Aan vrouwelijke vorsten en premiers waren de Britten al gewend, maar nu krijgen ze voor het eerst een vrouwelijke aartsbisschop van Canterbury – na 105 mannelijke voorgangers. ‘Ze zal een sleutelrol spelen in ons nationale leven.’
is correspondent Groot-Brittannië van de Volkskrant.
Voor de 63-jarige Sarah Mullally is het niet de eerste keer dat ze geschiedenis schrijft. Zo was ze de eerste vrouwelijke bisschop van Londen. Bij de aanvaarding van dat ambt grapte ze, refererend aan de suffragette die in 1913 een bom onder de stoel van de bisschop in St Paul’s Cathedral plaatste: ‘Laat me u geruststellen: ik kom niet met bommen – of misschien niet letterlijk. Maar ik ben me ervan bewust dat ik, als eerste vrouwelijke bisschop van Londen, per definitie subversief ben.’
Makkelijk zal de taak niet zijn voor de kappersdochter die vorige week werd benoemd tot aartsbisschop van Canterbury en leider van de anglicaanse kerk. Ze zal een kerk besturen die in verval is, net als de Conservatieve Partij. Terwijl andere religies, waaronder het katholicisme, aan populariteit winnen op het eiland, heeft de Engelse staatskerk te maken met krimpende congregaties.
De bijna zes eeuwen oude Church of England kampt bovendien met verdeeldheid. Dat de kerk bijna een jaar geen aartsbisschop heeft gehad, is tekenend voor de situatie.
Met de aanstelling van Mullally is gekozen voor continuïteit. Net als haar voorganger Justin Welby en de meeste Engelse bisschoppen, bevindt zij zich in het progressieve kamp. Meteen klonken er dan ook kritische geluiden vanuit Azië en Afrika, waar het grootste deel van de 85 miljoen anglicanen woont.
Namens de Global Fellowship of Confessing Anglicans noemde de Rwandese bisschop Laurent Mbanda de aanstelling zelfs een ‘aanfluiting’. ‘Als gevolg van het falen van opeenvolgende aartsbisschoppen om het geloof te bewaken, kan de drager van het ambt niet langer functioneren als een geloofwaardige leider van de anglicaanse kerk, laat staan als baken van eenheid’, zo zei Mbanda.
Dichter bij huis waren de reacties positiever. ‘De aartsbisschop van Canterbury zal een sleutelrol spelen in ons nationale leven’, zei premier Keir Starmer. ‘Ik wens haar veel succes en zie ernaar uit met haar samen te werken.’
Als bisschop van Londen en ‘Lord Spiritual’ in het Britse Hogerhuis, heeft Mullally zich afgelopen jaren nadrukkelijk gemengd in ethische discussies. Ze sprak zich vorig jaar uit tegen het inmiddels aangenomen wetsvoorstel dat hulp bij zelfdoding toestaat; die wet is een voorzichtige stap van de Britten richting euthanasie. Wat abortus betreft is Mullally voor keuzevrijheid van vrouwen, al vermeldt ze daarbij dat ze persoonlijk eerder neigt naar een pro-life-houding.
Een lastig dossier is het homohuwelijk. De Church of England is tegen zulke huwelijken in de kerk, maar heeft wel een handreiking gedaan door ‘gebeden van liefde’ en ‘zegeningen’ voor net gehuwde homo’s en lesbiennes toe te staan. Momenteel hebben priesters de vrijheid hierover zelf te beslissen, omdat zij weten welke gevoelens binnen hun parochie leven. Mullally is voorstander van deze ‘zegeningen’, maar mocht ze die in haar nieuwe rol van hogerhand gaan opleggen, dan dreigt de pleuris uit te breken in de Engelse staatskerk.
Tussen de kerkleiding en de achterban bestaan sowieso spanningen. Sinds de financiering van parochies in de jaren zeventig is gecentraliseerd, is er meer macht komen te liggen bij de bisdommen. Steeds minder geld ging er naar nieuwe priesters en onderhoud van kerken, terwijl het aantal rijkelijk beloonde managers bleef stijgen. Tijdens de pandemie zat Mullally achter het omstreden voorschrift alle kerken te sluiten, zelfs voor de priesters.
De onvrede in den landen werd onlangs verwoord door de voormalige aartsbisschop van Canterbury, George Carey. Tijdens een interview zei hij dat het geld van de kerk naar onderhoud van kerkgebouwen moet gaan, in plaats van naar de beloofde herstelbetalingen wegens vermeende banden van de kerk met het slavernijverleden. Tevens vindt hij dat de aartsbisschop zich minder moet bemoeien met het politieke debat, met name waar het gaat om het immigratievraagstuk.
Voornaamste uitdaging voor Mullally is het vinden van een balans tussen traditie en moderniteit, iets waar de Britten van oudsher goed toe in staat zijn. Voormalig aartsbisschop Rowan Williams zei tegenover de BBC dat ze haar rol zal moeten vervullen ‘met in haar ene hand de krant en in haar andere de Bijbel’.
Zelf benadrukte Mullally het belang van samenwerking. ‘Als je snel wilt gaan, ga dan alleen. Als je ver wilt gaan, ga dan samen’, filosofeerde ze vorige week vrijdag in Canterbury.
Ze heeft een andere achtergrond dan haar twee directe voorgangers. Waar Williams een indrukwekkende staat van dienst had als intellectueel en Welby carrière had gemaakt in de oliehandel, is Mullally jarenlang hoofdverpleegkundige geweest. In haar ogen sluit die roeping prima aan bij haar rol als geestelijke. ‘Het wassen van voeten heeft mijn christelijke roeping gevormd: eerst als verpleegkundige, daarna als priester en nu als bisschop.’
In maart volgend jaar zal ze tijdens een mis in de kathedraal van Canterbury worden geïnstalleerd als aartsbisschop.
Mullally heeft dyslexie en sprak daar openlijk over; de stoornis bemoeilijkt het preken.
Haar hobby’s zijn koken, wandelen en pottenbakken. Haar echtgenoot Eamonn Mullally is een Ierse it-specialist die bijen houdt en toeristen gidst in Londen. Het echtpaar heeft twee volwassen kinderen: Liam en Grace.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant