaar augustus nog zien bij een demonstratie tegen Maduro, maar houdt zich verder ondergedoken ergens in Venezuela.
Aan het begin van deze eeuw richtte Machado Súmate op, een vrijwilligersorganisatie die de verkiezingen monitort. Súmate was een van de drijvende krachten van een referendum in 2004 over het aanblijven van toenmalig president Hugo Chávez. Dat referendum, waarbij overigens een meerderheid voor het aanblijven van de president stemde, verleidde Chavez ertoe Machado een ‘samenzweerder in dienst van de VS’ te noemen.
In 2011 werd Machado politiek actief: namens het centrumrechtse Primera Justicia werd ze in het Venezolaanse parlement verkozen. Daar baarde ze opzien doordat ze door Chávez’ jaarlijkse toespraak heen schreeuwde.
Na drie jaar stemden aan Maduro gelieerde parlementariërs (Maduro had in 2013 de overleden Chávez opgevolgd) voor een gedwongen vertrek van Machado uit het parlement. Een toespraak die ze hield bij de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) over de staat van Venezuela zou volgens de parlementariërs indruisen tegen de Venezolaanse grondwet.
Als protestleider werd Machado alleen maar populairder onder Venezolanen en het leek vast te staan dat ze in 2024 dé uitdager van Maduro zou worden bij de presidentsverkiezingen. De kiescommissie sloot haar echter uit van deelname.
De centrumrechtse Machado komt uit een gegoede familie; haar vader Henrique was een prominente en welvarende zakenman die onder meer een staalbedrijf runde. Zelf werkte ze in het verleden in de auto-industrie. In 2024 won ze samen met de Venezolaanse presidentskandidaat Edmundo González Urrutia al de Sacharovprijs, de mensenrechtenprijs van het Europese Parlement.
Vorig jaar ging de prijs naar Nihon Hidankyo, een Japanse organisatie die opkomt voor de slachtoffers van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Het Noorse Nobelcomité sprak de hoop uit dat de prijs bijdraagt aan versterking van het ‘nucleaire taboe’.
Het deze week gesloten akkoord tussen Israël en Hamas over een staakt-het-vuren en het vrijlaten van Israëlische gijzelaars speelde geen rol bij het besluit. Het comité had volgens secretaris Kristian Berg Harpviken daarvoor al de winnaar aangewezen.
Dit jaar werden 244 personen en 94 organisaties genomineerd voor de prijs. Parlementariërs van over de hele wereld mogen nomineren, evenals regeringen, hoogleraren, vredesorganisaties en oud-winnaars.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant