Het Peruaanse parlement heeft donderdag president Dina Boluarte (63) afgezet. Het land kampt met een geweldscrisis. De gehate Boluarte had in peilingen nog zo’n 3 procent steun over. In april kiest Peru een nieuwe president.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Twee machten strijden om de prijs voor minst populair instituut in Peru: de president en het Congres. Beide worden diep gewantrouwd door het Peruaanse volk. Vandaar dat president en parlement elkaar de afgelopen drie jaar stevig vasthielden. Geen van beide partijen had iets te winnen bij nieuwe verkiezingen.
Maar nu die verkiezingen in aantocht zijn, op 12 april 2026, lieten donderdag ook de rechtse partijen in het Congres de gehate Boluarte vallen. De onmiddellijke aanleiding voor de vertrouwensbreuk was een flinke toename van het aantal moorden in Peru.
Woensdagavond werd in een buitenwijk van hoofdstad Lima een populaire muziekgroep beschoten tijdens een optreden. In het derde kwartaal van dit jaar registreerde de overheid bijna zeshonderd moorden. 2025 belooft het dodelijkste jaar te worden in de recente geschiedenis van het Zuid-Amerikaanse land met 35 miljoen inwoners.
Boluartes val was al veel langer in de maak. De president kampte sinds haar turbulente aantreden in december 2022 met een reeks crises, veelal door haarzelf veroorzaakt.
Peru’s eerste vrouwelijke president werd niet gekozen, maar volgde de socialist Pedro Castillo op. Die werd na amper anderhalf jaar in het ambt afgezet door het parlement, nadat hij datzelfde parlement buitenspel probeerde te zetten. Hij zit sindsdien in de gevangenis op verdenking van een poging tot een ‘autocoup’, een staatsgreep uitgevoerd door een zittende president.
Hoewel de onbekende Boluarte vicepresident was onder de linkse Castillo (en voor haar politieke leven advocaat was), ontpopte ze zich als (interim-)president als een conservatieve en hardvochtige politicus die er niet voor terugdeinsde om volksprotesten met geweld neer te slaan.
De arme inheemse inwoners van het Andesgebergte, die massaal op Castillo hadden gestemd, kwamen na zijn arrestatie in opstand. Boluarte stuurde politie en leger op de demonstranten af. Op meerdere plekken in het land schoot de politie met scherp. Er kwamen tientallen Peruanen om.
Begin 2023 hielden de protesten maanden aan. Woedende Andesbewoners reisden meermaals af naar hoofdstad Lima om de ongelijkheid tussen de hoofdstad en het platteland aan te kaarten en het vertrek van Boluarte te eisen. De interim-president beloofde om vervroegde verkiezingen uit te schrijven, maar zag daar even later weer vanaf om simpelweg de onderbroken termijn van haar voorganger uit te zitten.
Boluarte viel vervolgens ook snel uit de gratie bij de rest van de bevolking, ook bij de Peruaanse middenklasse in de steden die weinig ophad met Castillo. De president kwam in opspraak vanwege haar collectie Rolex-horloges en andere moeilijk te verklaren rijkdommen. Blind voor de diepe afkeer van het volk, liet ze haar salaris verdubbelen. Vrijwel de hele bevolking was Boluarte zat, zo peilde het bureau Ipsos Perú vorige maand.
Omdat de afgezette Boluarte geen vicepresident had, komt het interim-presidentschap terecht bij de voorzitter van het Congres totdat het land in april een nieuwe president kiest. Voor de gevallen Boluarte wacht mogelijk vervolging, er staan meerdere aanklachten tegen haar open. Het is bijna traditie in Peru: vrijwel alle presidenten die regeerden sinds de jaren negentig eindigden in de gevangenis.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant