Staakt-het-vuren Ruim 250 mensen werden op 7 oktober 2023 door Hamas gegijzeld. De resterende twintig levende gijzelaars zouden nu vrij moeten komen. Wat is er over hen bekend?
Israëliërs omarmen elkaar op het 'Hostage Square' in Tel Aviv nadat bekend is geworden dat de gijzelaars vrij gaan komen. Foto REUTERS/Ronen Zvulun
Komt er dan echt vrede in Gaza en komen alle Israëlische gijzelaars dan echt vrij? Dit weekend zou een grote uitwisseling van gevangenen en gijzelaars moeten plaatsvinden, een eerste stap richting een staakt-het-vuren of zelfs een vredesbestand. Daarmee zou na twee jaar een einde kunnen komen aan deze Gaza-oorlog, waarin naar schatting ruim zestigduizend Palestijnen en ruim twaalfhonderd Israëliërs omgebracht werden. En waarin honderden Israëliërs lange tijd werden vastgehouden in Gaza.
Vier vragen over de gijzelaars.
Toen op 7 oktober 2023 Hamas en andere Palestijnse terreurgroepen in auto’s, met paragliders en op motoren Israël binnendrongen, vermoordden zij honderden mensen, onder wie burgers. 251 anderen werden meegesleurd uit kibboetsen, van militaire bases en vanaf het muziekfestival Nova. Op dat festival werden ook 378 mensen vermoord. Sommige van de gijzelaars werden gepakt toen ze anderen hielpen om weg te komen.
Twee jaar later bevinden zich naar schatting nog 47 gijzelaars in de Gazastrook; de 48ste gegijzelde waarover wordt gesproken is een Israëlische soldaat die tijdens de Gaza-oorlog van 2014 werd gedood en wiens lichaam nooit is teruggegeven. Zo’n twintig gijzelaars zouden volgens de Israëlische regering nog in leven zijn; van twee anderen is hun status onzeker. Zeker 26 gijzelaars zouden omgekomen zijn en in Gaza begraven zijn.
Meer dan de helft van de mensen die op 7 oktober werden gegijzeld is inmiddels vrij. Een deel van hen werd eind november 2023 vrijgelaten tijdens een kortstondig staakt-het-vuren, in ruil voor 150 Palestijnse gevangenen. Ook tijdens het staakt-het-vuren van begin dit jaar werden gijzelaars geruild voor gevangenen. Acht anderen werden bevrijd tijdens militaire operaties van het Israëlische leger, onder wie Noa Argamani. Beelden waarop zij op een motor werd weggevoerd vanaf het Nova-festival, terwijl haar vriend werd vastgehouden door twee andere terroristen, gingen de hele wereld over.
Van iets meer dan honderd gijzelaars is bekend dat ze zijn overleden of gedood: door Hamas, door Israëlische bombardementen of omdat ze werden doodgeschoten door Israëlische soldaten die hen aanzagen voor Palestijnse militanten.
Alle 20 à 22 gijzelaars die nog zouden leven zijn man. Op één na – de mogelijk overleden Nepalese student Bipin Joshi – zijn zij allemaal Israëlisch. Onder hen bevinden zich twee militairen. Negen van de gegijzelden werden ontvoerd vanaf het Nova-festival, van sommigen is bekend dat ze anderen juist hielpen te vluchten of dat ze gewonden hielpen. Onder de levenden bevindt zich ook Avinatan Or, die moest toezien hoe zijn vriendin Argamani werd weggereden. Ook de overleden of gedode Israëliërs zijn allemaal man; in meerdere gevallen werden zij met hun hele gezin gegijzeld, maar kwamen hun vrouwen en kinderen eerder vrij.
Over de precieze toestand van de gijzelaars is weinig bekend – behalve de aanwijzingen dat ze nog leven. Sporadische filmpjes die door Hamas worden gedeeld laten zien dat de mannen doorgaans vermagerd zijn. Dat was bijvoorbeeld zichtbaar in een filmpje van begin september, waarin Guy Gilboa-Dalal door Gaza-Stad zou worden rondgereden. Eerder verscheen hij ook al op andere beelden: hij en een andere gijzelaar moesten toekijken hoe anderen werden vrijgelaten. Ook van Alon Ohel verschenen recent beelden. Na het zien daarvan concludeerde zijn familie dat hij vermoedelijk aan één oog blind geworden was.
De gijzelaars horen vrij weinig tot niets over het lot van anderen. Zo hoorde Eli Sharabi pas toen hij afgelopen februari vrij kwam wat er op 7 oktober met zijn vrouw en twee dochters was gebeurd: die waren vermoord, schrijft hij in zijn onlangs in het Engels gepubliceerde boek.
Ook wáár de gijzelaars worden vastgehouden is onduidelijk. Sommigen van hen bevinden zich vermoedelijk in de tunnels die Hamas onder Gaza heeft gegraven. Maar Noa Argamani stelde na haar vrijlating dat ze in meerdere appartementen tewerk werd gesteld. Zo stond ze de afwas te doen toen Israëlische soldaten het huis binnendrongen en haar bevrijdden.
Recent hintte Hamas er in een propagandabericht op dat de 48 resterende gijzelaars zich in of onder Gaza-Stad zouden bevinden: de Al-Qassam Brigades, de militaire tak van Hamas, claimde in september dat zij allen een ‘Ron Arad’ zouden worden als het Israëlische leger de stad zou binnen vallen. Arad is, of was, een Israëlische luchtmachtpiloot wiens vliegtuig in 1986 boven Libanon neerstortte. Hij werd daarop gegijzeld door een Libanese groep. Over zijn lot is al decennia niets bekend.
Een week na dat bericht meldde Hamas ook dat na een bombardement op Gaza-Stad de communicatie was verloren met de gijzelnemers van Matan Angrest (een van de twee nog gegijzelde militairen) en Omri Miran. Maar of zij zich ook daadwerkelijk in Gaza-Stad bevinden, en of zij ook geraakt zouden zijn door dat bombardement, is niet bekend.
Voormalig inlichtingenchef Arik Barbing zei vorig jaar al over de gijzelaars dat er waarschijnlijk “sommige Ron Arads zullen zijn”. Dat geluid werd volgens CNN deze week herhaald door een adviseur van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Niet van alle overleden of gedode gijzelaars zou Hamas namelijk weten waar zij begraven zijn. Dat kan bijvoorbeeld komen doordat die Israëliërs gegijzeld waren door andere terreurgroepen dan Hamas zelf. De kans dat alle gijzelaars worden herenigd met hun familieleden, lijkt daarmee nihil.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC