Seksueel geweld De Italiaanse Sirio S. staat terecht in een van de eerste grote strafzaken onder de nieuwe zedenwetgeving, waarin het draait om wederzijdse instemming. Op Koningsdag zou hij „misbruik hebben gemaakt van de willoosheid van het slachtoffer”.
Rechtbanktekening van de 27-jarige Italiaanse verdachte Sirio S.
Zelf kan de vrouw (35) uit Ierland zich weinig meer herinneren van haar Koningsdag. Enkel dat ze in Nederland was voor de verjaardag van een vriend, en vervolgens de stad introk om te feesten.
Maar wijdverspreide videobeelden werpen een licht op wat zich die avond, te midden van het feestgedruis, heeft voltrokken op de Keizersgracht in Amsterdam. Op sociale media was voor iedereen te zien dat een man met de broek op de enkels boven op een vrouw lag, tussen twee geparkeerde auto’s.
Een tweede video toonde een groepje vrouwen die trappende bewegingen maken richting de man en schreeuwen dat hij weg moet gaan, waarop hij de omstanders probeert af te weren. De beelden werden dusdanig verspreid, dat burgemeester Femke Halsema publiekelijk opriep tot het verwijderen van de video’s.
Deze donderdag moest de Italiaanse Sirio S. zich in de rechtbank van Amsterdam verantwoorden. Hij wordt ervan verdacht de vrouw, die tijdens haar aangifte verklaarde „dit nooit te hebben gewild”, te hebben verkracht. Het was, zo viel tijdens de zitting meermaals te horen, in allerlei opzichten een „unieke zaak”.
Hij schaamt zich. En dus vindt S., die spreekt via een tolk, het niet gemakkelijk te vertellen over hoe hij die dag beleefde. Bovendien was hij sterk onder invloed van alcohol, wat hij opvoert als reden waarom hij niet meer terug kan halen wat zich precies heeft voorgedaan. „Het was Koningsdag: iedereen was dronken.”
De voorzitter van de rechtbank vraagt het voor de derde keer: wat staat S. nog wél bij van die dag?
Ze krijgt flarden van hem los. Het zoenen dat vooraf zou zijn gegaan aan de seks, kan hij zich „nauwelijks herinneren”. Evenmin dat hij werd aangesproken door omstanders. „Ik weet wel dat ik geen intentie had om iets kwaads te doen tegen het meisje. Ik heb nooit seks tegen haar wil willen hebben. Ik vind het walgelijk.”
Niet alleen van het incident zelf, maar ook van momenten daarvoor bestaan beelden. De vrouw liep, in de woorden van de rechter, „zwalkend” over straat. Vervolgens ontmoette ze rond de Keizersgracht de verdachte. Ook zij was vermoedelijk onder invloed van alcohol, al zegt ze zich niet te kunnen herinneren dat ze veel heeft gedronken.
Toen de politie arriveerde, bleek ze nauwelijks aanspreekbaar. Ze moest overgeven en werd vervolgens met de ambulance afgevoerd. De Italiaan was zich naar eigen zeggen niet bewust van hoe het met de vrouw ging. „Waarschijnlijk heb ik niet opgelet”, antwoordde hij op de vraag van de rechter hoe dat kon.
De tenlastelegging tegen S. betreft een van de eerste grote strafzaken onder de nieuwe zedenwetgeving. De in 2024 ingevoerde Wet seksuele misdrijven stelt iemand strafbaar als diegene seksueel contact doorzet in weerwil van signalen dat de ander dat niet wil. De nadruk ligt op wederzijdse instemming in plaats van op dwang of geweld.
Hoewel het incident onder de oude wetgeving volgens de officier van justitie óók tot vervolging had geleid, speelt een belangrijke rol dat volgens hem geen sprake was van vrije wil. Hij wijst op het verminderd bewustzijn: de vrouw stond „slap op haar benen” en werd door getuigen omgeschreven als een „lappenpop.”
Omstanders zagen dat het niet goed ging met de vrouw, maar hadden niet de indruk dat de man iets deed om haar te helpen. De vraag wat ervoor heeft gezorgd dat ze in die situatie terechtkwam, acht justitie „niet relevant”. Dat haar toestand „mogelijk het gevolg was van gebruik van eigen middelen”, evenmin.
De officier concludeert dat de verdachte „enkel en alleen bezig is geweest met het eigen genot, niet met het slachtoffer”. Hij heeft zich volgens hem „laten leiden door lustgevoelens en misbruik gemaakt van de willoosheid van het slachtoffer. Er is geen sprake geweest van gelijkwaardig seksueel contact dat berustte op wederzijdse instemming.”
De advocaat van de verdachte bestrijdt dat. Ze maakt uit de beelden op dat de man en vrouw elkaar „actief benaderden”. „Er is geen tegenwerking of poging tot wegkomen, geen signaal dat zij het contact niet zou willen. Hoewel zij onder invloed was, komt ze over als iemand die haar wil nog kan bepalen.”
Verder betwijfelt de advocaat of sprake is geweest van penetratie. Volgens haar is het mogelijk dat de verdachte dit „heeft geprobeerd, maar het simpelweg niet is gelukt”. Dat in de onderbroek van de vrouw dna is aangetroffen van de man, hoeft volgens haar niet te betekenen dat daadwerkelijk die vorm van seksueel contact zich heeft voorgedaan.
Het Openbaar Ministerie eist niettemin drie jaar cel, met aftrek van de vijf maanden die S. in voorarrest heeft doorgebracht. De man heeft geen vaste woon- of verblijfplaats en zwierf al enige tijd door Europa. De kans op herhaling is volgens de officier groot, omdat hij al eens eerder was betrapt op masturberen in een café.
De advocaat van het afwezige slachtoffer las een verklaring voor van de vrouw, waaruit blijkt dat het incident haar nog altijd parten speelt. „Ik herinner me niets. Ik heb nachten gehad waarin ik constant wakker werd, omdat ik alleen maar de puzzel van de dag probeerde op te lossen. Stilzwijgen is geen instemming.”
Hoewel de beelden van het incident een belangrijk deel uitmaken van het bewijsmateriaal, noemt de officier van justitie de verspreiding ervan „extra pijnlijk en schadelijk voor het slachtoffer”. Hij sprak van „een olievlek voortkomend uit sensatiezucht, zonder verder doel”. „Ik had liever gehad dat het er niet was geweest.”
Op 23 oktober doet de rechter uitspraak.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC